ΚΙΒΩΤΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ: Ο πατήρ Αντώνιος Παπανικολάου έχει γεννηθεί στη Χίο το 1971. Είναι παιδί φτωχής, πολύτεκνης οικογένειας, απόγονος προσφύγων από τη Μικρά Ασία και τον Πόντο, συγκεκριμένα από το Αϊβαλί και τη Σαμσούντα.
Ο Αντώνιος είναι ο 4ος κατά σειρά ηλικίας μεταξύ πέντε αδελφών, ένας εκ των οποίων είναι επίσης ιερωμένος και σήμερα υπηρετεί ως εφημέριος στη Νέα Μονή της Χίου.
Κατά την παιδική του ηλικία, ο Αντώνιος ακολουθούσε τις μετακινήσεις των γονέων του μεταξύ Χίου και Δραπετσώνας, καθώς ο πατέρας του ήταν έμπορος, αλλά σε κάθε περίπτωση το περιβάλλον αναφοράς ήταν από τη μία οι μνήμες της προσφυγιάς που ζωντάνευαν στις διηγήσεις των παππούδων και από την άλλη οι εικόνες μιας κατεξοχήν εργατικής συνοικίας όπως η Δραπετσώνα. Δίνοντας έμφαση στις αυθεντικά λαϊκές καταβολές του, έχει δηλώσει σε κάποια από τις πάμπολλες συνεντεύξεις του ότι «πολλές φορές λέω στα παιδιά ότι αν εγώ δεν είχα περάσει δύσκολα στη ζωή μου, αν δεν ήξερα τι θα πει φτώχεια και αδικία, ίσως να μην έμπαινα μπροστά, για να συγκρουστώ με όλες τις δυσκολίες, προκειμένου να γεννηθεί αυτή η Κιβωτός. Γιατί καθετί σπουδαίο και μεγάλο έχει τον τοκετό του. Εχει τις ωδίνες του».
Ο Αντώνιος σπούδασε Παιδαγωγικά, αλλά καταλάβαινε ότι είχε μια διττή κλίση: προς τον αθλητισμό και το μπάσκετ αφενός, προς τη ιεροσύνη αφετέρου. Αρκετά αργότερα, θα κατάφερνε να συνδυάσει και τα δύο ενδιαφέροντά του, όταν θα χρησιμοποιούσε το μπάσκετ σαν μέσο και πρόσχημα για να προσεγγίσει τα παιδιά στα γήπεδα του Κολωνού. Η απόφασή του να αφοσιωθεί στη θρησκεία δεν τον εμπόδισε να παντρευτεί τη Σταματία Γεωργαντή, επίσης Χιώτισσα και εξίσου ευλαβή χριστιανή με τον Αντώνιο. Οι δυο τους γνωρίζονταν από την εφηβεία και μοιράζονταν παρεμφερείς απόψεις για το μέλλον τους, το οποίο, όπως αποδείχθηκε, θα περιστρεφόταν γύρω από τα απροστάτευτα παιδιά και την Κιβωτό του Κόσμου. Ως προς την οικογένεια που δημιούργησαν ο Αντώνιος και η Σταματία, απέκτησαν έναν γιο διά της βιολογικής οδού, ενώ υιοθέτησαν άλλα δύο παιδιά.
Μετά τη χειροτονία του το 1998 και ενώ ήταν 26 ετών, ο πατήρ Αντώνιος διορίστηκε στην ενορία του Αγίου Γεωργίου Ακαδημίας Πλάτωνος, στον Κολωνό. Εκτός των αμιγώς ιερατικών καθηκόντων του, ο Αντώνιος είχε χριστεί επιπλέον «υπεύθυνος νεότητας». Διαπιστώνοντας ότι γύρω του δεν υπήρχαν νέοι οι οποίοι να έχουν οποιαδήποτε διάθεση να επισκεφθούν τον ναό, ο πατήρ Αντώνιος αποφάσισε, όπως λέει, να «μεταφέρει την εκκλησία στον χώρο των νέων, αντί να τους περιμένω εγώ να έρθουν».
Παρόλο που ήταν άγνωστος μεταξύ αγνώστων, αξιοποίησε ως προσόν το ότι στη Δραπετσώνα είχε μάθει τους κώδικες επικοινωνίας που χρησιμοποιούν παιδιά τα οποία κινούνται στα όρια της παραβατικότητας ή, εν πάση περιπτώσει, παρεκκλίνουν από τη συμβατική συμπεριφορά της πλειονότητας των συνομηλίκων τους, αποφεύγουν το σχολείο κ.ο.κ. Η περιοχή του Κολωνού, ιδιαίτερα στο τέλος της δεκαετίας του ’90, ήταν υποβαθμισμένη, γεγονός που είχε άμεση αντανάκλαση στις συνήθειες και τις επιλογές των τοπικών εφήβων. Η συναναστροφή με χρήστες και εμπόρους ουσιών, μικροεγκληματίες κ.λπ. χάρασσε έναν δρόμο άμεσα προσβάσιμο που όμως δεν οδηγούσε πουθενά.
Αφού προβληματίστηκε για τη μέθοδο που θα εφάρμοζε για να προσεγγίσει τον στόχο του, ο Αντώνιος έκρινε ότι θα πήγαινε απλώς να παίξει μπάσκετ στο γηπεδάκι δίπλα στην εκκλησία του. Οπερ και έπραξε, όπως ήταν, με το ράσο, αιφνιδιάζοντας τα παιδιά που είχαν μπροστά τους έναν αλλιώτικο παπά, νέο, ακομπλεξάριστο, που μιλούσε τη δική τους γλώσσα και -το βασικό- έπαιζε εντυπωσιακά καλό μπάσκετ.
Χάρη σε αυτό το τέχνασμα, ο πατήρ Αντώνιος κατάφερε να πείσει τους έφηβους του Κολωνού -στους οποίος θα συμπεριλαμβάνονταν περιστασιακά και οι αδελφοί Αντετοκούνμπο- ότι ήταν κι εκείνος ένας από αυτούς και ότι μπορούσαν να τον εμπιστευτούν. Θέλοντας να δώσει έναν πιο επίσημο και συγκεκριμένο χαρακτήρα στο εγχείρημα της τακτικής νουθεσίας των παιδιών, ο Αντώνιος τους ζήτησε να βρουν ένα όνομα για την ομάδα που είχε σχηματιστεί γύρω του. Αφού προτάθηκαν ιδέες του τύπου «φωλιά», «καταφύγιο» κ.λπ. κάποιος έριξε την ιδέα της «κιβωτού», η οποία παρέπεμπε στην προστασία και τη σωτηρία, τον βιβλικό Νώε, τον αρχέγονο Κατακλυσμό κ.λπ. Το όνομα έγινε δεκτό ομόφωνα και με ενθουσιασμό – αν και ο Αντώνιος το συμπλήρωσε, ώστε να λειτουργεί σαν κάλεσμα προς κάθε παιδί, χωρίς προϋποθέσεις, διακρίσεις και όρια.
Το επόμενο βήμα του πατέρα Αντωνίου ήταν το αίτημα να του παραχωρηθεί μια αίθουσα, στην οποίαν φιλοξενούνταν κάποιες εκδηλώσεις του Ναού Αγίου Γεωργίου. Επρόκειτο για ένα παλιό καφενείο, το οποίο τελικά μίσθωσε ο Αντώνιος εξ ιδίων πόρων το 1999, με στόχο να το μετατρέψει σε ολοήμερο, ανοιχτό στέκι για τα παιδιά. Ενα σημείο συνάθροισης όπου θα έβρισκαν δωρεάν φαγητό, μαγειρεμένο από την πρεσβυτέρα, αλλά και την ευκαιρία να ανοίξουν την καρδιά τους στον πατέρα Αντώνιο. Χρειάστηκε περίπου 10 χρόνια έως ότου εξασφαλίσει τις απαραίτητες συνεργασίες ώστε να διοργανώσει έναν τηλεμαραθώνιο προς ενίσχυση -αλλά και προς διαφήμιση- της οργάνωσής του, ένα γεγονός που σηματοδότησε την απογείωση της Κιβωτού του Κόσμου. Μαζί με την κοινωφελή δράση του φορέα, απογειώθηκε επίσης η αναγνωρισιμότητα του πατέρα Αντωνίου, ο οποίος έγινε «σύμβολο ανιδιοτέλειας», «υπόδειγμα αγαθοεργίας» – ένας νέος και σύγχρονος ήρωας, μια προμηθεϊκή φιγούρα αφοσίωσης και επιμονής, που αρνείται να υποκύψει στην περιρρέουσα εγκληματικότητα του γκέτο κ.λπ. Η επιδοκιμασία του απλού κόσμου συνοδεύτηκε από μια σειρά βραβεύσεων.
Η UNESCO, η Ακαδημία Αθηνών, η Προεδρία της Δημοκρατίας, πανεπιστημιακές σχολές, όργανα της Ε.Ε. μεταξύ δεκάδων άλλων φορέων, επιδαψίλευαν τιμές και απένειμαν τίτλους, μετάλλια και έπαθλα στον Αντώνιο. Ο οποίος τα αποδεχόταν όλα με σεμνότητα και επιμελή χρηστοήθεια, μνημονεύοντας πάντοτε τον Μεγαλοδύναμο και τη βούλησή Του, μετουσίωση της οποίας αποτελεί η Κιβωτός του Κόσμου. Σήμερα, ύστερα από το σοκ των αποκαλύψεων για τα αποτρόπαια συμβάντα εντός της Κιβωτού, η δράση του πατέρα Αντωνίου αρχίζει να ερμηνεύεται υπό εντελώς διαφορετικό πρίσμα απ’ ό,τι προηγουμένως.
