Ο Πάπας, τα Λατινικά και εμείς

του Κωνσταντίνου Χολέβα – Πολιτικού Επιστήμονα

Ως Ορθόδοξος Χριστιανός γνωρίζω ότι με τον εκάστοτε Πάπα έχω διαφορές δογματικές, εκκλησιολογικές και ιστορικές. Ως Έλληνας και μάλιστα Μακεδών ενοχλήθηκα μερικές φορές από τον αποχωρούντα Πάπα Βενέδικτο 16ο, διότι επηρεάσθηκε από κακούς συμβούλους και διάβασε δημοσίως ευχές στη σκοπιανή διάλεκτο. Παρ’ όλα αυτά οφείλω να ομολογήσω ότι έχω ιδιαίτερη εκτίμηση στον συγκεκριμένο Ποντίφηκα, διότι με κάθε τρόπο έδειξε τη βαθειά γνώση του και τον σεβασμό του για την αρχαία ελληνική φιλοσοφία και για το ελληνορθόδοξο Βυζάντιο.

Η εκτίμησή μου για τον Πάπα Βενέδικτο έγινε ακόμη μεγαλύτερη με την πρόσφατη απόφασή του να παραιτηθεί στις 28 Φεβρουαρίου. Ο γερμανικής καταγωγής Πάπας, κατά κόσμον Γιόζεφ Ράτσιγκερ, απέδειξε ότι είναι όντως πνευματικός άνθρωπος και δεν είναι προσκολλημένος σε αξιώματα και καρέκλες. Αντιλαμβάνεται ότι οι δυνάμεις του τον εγκαταλείπουν και δεν μπορεί να συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντά του. Μακάρι και ορισμένοι πολιτικοί στην Ελλάδα και στην Υφήλιο να έχουν αντίστοιχη επίγνωση δυνάμεων και αδυναμιών. Θα ήταν για όλους καλύτερα.

Με έκπληξη, αλλά και χαρά, άκουσα τον Πάπα Βενέδικτο να εκφωνεί στα Λατινικά την απόφαση της παραιτήσεώς του. Το έκανε σκοπίμως για να δείξει ότι και οι λεγόμενες «νεκρές» γλώσσες, όπως τα Αρχαία Ελληνικά και τα Λατινικά, παραμένουν ζωντανές και επίκαιρες. Το Ρωμαιοκαθολικό εκκλησιαστικό τυπικό χρησιμοποιεί τα Λατινικά, γι’ αυτό και ο απερχόμενος Πάπας κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια για την δημιουργία ιδρύματος που θα διδάσκει τα Λατινικά στους ιερείς. Χρήσιμο δίδαγμα και για εμάς τους Έλληνες που κινδυνεύουμε να αποκοπούμε από τα Αρχαία Ελληνικά. Θυμίζω ότι τα Λατινικά από τα Ιταλικά διαφέρουν πολύ, είναι μία διαφορετική γλώσσα. Ενώ κατά τον Γ. Μπαμπινιώτη η ελληνική είναι ενιαία, τα Αρχαία και τα σύγχρονα Ελληνικά δεν είναι διαφορετικές γλώσσες. Πρόκειται για την ιστορική συνέχεια της ίδιας γλώσσας.

Με τη χρήση των Λατινικών ο Πάπας έδωσε και ένα άλλο μήνυμα. Ότι ο ευρωπαϊκός πολιτισμός θα επιβιώσει μόνον αν σέβεται τις ρίζες του και το παρελθόν του. Αυτές οι ρίζες είναι η Αρχαία Ελλάδα, η Ρώμη και ο Χριστιανισμός. Τις έχουν επισημάνει ο Πωλ Βαλερύ, ο Τόμας Έλλιοτ, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος και άλλοι. Ευχαριστούμε τον Πάπα που μάς τις θύμισε!