Ιερώνυμος: Η σχέση της Εκκλησίας με τη φύση και η ερμηνεία της Ορθόδοξης θεολογίας για τη σχέση του ανθρώπου με την ύλη και τις φυσικές επιστήμες αποτέλεσαν το επίκεντρο της ομιλίας του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμου στην Καβάλα, όπου αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας του Τμήματος Φυσικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (ΔΠΘ).
Επιμέλεια – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Η ομιλία αυτή είχε τίτλο «Ο κόσμος ως έκπληξη» και προσέφερε μία αναλυτική θεολογική προσέγγιση της σχέσης ανθρώπου και φύσης, στο πλαίσιο της Ορθόδοξης θεολογίας.
Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος τόνισε ότι η ύψιστη σημασία της ύλης για την Ορθόδοξη Εκκλησία προκύπτει από τη σάρκωση του Χριστού, δηλαδή τη θεία ενσάρκωση. Το γεγονός ότι «ο λόγος σάρξ εγένετο» κατέχει κεντρική θέση στην Αγία Γραφή, τη Θεολογία και τη λατρεία της Εκκλησίας, αποδεικνύοντας την αξία της ύλης στην Ορθοδοξία. Εξήγησε ότι η Ορθόδοξη θεολογία αναγνωρίζει την ύλη ως δημιουργημένη από τον Θεό, και επομένως δεν την απορρίπτει ούτε την υπερτονίζει, αλλά την θεωρεί ως ένα μέσο που μπορεί να οδηγήσει τον άνθρωπο προς τον Θεό.
Ο Αρχιεπίσκοπος έκανε μία ιστορική αναδρομή στην ανθρώπινη προσέγγιση της ύλης και της φύσης, ξεκινώντας από την αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Αναφέρθηκε στους Ίωνες φυσικούς φιλοσόφους του 6ου αιώνα π.Χ., οι οποίοι προσπαθούσαν να κατανοήσουν τον κόσμο και τη φύση. Σημείωσε επίσης ότι μεγάλοι φιλόσοφοι όπως ο Αριστοτέλης, ο Δημόκριτος και ο Πλάτωνας θεωρούσαν δεδομένη την ύπαρξη του κόσμου και εστίαζαν στην κατανόηση του τρόπου λειτουργίας του. Ωστόσο, παρά την πρόοδο των επιστημών, ακόμη δεν έχουμε συμφωνήσει στην προέλευση του κόσμου ή τον τρόπο πλήρους λειτουργίας της φύσης.
Στο πλαίσιο της σχέσης μεταξύ θρησκείας και επιστήμης, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος αναφέρθηκε στον ρόλο των θρησκειών, σημειώνοντας ότι οι θρησκείες έχουν ευθύνη να προσφέρουν καθοδήγηση για τη φύση και την ανθρώπινη ύπαρξη. Εξήγησε ότι, σύμφωνα με την Αγία Γραφή, ο Θεός δεν μπορεί να αποδειχθεί με επιστημονικούς όρους, διότι αν μπορούσε, θα υπόκειτο σε ανθρώπινα μέτρα και δεν θα ήταν Θεός αλλά ένα είδωλο. Ο κόσμος, κατά την Ορθόδοξη θεολογία, δεν δημιουργήθηκε αυθόρμητα ή τυχαία, αλλά είναι δημιούργημα του Τριαδικού Θεού, που υπάρχει ως αγάπη και ελευθερία.
Ολοκληρώνοντας, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος αναφέρθηκε στο πώς η αντίληψη για τη δημιουργία του κόσμου έχει εξελιχθεί από τον Μεσαίωνα έως την περίοδο του Διαφωτισμού, επισημαίνοντας τη μετάβαση από τη θεοκρατία στην ανθρωποκρατία, την φιλοσοφία του Νίτσε και τελικά στον σύγχρονο «μετάνθρωπο» της τεχνολογίας.
