ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟ ΕΓΚΥΚΛΙΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΙΕΡΕΜΙΑ
ΤΟ ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΑΓΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ
1. Στο σημερινό μου κήρυγμα, αδελφοί χριστιανοί, θα σας πω λίγα λόγια για τον Ευαγγελιστή Λουκά, που εορτάζουμε σήμερα 18 του μηνός Οκτωβρίου.
Υπάρχει και άλλος λόγος, που μου το επιβάλλει να σας μιλήσω για τον Ευαγγελιστή Λουκά. Καί ο λόγος αυτός είναι ότι την περίοδο αυτή τα κυριακάτικα ευαγγελικά αναγνώσματα είναι από το κατά Λουκάν άγιο Ευαγγέλιο. Γιά πολύ καιρό θα ακούμε τις Κυριακές περικοπές από το κατά Λουκά Ευαγγέλιο. Γι᾽ αυτό και πρέπει να μιλήσουμε, έστω και με λίγα λόγια, για τον συγγραφέα του Ευαγγελίου αυτού.
2. Ο Ευαγγελιστής Λουκάς, αδελφοί μου, ήταν ιατρός την ιδιότητα. Ότι ήταν ιατρός το λέγει ο Απόστολος Παύλος σε μια του επιστολή (βλ. Κολ. 4,14), αλλά το λέγουν και άλλα κείμενα έξω από την Καινή Διαθήκη. Εξάλλου από το ίδιο το Ευαγγέλιο φαίνεται ότι ο συγγραφέας του ήταν ιατρός. Γιατί στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο παρατηρούμε μία ιδιαίτερη φροντίδα για τον καθορισμό των ασθενειών: Της πεθεράς του Πέτρου για παράδειγμα, της αιμορροούσης, της συγκυπτούσης και άλλων. Αλλά και άλλες ιδιαίτερες εκφράσεις στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο φαίνονται ως ιατρικές. Μόνον ο Ευαγγελιστής Λουκάς, για παράδειγμα, λέγει ότι στην αγωνία του Ιησού στον κήπο της Γεθσημανή ο ιδρώτας Του ήταν «ωσεί θρόμβοι αίματος» (22,44).
3. Το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο, αδελφοί μου, είναι ωραίο και στην έκφρασή του ακόμη, γιατί ο συγγραφέας του ήταν Έλληνας και στην καταγωγή και στην μόρφωση. Ήταν δε και μαθητής και ακόλουθος του Αποστόλου Παύλου και είχε και αυτός τον ευρύ ορίζοντα των θεολογικών ιδεών του μεγάλου Αποστόλου. Ο απόστολος Παύλος τονίζει στις επιστολές του την καθολικότητα της σωτηρίας, που έφερε ο Χριστός (Τιτ. 3,4)· ομιλεί για την ταπείνωση και την φτώχεια, για την χαρά της πνευματικής ζωής και για άλλα παρόμοια χαρακτηριστικά. (α) Το ίδιο και ο Ευαγγελιστής Λουκάς. Το Ευαγγέλιό του το απευθύνει βέβαια σε κάποιον Έλληνα Θεόφιλο, αλλά γενικά το απευθύνει σε όλους τους εθνικούς, για να καλέσει και αυτούς στην σωτηρία του Χριστού. Γι᾽ αυτό και τον γενεαλογικό κατάλογο του Ιησού Χριστού δεν τον φτάνει μέχρι τον Αβραάμ, τον γενάρχη του Ιουδαικού λαού, όπως το κάνει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος, αλλά μέχρι τον Αδάμ, τον γενάρχη όλης της ανθρωπότητας. (β) Ο Ευαγγελιστής Λουκάς πάλιν έχει συμπάθεια στους φτωχούς. Έτσι, τον μακαρισμό του Χριστού «μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι» ο Λουκάς τον γράφει «μακάριοι οι πτωχοί» μόνο. Μόνον ο Λουκάς μιλάει για την φτωχική γέννηση του Ιησού στην Βηθλεέμ και μόνον αυτός λέει για την πτωχική προσφορά της Μητέρας του στον Ναό (2,24). Μόνον ο Λουκάς πάλι λέει για το ότι μερικές ευκατάστατες γυναίκες έδιναν τα αναγκαία «εκ των υπαρχόντων αυταίς» (8,3). Έτσι το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο είναι το «Ευαγγέλιον των πτωχών»!
4. Ένα άλλο χαρακτηριστικό στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο είναι η τιμή στην γυναίκα. Αυτό έχει μεγάλη σημασία, γιατί παλαιά η γυναίκα υβριζόταν και δεν υπολογιζόταν για άνθρωπος. Ο Σενέκας μάλιστα έγραψε και είπε ότι η «γυναίκα είναι ζώον αναιδές και θηρίο ακόλαστο επιθυμιών». Αντίθετα όμως στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο και στην Εκκλησία μας γενικά, η γυναίκα έχει μεγάλη τιμή. Ο Λουκάς, και μόνον αυτός, μιλάει στο Ευαγγέλιό του για την Ελισάβετ, την μητέρα του Ιωάννου του Βαπτιστού· μόνον αυτός μιλάει για την προφήτιδα Άννα, για την χήρα της Ναίν, για την ανώνυμο αμαρτωλό, για την συγκύπτουσα, για την διακονούσα Μάρθα, για τις γυναίκες της οδού του μαρτυρίου, κ.α.
Ιδιαίτερα όμως ο Ευαγγελιστής Λουκάς μιλάει στο Ευαγγέλιό του για την Παναγία Γυναίκα, την Μητέρα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Γι᾽ αυτό και τον αγαπάμε ιδιαίτερα, αυτόν και το Ευαγγέλιό του, επειδή μόνον αυτός κάνει ιδιαίτερο λόγο για την Παναγία μας. Καί εμείς η Εκκλησία, όταν έχουμε θεομητορική εορτή, τα ευαγγελικά αναγνώσματα, που διαβάζουμε, είναι εκ του κατά Λουκάν αγίου Ευαγγελίου.
Με πολλές ευχές,
† Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως
Ιερεμίας
