Μητροπολίτης Μάνης: Στην Εγκύκλιό του για την καλή χρήση του ύδατος, ο Μητροπολίτης Μάνης κ. Χρυσόστομος Γ΄ αναδεικνύει τη θεολογική, πνευματική και πρακτική σημασία του νερού, χαρακτηρίζοντάς το ως «μεγάλο αγαθό» και «θείο δημιούργημα», δοσμένο από τον Θεό στον άνθρωπο όχι για κατάχρηση αλλά ως ιερό καταπίστευμα.
Αναφερόμενος στη βιβλική μαρτυρία της Γενέσεως και των Ψαλμών, υπογραμμίζει ότι ο Θεός είναι ο Κύριος των υδάτων και ότι το νερό αποτελεί πηγή ζωής για όλη την κτίση. Τονίζει ότι ο άνθρωπος έχει κληθεί να είναι διαχειριστής και όχι καταστροφέας της φύσεως, υπενθυμίζοντας ότι «του Κυρίου η γη και το πλήρωμα αυτής».
Ο Μητροπολίτης επισημαίνει ότι η λειψυδρία και η ευρύτερη οικολογική κρίση οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην ανθρώπινη απληστία, την αλόγιστη χρήση των φυσικών πόρων και την έλλειψη σεβασμού προς την κτίση, η οποία «συστενάζει και συνωδίνει» εξαιτίας της ανθρώπινης αμαρτίας. Καλεί, έτσι, σε εγρήγορση και υπεύθυνη στάση απέναντι στο ζήτημα της διαχείρισης του νερού, τονίζοντας ότι πρόκειται για ευθύνη όχι μόνο κοινωνική αλλά και πνευματική.
Καταληκτικά, ο Σεβασμιώτατος απευθύνει έκκληση για συνετή και μετρημένη χρήση του νερού, προστασία των υδάτινων πόρων και αποφυγή της ρύπανσης, καλώντας τους πιστούς σε έμπρακτο σεβασμό της κτίσεως. Η Εγκύκλιος ολοκληρώνεται με προσευχή προς τον Θεό για «όμβρους ειρηνικούς» και ευλογία της γης, με στόχο την καρποφορία και τη δοξολογία του Δημιουργού.
Διαβάστε εδώ την εγκύκλιο:
Αγαπητοί μου,
Το ύδωρ, το νερό, είναι ένα μεγάλο αγαθό που δόθηκε από τον Θεό στον άνθρωπο. Είναι θείο δημιούργημα. Είναι «ποίημα Θεού κάλλιστον».
Γράφει η Αγία Γραφή, στο πρώτο βιβλίο, την Γένεση. Την δεύτερη ημέρα της Δημιουργίας ο Θεός είπεν: «Γεννηθήτω στερέωμα εν μέσω του ύδατος και έστω διαχωρίζον ανά μέσον ύδατος και ύδατος και εγένετο ούτως» (Γεν. Α’, 6) και την τρίτη ημέρα είπεν ο Θεός: «Συναχθήτω το ύδωρ το υποκάτω του ουρανού εις συναγωγήν μίαν και οφθήτω η ξηρά και εγένετο ούτως και συνήχθη το ύδωρ το υποκάτω του ουρανού εις τας συναγωγάς αυτών … και εκάλεσε ο Θεός την ξηράν γην και τα συστήματα των υδάτων εκάλεσε θαλάσσας και είδεν ο Θεός ότι καλόν» (Γεν. Α’, 9-10).
Ο Θεός, λοιπόν, είναι ο Κύριος του σύμπαντος και των υδάτων και διαθέτει το πολύτιμο αυτό αγαθό κατά την δική Του βούληση. Ωραιότατα, μάλιστα, ο προφητάναξ Δαυΐδ στον 103ο Ψαλμό του συνοψίζει την κυριαρχία του Θεού και την πρόνοιά Του για τα ύδατα. Γράφει πολύ χαρακτηριστικά: «Ο στεγάζων εν ύδασι τα υπερώα αυτού, ο τιθείς νέφη την επίβασιν αυτού, ο περιπατών επί πτερύγων ανέμων» (στίχ. 3). Αυτός ρίχνει την βροχή, «ποτίζων όρη επί των υπερώων αυτού» (στίχ. 13).
Αυτός κανονίζει την ποσότητα της ροής τους, «από επιτιμήσεώς σου φεύξονται, από φωνής βροντής σου δειλιάσουσιν» (στίχ. 7). Αυτός δημιουργεί τις πηγές «ο εξανατέλλων πηγάς εν φάραγξιν, ανά μέσον των ορέων διελεύσονται ύδατα» (στίχ. 10).
Έτσι, το νερό είναι πηγή και δύναμη της ζωής. Είναι εξόχως χρήσιμο για τον άνθρωπο, την φύση, τα ζώα, τα πετεινά, αλλά για πολλές ακόμη εφαρμογές στη βιοτή μας. Χωρίς το νερό, η γη είναι μία άνυδρη έρημος, τόπος πείνας και δίψας, όπου ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος σε θάνατο.
*
Το νερό, λοιπόν, έχει δοθεί σε μας τους ανθρώπους ως «καταπίστευμα» από το Θεό για να κάμνουμε χρήση αυτού προς ωφέλειά μας. Δεν είναι δοσμένο για κατάχρηση και φθορά. Ο Θεός έπλασε και δημιούργησε τον άνθρωπο στον κόσμο, ως διαχειριστή και όχι καταστροφέα. Άλλωστε, ο φυσικός πλούτος της γης δεν είναι περιουσία του ανθρώπου αλλά του Θεού. «Του Κυρίου η γη και το πλήρωμα αυτής, η οικουμένη και πάντες οι κατοικούντες εν αυτή» (Ψαλμ. ΚΓ’,1). Ο απ. Παύλος γράφει ότι οφείλουμε να συμπεριφερόμεθα «χρώμενοι τώ κόσμω τούτω ως μη καταχρώμενοι» (Α’ Κορ. 7,31).
Ωστόσο, οι φυσικές καταστροφές, η κλιματική αλλαγή, η ανθρώπινη επιπολαιότητα, η απληστία, ο εγωϊσμός, η ακόρεστη βουλιμία μας συνιστούν τα πρωτογενή αίτια του μεγάλου προβλήματος της λειψυδρίας, της έλλειψης νερού.
Οι σοβαροί επιστήμονες και οι ειδικοί γνώστες του θέματος της έλλειψης υδάτων κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και μιλούν για μία πραγματική οικολογική κρίση γενικότερα. Αν δεν δώσουμε την δέουσα προσοχή θα στερηθούμε του πολύτιμου αυτού αγαθού και θα υπάρξουν φοβερές συνέπειες για όλους μας. Έτσι και η ποιμαίνουσα Εκκλησία, δεν μένει αδιάφορη και ασυγκίνητη μπροστά σ’ αυτό το ζωτικό ζήτημα. Γνωρίζει άλλωστε, ότι ως λέγει ο Απ. Παύλος, η όλη κτίση «συστενάζει και συνωδίνει» (Ρωμ. Η’, 22) κάτω από το πέλμα της ανθρώπινης απληστίας. Κάθε απληστία, κάθε κατάχρηση και κάθε πλεονεξία συνιστά αμαρτία, δηλαδή προσβολή του Θεού.
Χρειάζεται, συνεπώς, μία ευαισθητοποίηση και ενημέρωση για την αξία του νερού. Η χρήση του πρέπει να γίνεται με μέτρο και μέσα στα λογικά και συνετά όρια. Είναι ακόμη ανάγκη να βρεθεί και ένας καλύτερος τρόπος ποτίσματος της καλλιεργήσιμης γης και βέβαια να έχουμε προστασία κατά νούν των πηγών, των ποταμών και των λιμνών, των φρεάτων, των υδατοφράκτων, των αντλιοστασίων και των δεξαμενών ύδατος.
Όλοι μας, τελικά, οφείλουμε ν’ αναλογισθούμε τις ευθύνες στη καλή χρήση του νερού. Και η ευθύνη αυτή είναι όχι μόνον έναντι των συνανθρώπων μας, αλλά και έναντι του Θεού. Το όλο θέμα, βλέπουμε, έχει εκτός από πραγματικές διαστάσεις και μεταφυσικές προεκτάσεις.
Μη λησμονούμε ότι η έμψυχη και άψυχη κτίση ανάγει στον Άκτιστο. Και τα ύδατα υμνούν τον Δημιουργό. Ο ίδιος ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, βαπτίστηκε στον Ιορδάνη ποταμό και αγίασε τα ύδατα. «Εβαπτίσθη υπό του Ιωάννου εις τον Ιορδάνην και ευθέως αναβαίνων από του ύδατος είδε σχιζομένους τους ουρανούς και το Πνεύμα ως περιστεράν καταβαίνον επ’ αυτόν» (Μάρκ. Α’, 9-10). Συνωμίλησε παρά το φρέαρ του Ιακώβ με την Σαμαρείτιδα και δίδαξε αιώνιες αλήθειες, για το «ύδωρ το ζών», το οποίο Εκείνος δίνει. Και ακόμη επάνω στον Σταυρό, όταν «είς των στρατιωτών λόγχη αυτού την πλευράν ένυξε ευθέως εξήλθεν αίμα και ύδωρ» (Ιω. Ιθ’, 34).
Ανάγκη, λοιπόν, να σεβαστεί ο άνθρωπος το ύδωρ, το νερό, που δημιούργησε ο Θεός και μας έδωσε. Έτσι, μ’ αυτό το πνευματικό και ηθικό υπόβαθρο πρέπει να δούμε και το ζωτικό αυτό θέμα της χρήσεως του νερού, καθ’ ότι τελικά η κτίση δημιουργήθηκε «ίνα ανθρώποις υπηρετή και άνθρωπος επλάσθη ίνα Θεός δοξάζηται» (Μεγ. Βασιλείου, Ομιλία εν Λακίζοις, 8, PG 31, 1452C).
Κλείσατε την βρύση που τρέχει άσκοπα το νερό. Προσέξατε μην λερώνετε τις πηγές, τις λίμνες, τα ποτάμια. Αν παρατηρήσετε οποιαδήποτε βλάβη του όλου συστήματος παροχής ύδατος ειδοποιήσατε τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Τελικά, άς αναπέμψουμε και την δέηση: «Κύριε, ευκράτους και επωφελείς τους αέρας ημίν χάρισαι, όμβρους ειρηνικούς τη γη προς καρποφορίαν δώρησαι»._
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ο ΜΑΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ Γ’
