Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος: Η ομιλία του στην τακτική σύγκληση της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας

Η προσφώνηση του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου στην τακτική σύγκληση της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος

Σεβασμιώτατοι άγιοι αδελφοί,

Τήν μνήμη δύο μεγάλων Αγίων Επισκόπων τής πόλεως τών Αθηνών τιμήσαμε καί τιμούμε χθές καί σήμερα, ανήμερα τής ενάρξεως τών εργασιών τής Τακτικής Συνελεύσεως τής Ιεράς Συνόδου τής Ιεραρχίας, τόν Άγιο Διονύσιο τόν Αρεοπαγίτη καί τόν Άγιο Ιερόθεο, τόν καί πρώτο Επίσκοπο τών Αθηνών, τίς πρεσβείες τών οποίων καί επικαλούμαι γιά τήν αίσια έκβαση καί επιτυχή διεξαγωγή τής Συνόδου μας.

Συνερχόμασθε ύστερα από μακρό διάστημα στήν ιστορική καί συνάμα πολλά προσφέρουσα Ιερά Μονή Πεντέλης, μέ σκοπό νά αναπέμψουμε δοξολογία στόν Τριαδικό Θεό γι αυτήν τήν ευλογία, νά συζητήσουμε σύγχρονα καί επίκαιρα προβλήματα, νά αποφασίσουμε επ αυτήν καί νά εκφράσουμε τήν συνοδική φωνή, τήν ύψιστη αυτή έκφραση εκκλησιολογικού φρονήματος καί πράξεως τής Εκκλησίας.

Η παρούσα εν εξελίξει δεινή πανδημία σπέρνει τόν θάνατο ολοταχώς. Επιστήμη καί κρατικές δομές προσπαθούν νά τήν αναχαιτίσουν.

Δύναμη προσευχής καί βαθιά πίστη αναζητήσαμε καί αναζητούμε γιά νά μάς ενισχύσει ο Τριαδικός Θεός καί μέσω τής οδού τής μετανοίας καί τής ταπεινώσεως παρακαλούμε τόν Κύριό μας νά μάς απαλλάξει από τήν μάστιγα αυτή.

Δύο εκ τών εκλεκτών αδελφών μας υπήρξαν θύματα αυτής καί ήδη βρίσκονται στήν θριαμβεύουσα Εκκλησία καθώς καί δεκάδες άλλοι κληρικοί μας, μαζί μέ χιλιάδες άλλους αδελφούς μας, γιά τούς οποίους προσευχόμασθε νά αναπαύσει ο Θεός τίς ψυχές τους καί νά δώσει παρηγορία στούς οικείους τους.

Η εδώ καί δύο έτη πορεία τού κορωνοϊού άλλαξε τίς ζωές μας. Μάς δοκίμασε ο Θεός καί έτσι δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις γιά νά αναδειχθούν πολλά από τά προβλήματα πού συνωστίζονται δεκαετίες τώρα μέσα στόν τρόπο καί στήν καθημερινότητα τών επιλογών μας.

Χλιαρή πίστη, εκκοσμίκευση τής συνοδικότητας, αλλοίωση τού φρονήματος τής Εκκλησίας, ανυπακοή καί εγωιστική αυτοδιάθεση, ψήγματα προτεσταντισμού καί αιρετικών δοξασιών, έλλειψη γνησίου ομολογιακού πνεύματος, συντεχνιακή λογική, ψυχολογική πίεση καί ανασφάλεια είναι μερικά από τά ζητήματα πού κυριάρχησαν κατά τήν περίοδο αυτή.

Δυστυχώς, η αγωνιώδης προσπάθειά μου γιά τήν εν Χριστώ ενότητά μας απειλήθηκε καί συνεχίζει νά απειλείται, κυρίως από τήν έλλειψη ταπεινότητας στήν ζωή τής Εκκλησίας. Τό μεγάλο κενό τής κατήχησης πλέον φάνηκε καί πιέζει ασφυκτικά τήν πόρτα μας, ζητώντας νά αναλάβουμε δράσεις κοσμικές καί ιδεοληπτικές, παραθεωρώντας έτσι τήν σωτηριολογική αποστολή τής Εκκλησίας πρός τούς εγγύς καί τούς μακράν. Δέν συνάδει μέ τήν φύση τής Εκκλησίας η στατιστική προσωρινή αποδοχή.

Άλλωστε, 200 έτη από τήν έναρξη τής Ελληνικής Επαναστάσεως τιμούμε καί ενθυμούμασθε εφέτος, καί άν ανατρέξουμε στά ηρωικά πρότυπα τού αγώνα, κληρικούς καί λαϊκούς, τό όνειρο γιά τήν λευτεριά ήταν όνειρο καί όραμα. Κόντρα όμως σέ κάθε οιωνό κερδίσαμε καί απολαμβάνουμε σήμερα εμείς τίς θυσίες αυτών τών ανθρώπων πού δέν γνώριζαν τόν συμβιβασμό στά πιστεύω τους.

Έτσι, καί στήν αποστολή τής Εκκλησίας δέν χρειαζόμασθε κοσμική αναγνώριση, αλλά επιμονή καί πίστη στήν αποστολή μας. Σάς τά λέω αυτά γιά νά υπογραμμίσω τήν ανάγκη διατήρησης τής ενότητάς μας. Αυτό θέλει ο Θεός, αυτό περιμένει καί ο λαός μας.

Πρώτος γνωρίζω νά κάνω πίσω γιά τό καλό τής Εκκλησίας. Αναμένω καί από εσάς, τούς αδελφούς μου, τό ίδιο. Προσωπικές απόψεις καί αλλότριες φωνές πρέπει νά τίς καταδικάσουμε.

Μία είναι η Εκκλησία, μία πρέπει να είναι καί η φωνή της, εκφραζομένη εν Συνόδω καί πάντοτε ως ενοποιητική δύναμη γιά τήν σωτηρία όλων ημών.

Οι σκέψεις αυτές κατακλύζουν τό διάστημα αυτό τήν ψυχή μου. Δέν έχουμε άλλα περιθώρια λαθών καί αυτονομήσεως. Σάς καλώ νά αναλογισθούμε τίς ευθύνες μας καί νά συνεχίσουμε, εν υπακοή πρός τό συνοδικό πολίτευμα τής Εκκλησίας, τήν πορεία μας πρός τόν ουρανό.

Πληθαίνουν οι φωνές αμφισβήτησης καί χαίρεται ο διάβολος νά ποτίζουμε τό δένδρο τού διχασμού. Τήν Εκκλησία τού Χριστού υπηρετούμε, τόν Μέγα Απόστολο τών Εθνών Παύλο συνεχίζουμε νά ακολουθούμε μέ τήν ζωή μας. Στώμεν, λοιπόν, καλώς καί στώμεν μετά φόβου.

Μέσα σέ αυτόν τόν κυκεώνα, άγιοι αδελφοί, δέν μείναμε μέ τά χέρια σταυρωμένα. Οι συνθέσεις τών προλαβόντων μελών τού θεσμού τής Διαρκούς Ιεράς Συνόδου συνέβαλαν καθοριστικά στήν διακονία όλων τών ανωτέρω. Τούς ευχαριστώ ολόψυχα από τήν θέση αυτή!

Παραλείψεις, σαφώς, έγιναν, αλλά καί γνήσιος λόγος καί αποστολικό πνεύμα καί πληθώρα επιτευγμάτων επετεύχθησαν χάριτι Θεού καί συνεργία πολλών πολιτειακών προσώπων.

Προστατεύθηκε τό κύρος τής Εκκλησίας, διαφυλάχθηκε τό υπέρτατο δώρο τού Θεού πού είναι η ανθρώπινη ζωή. Καρπούς συνεργασίας επιστήμης καί θεολογίας γευθήκαμε, τήρηση καί διασφάλιση τών υγειονομικών μέτρων εξασφαλίσθηκε καί κυρίως ενισχύσαμε προσευχητικά τίς καρδιές τών πιστών μας.

Επιτρέψτε μου νά καταθέσω στήν αγάπη σας δύο σκέψεις πού πηγάζουν από τήν καρδιά μιάς ποιμαντικής εμπειρίας πενήντα περίπου χρόνων.

Α: Ο πόθος γιά τήν ορθή διακονία πού συνέχει όλους, εκβάλλει σέ έργο πολύπλευρο. Είναι τό έργο πού λαμβάνει χώρα σέ όλες τίς Ιερές Μητροπόλεις. Τό γνωρίζω. Τό γνωρίζει σέ κάποιο βαθμό καί ο λαός τού Θεού. Στίς μέρες μας τό πνευματικό μας έργο, μέ αιχμή τήν διακονία τής αγάπης, γίνεται γνωστό καί ευρύτερα στήν κοινωνία, χωρίς, είναι αλήθεια, ο κόσμος νά διαθέτει πάντοτε ορθά εκκλησιολογικά κριτήρια γιά νά αξιολογήσει ορθά όλες αυτές τίς δραστηριότητες.

Β: Ο κόσμος βρίσκεται μπροστά σέ μεγάλες αλλαγές. Η κοινωνία ήδη δέν είναι η ίδια μέ αυτή τών παλαιοτέρων χρόνων.

Οι τεχνολογικές εξελίξεις μέ τά θέματα πού θέτουν στό πεδίο τής Βιοηθικής, τό θέμα τού περιβάλλοντος, η εκκοσμίκευση τής κοινωνίας δημιουργούν νέο τύπο ανθρώπου. Τό κοσμοείδωλο μεταβάλλεται.

Κρατεί η άποψη ότι ακόμη καί η ερώτηση γιά τό νόημα τής ζωής είναι περιττή, ότι δέν χρειάζεται νόημα. Μιά ζωή, όμως, χωρίς τή συνεκτικότητα τού νοήματος τού σκοπού, είναι μία χαώδης ζωή.

Καλούμαστε ως Εκκλησία νά διαλεχθούμε πολλές φορές μέ τό χάος. Η σχέσεις μας μέ τήν Πολιτεία επίσης διέρχονται πολλές φορές από διακυμάνσεις.

Κοινή συνισταμένη τών οποίων παραμένει η ένταση καί η αβεβαιότητα. Η οικονομική δυσπραγία καί άλλες κοινωνικές παράμετροι καθιστούν δύσκολο καί τό έργο μας καί τήν παρουσία μας μέσα στήν Πατρίδα μας.

Όλα αυτά τά τελευταία μάς υποχρεώνουν νά μετακινηθούμε λίγο από τήν Περιφέρεια πρός τό Κέντρο, από τίς Μητροπόλεις μας πρός τήν κεντρική διοίκηση τής Εκκλησίας, τήν Διαρκή Ιερά Σύνοδο, τά μέλη τής οποίας σέ συνεργασία καί μέ άλλους αδελφούς Αρχιερείς νά απασχοληθούν μέ ζέοντα γενικώτερα εκκλησιαστικά προβλήματα.

Πρό τινων ημερών συναντηθήκαμε μέ τόν Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, τόν ευχαρίστησα γιά τό θέμα τών Κοιμητηρίων, τόν ευχαρίστησα γιά τό παράθυρο πού άνοιξε πρός όφελος τής Εκκλησιαστικής Εκπαίδευσης.

Πέρασαν διακόσια χρόνια πού επί τέλους τήν πλειοψηφία τών μελών τών συμβουλίων τών Εκκλησιαστικών Σχολών θά έχει η Εκκλησία. Δηλαδή αυτή θά επιλέγει τούς καθηγητές.

Αυτή θά κανονίζει ποιοί είναι οι μαθητές γιά τά σχολεία της, αυτή θά ρυθμίζει τί πρέπει νά διδάσκωνται οι υποψήφιοι γιά τήν Ιερωσύνη. Καί αυτό πιστεύω ότι θά είναι η αρχή.

Τό Κράτος όπως στηρίζει κάθε Επιστήμη θά στηρίξει ασφαλώς καί εκείνη τής Θεολογίας. Οι απόφοιτοι τών Θεολογικών Σχολών είναι ευπρόσδεκτοι στόν χώρο τής Ιερωσύνης.

Μάς χρειάζονται όμως καί οι παραγωγικές σχολές τής Εκκλησίας καί ο δρόμος έχει ανοίξει πλέον.

Τού πρότεινα, λοιπόν, τού Πρωθυπουργού νά συστήσουμε μιά κοινή επιτροπή Πολιτείας-Εκκλησίας γιά νά μελετήσει τά πολλά προβλήματα πού έχουν αναδειχθεί, νά τά μελετήσει καί νά δοθούν οι δέουσες απαντήσεις-λύσεις.

Ένα έργο τό οποίο θεωρώ τήν ώρα αυτή αναγκαίο καί απαραίτητο. Ο κ. Πρωθυπουργός ήταν προθυμότατος καί αποδέχθηκε τήν πρόταση αυτή.

Μπροστά μας στά έδρανα έχουμε τήν ΠΡΑΞΗ συγκλήσεως τής Ιεράς Συνόδου τής Ιεραρχίας τής Εκκλησίας τής Ελλάδος μέ τά θέματα τής ημερησίας διατάξεως, νά κάνουμε τόν Σταυρό μας καί νά προχωρήσουμε.