ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ: Σε μια ιδιαίτερα σημαντική θεσμική παρέμβαση για τον εκσυγχρονισμό των οικονομικών λειτουργιών της, η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος εξέδωσε νέα εγκύκλιο που καθορίζει τους όρους χρήσης των υπηρεσιών ηλεκτρονικής τραπεζικής από τα εκκλησιαστικά νομικά πρόσωπα. Βάσει του Κανονισμού 358/2025 (ΦΕΚ Α’ 79/20.5.2025), επιτρέπεται πλέον η χρήση υπηρεσιών όπως το internet banking, το IRIS payments και οι καταθετικές τραπεζικές κάρτες, υπό αυστηρούς περιορισμούς και προϋποθέσεις.
Επιμέλεια- Γιάννης Παπανικολάου, ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Στόχος: Διαφάνεια και έλεγχος
Η εγκύκλιος, που απευθύνεται σε όλες τις Μητροπόλεις, Ενορίες, Ιερές Μονές, Ιδρύματα και λοιπούς φορείς της Εκκλησίας της Ελλάδος, έρχεται να ρυθμίσει ένα πεδίο που μέχρι σήμερα λειτουργούσε σε μεγάλο βαθμό άτυπα. Ο Κανονισμός προβλέπει ρητά πως όλες οι ηλεκτρονικές συναλλαγές επιτρέπονται μόνο μέσω τραπεζών που εποπτεύονται από την Τράπεζα της Ελλάδος (bankofgreece.gr).
Τι επιτρέπεται και τι όχι
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, επιτρέπεται η χρήση:
• Υπηρεσιών IRIS για πληρωμές και εισπράξεις χωρίς χρήση IBAN,
• Web και mobile banking για μεταφορές ποσών και πληρωμές λογαριασμών,
• Καταθετικής τραπεζικής κάρτας, αποκλειστικά για έλεγχο λογαριασμού και καταθέσεις.
Απαγορεύεται ρητά:
• Η χρήση πιστωτικών, χρεωστικών ή προπληρωμένων καρτών για πληρωμές,
• Η κατοχή και χρήση POS ή ePOS για συναλλαγές από τα εκκλησιαστικά ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ.
Επιπλέον, κάθε συναλλαγή πρέπει να εγκρίνεται μέσω διπλού ελέγχου ταυτότητας (2FA), με την αποστολή δύο διαφορετικών κωδικών OTP σε εξουσιοδοτημένα πρόσωπα. Οι ενέργειες δεν μπορούν να εκτελούνται χωρίς προηγούμενη απόφαση του αρμοδίου οργάνου του εκκλησιαστικού νομικού προσώπου.
Ρυθμιστικός και εκπαιδευτικός ρόλος
Η εγκύκλιος τονίζει ότι για κάθε ενέργεια απαιτείται προηγούμενη απόφαση και έγκριση των αρμόδιων συλλογικών οργάνων, όπως το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο, το Ηγουμενοσυμβούλιο ή το Διοικητικό Συμβούλιο του κάθε Ιδρύματος. Όπως επισημαίνει η Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος (apostoliki-diakonia.gr), στόχος είναι η διασφάλιση της νομιμότητας και της λογοδοσίας στη διαχείριση του εκκλησιαστικού χρήματος.
Ο Κανονισμός δεν καταργεί την ανάγκη έκδοσης αποφάσεων για κάθε δαπάνη. Η χρήση ηλεκτρονικής τραπεζικής δεν υποκαθιστά την ευθύνη των διοικητικών συμβουλίων και συλλογικών οργάνων. Αντίθετα, καθιστά τον έλεγχο αυστηρότερο, με σαφή προσδιορισμό ευθυνών.
Αναγκαία συμμόρφωση με την εποχή
Η Εκκλησία της Ελλάδος ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απαιτήσεις διαφάνειας και ηλεκτρονικής διαχείρισης, ενσωματώνοντας εργαλεία του συστήματος ΔΙΑΣ (dias.gr). Η νέα εγκύκλιος αποτελεί βήμα εκσυγχρονισμού, προστασίας και αξιοπιστίας. Παράλληλα, προσφέρει θεσμική κάλυψη στις Ενορίες και Μονές που επιθυμούν να αποδέχονται δωρεές και να εξοφλούν λογαριασμούς ηλεκτρονικά, με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια και λογοδοσία.
Σε κάθε περίπτωση, όπως σημειώνεται στην εγκύκλιο, η μη συμμόρφωση με τις νέες διατάξεις και η διενέργεια πληρωμών χωρίς τις προβλεπόμενες εγκρίσεις, θεωρείται άκυρη και ευθύνη υπόλογου σύμφωνα με τον Κανονισμό 210/2010 της Εκκλησίας.
Η εφαρμογή του Κανονισμού 358/2025 αναμένεται να φέρει νέα πρότυπα λειτουργίας σε ένα πεδίο που μέχρι σήμερα χαρακτηριζόταν από έλλειψη θεσμικής οριοθέτησης, διασφαλίζοντας την αξιοπιστία των οικονομικών πράξεων των εκκλησιαστικών φορέων σε ολόκληρη τη χώρα.
