ΜΑΝΗΣ ΧΡΥΟΣΤΟΜΟΣ: Με την κανονική άδεια και ευλογία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, ο Μητροπολίτης Μάνης κ. Χρυσόστομος Γ’ την Κυριακή 2 Νοεμβρίου 2025 λειτούργησε στον Καθεδρικό Ναό των Αθηνών και κήρυξε τον θείο λόγο.
Αναλύοντας τη φράση του Αποστόλου Παύλου «Ζω δε ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός» (Γαλ. 2,20), ο Μητροπολίτης τόνισε ότι αυτή η σύντομη, αλλά ουσιαστική φράση «εκφράζει το βίωμα του Αποστόλου και περικλείει την έννοια της Χριστοκεντρικότητας». Όπως είπε, «ο Χριστός δεν είναι στη γωνία η στο περιθώριο, αλλά είναι η ζωή μας, το είναι μας, η οδός, η αλήθεια και η ζωή. Το φως και η πνοή μας».
Αναφερόμενος στο πως κατακτάται η Χριστοκεντρικότητα, επεσήμανε ότι «αποκτάται με πίστη – απόλυτη εμπιστοσύνη στον Θεό, με βιωματική πίστη και με ζωή μέσα στην Εκκλησία». Υπογράμμισε ότι μέσα από τη συμμετοχή στα Ιερά Μυστήρια «ο άνθρωπος φωτίζεται, ενδυναμώνεται και καθαγιάζεται».
Ο Μητροπολίτης επισήμανε ότι «η εποχή μας θέτει οξύτατα το πρόβλημα του ανθρώπου και του νοήματος της ζωής», τονίζοντας πως «όταν οι άνθρωποι απομακρύνονται από τον Θεό, πλησιάζει ο διάβολος και ακολουθούν οι συνέπειες: το ψυχικό κενό, η φθορά και η σκληροκαρδία».
«Εμείς, όμως», πρόσθεσε, «γνωρίζουμε πως ο Χριστιανισμός μας έφερε τις βαθύτερες έννοιες της μετάνοιας, της αγάπης και της ανάστασης. Η μετάνοια εκφράζεται στο “ουκ ήλθον καλέσαι δικαίους, αλλά αμαρτωλούς εις μετάνοιαν”. Η αγάπη στη νέα εντολή “αγαπάτε αλλήλους” και η ανάσταση στο “Εγώ ειμί η Ανάστασις”».
Αναφερόμενος σε παραδείγματα από το Ευαγγέλιο, σημείωσε ότι «στη Χαναναία, την αιμορροούσα, την αμαρτωλή γυναίκα και τον τελώνη βλέπουμε την αληθινή πίστη, τη μετάνοια και την αγάπη — δηλαδή τη Χριστοκεντρικότητα».
«Σ’ αυτές τις μορφές παύει κάθε εγωκεντρικότητα. Το σημείο αναφοράς δεν είναι το ατομικό εγώ, αλλά ο Χριστός», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «η Χριστοκεντρικότητα σημαίνει παράδεισος στην καρδιά και δεν είναι μια στατική κατάσταση, αλλά ένας ανηφορικός βηματισμός προς τη θέωση».
Κλείνοντας, κάλεσε τους πιστούς να μην απογοητεύονται: «Μην χάνετε το θάρρος σας. Με τον Χριστό ηρεμούν τα κύματα μέσα μας και ανοίγεται ένας φωτεινός ορίζοντας στη ζωή μας. Η ύπαρξή μας γεμίζει από Θεό και προγευόμαστε τη Βασιλεία Του».
Τόνισε τέλος την ανάγκη «επιστροφής στη Χριστοκεντρικότητα, την αυθεντική συνειδητή πνευματική ζωή», υπογραμμίζοντας πως «η επιλογή ανήκει στο αυτεξούσιο του καθενός μας».
«Άραγε μπορούμε να πούμε: Ναι, έρχου Κύριε;» κατέληξε ο Μητροπολίτης Μάνης.
Διαβάστε το κήρυγμα του Μητροπολίτη:
ΠΕΡΙ ΧΡΙΣΤΟΚΕΝΤΡΙΚΟΤΗΤΟΣ
Κήρυγμα του Σεβ. Μητροπολίτου Μάνης κ. Χρυσοστόμου Γ’
(Μητρόπολη Αθηνών – 2.11.2025)
1. Μία μοναδική και καταπληκτική φράση του Αποστόλου των Εθνών Παύλου ακούσαμε στο Αποστολικό Ανάγνωσμα. «Ζώ δε ουκέτι εγώ, ζή δε εν εμοί Χριστός» (Γαλ. 2,20) – Δεν ζώ πλέον εγώ, ο παλαιός άνθρωπος Αυτός απέθανε. Τώρα ζει μέσα μου ο Χριστός. Πυκνή και περιεκτική η παύλεια αυτή φράση εκφράζει το όλο βίωμα του Αποστόλου.
Και η σπουδαία και βαθειά αυτή φράση περικλείει την έννοια της χριστοκεντρικότητος. Κέντρον, δηλαδή ο Χριστός. Όχι στη γωνία, όχι στο περιθώριο, αλλά Αυτός είναι η ζωή μου. Το «είναι» μου. Η οδός, η αλήθεια και η ζωή. Το φως μου, η πνοή μου. Πρόκειται για την πνευματική ωριμότητα.
2. Πως όμως αποκτάται η χριστοκεντρικότητα;
α) Με πίστη, που σημαίνει απόλυτη εμπιστοσύνη στο Θεό.
β) Με πίστη, βιωματική, όχι γνωσιολογική. Και μέ
γ) ζωή εν τη Εκκλησία, καθ’ ότι «συμπάσης Εκκλησίας, στέφανος ο Χριστός» (Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, 2ος αι.). Πρόκειται για την Χάρι των Ι. Μυστηρίων. Αρχίζει με το Ιερό Βάπτισμα και κορυφώνεται με την Θ. Μετάληψη.
3. Έτσι συμμετέχουμε στο τρισσόν αξίωμα του Κυρίου. Ήτοι:
τό Προφητικόν, όπου φωτίζεται ο νούς,
τό Βασιλικόν, όπου ενδυναμώνεται η θέλησις καί
τό Αρχιερατικόν, όπου καθαγιάζεται ο εσωτερικός μας κόσμος. Και ακόμη:
4. Αποκτούμε συγγένεια με τον Χριστό. Είμαστε φίλοι – αδελφοί – τέκνα – κληρονόμοι – συγκληρονόμοι Ιησού Χριστού.
5. Ωστόσο, υπάρχει η αμαρτία. Το ηθικό κακό. Η αμαύρωση του «κατ’ εικόνα». Η ανυπακοή. Η αστοχία του προορισμού μας. Η υποδούλωση στα πάθη. Η αλλοτρίωση. Η απομάκρυνση από το Θεό. Και βέβαια, όταν οι άνθρωποι απομακρύνονται από το Θεό, τότε προσεγγίζει ο διάβολος και ακολουθούν οι συνέπειες: Το ψυχικό κενό, η βάσανος, η φθορά, η σκληροκαρδία και η αισχύνη. Διαπιστώνουμε γενικότερα: Ασέβεια, εξύψωση της αμαρτίας, αποϊεροποίηση, παρακμή, . Και βλέπουμε φαινόμενα, πρό και μετά – χριστιανικά. Δεν ζούμε πνευματική ζωή και καταντούμε «υιοί της απωλείας». Κατ’ ακολουθίαν, διαπιστώνουμε ότι η εποχή μας θέτει οξύτατο το πρόβλημα του ανθρώπου και του νοήματος της ζωής. Δηλαδή, απανθρωπία η καταξίωση του ανθρώπου;
6. Εμείς, όμως, ιδιαίτερα το Γένος των Ελλήνων, γνωρίζουμε ότι η κλασική αρχαιότητα, μας έδωσε τις μεγάλες έννοιες ανδρεία – σοφία – κάλλος. Έπειτα η αρχαία Ρώμη, την έννοια της οργανωτικότητος με το dura lex, sed lex. Και τα νεότερα χρόνια, είχαμε την τριμερή και χρήσιμη διαίρεση της εξουσίας, την νομοθετική, την εκτελεστική και την δικαστική. Αυτά όλα βέβαια είναι ενδοκοσμικά, του κόσμου τούτου, ῥέοντα και εξωτερικά. Αλλ’ ο Χριστιανισμός, το Ιερό Ευαγγέλιο του Χριστού, μας έφερε τις άλλες βαθύτερες έννοιες. Την μετάνοια, την αγάπη και την ανάσταση. Και η μέν μετάνοια, εκφράζεται στο «ουκ ήλθον καλέσαι δικαίους, αλλά αμαρτωλούς εις μετάνοιαν» και «χαρά γίνεται ενώπιον των αγγέλων του Θεού επί ενί αμαρτωλώ μετανοούντι», η έννοια της αγάπης, στην καινή εντολή: «Αγαπάτε αλλήλους» και ότι ο «Θεός αγάπη εστί». Τέλος, η ανάσταση, είναι αυτός ούτος ο Ίδιος ο Κύριος, διακηρύττοντας τό: «Εγώ ειμι η Ανάστασις». Έννοιες πνευματικές, υπερβατικές, σωτήριες.
7. Έρχονται βέβαια, πρόσωπα του Ιερού Ευαγγελίου και μας δείχνουν αυτή την χριστοκεντρικότητα, μας ενθαρρύνουν και μας υποδεικνύουν το δέον.
Η Χαναναία εκφράζει την πίστη, όταν λέγει: «Ναι, Κύριε και γάρ τα κυνάρια εσθίει από των ψιχίων των πιπτόντων από της τραπέζης».
Η αιμορροούσα, πάλι την πίστη, όταν «ήψατο του κρασπέδου του ιματίου αυτού».
Η αμαρτωλή γυναίκα, την μετάνοια, όταν «συντρίψασα το αλάβαστρον κατέχεεν επί της κεφαλής».
Η πτωχή χήρα, την βάλλουσα το δίλεπτον, την αγάπη. Έπειτα, ο τελώνης, εκφράζει την μετάνοια με τό: «Ο Θεός ιλάσθητί μοι τώ αμαρτωλώ».
Ο Ζακχαίος, επίσης, την μετάνοια με τό: «ιδού τα ημίση των υπαρχόντων μου, δίδωμι τοις πτωχοίς».
Ο Σαμαρείτης δηλώνει την αγάπη «επιχέων έλαιον και οίνον» και ο εκατόνταρχος δείχνει την πίστη, όταν λέγει: «Κύριε, μόνον ειπέ λόγω και ιαθήσεται ο παίς μου».
Σ’ αυτές όλες τις φράσεις κρύβεται η αληθής χριστοκεντρικότητα. Παύει κάθε εγωκεντρικότητα. Σταθερό σημείο αναφοράς όχι το ατομικό εγώ, αλλά ο Χριστός. Το Πρόσωπο του Χριστού, ως της κατ’ εξοχήν και μοναδικής αρχετυπικής «εικόνος του αοράτου Θεού» (Κολ. 1,14). Ο Χριστός που καταγλυκαίνει τις ψυχές. Η χριστοκεντρικότητα που σημαίνει «παράδεισος εν τη καρδία». Και η χριστοκεντρικότητα δεν είναι μία ζωή στατική. Είναι ένας ανηφορικός βηματισμός στο Θαβώρ της θεώσεως. Αυτό σημαίνει καθημερινή
ανακαίνιση του είναι μας. Ένας νέος τρόπος υπάρξεως εν Χριστώ. Καθημερινός χριστιανικός αγώνας εν Χριστώ. Οι Πατέρες μάλιστα της Εκκλησίας για να υποδηλώσουν την έννοια και το περιεχόμενο της χριστοκεντρικότητος χρησιμοποιούν και άλλες εκφράσεις, όπως «ζωή εν Χριστώ», «περιπατείν εν φωτί». Ακρογωνιαίος λίθος της πνευματικής μας οικοδομής ο Χριστός. Μόρφωση του Χριστού στο είναι μας.
Κατ’ ακολουθίαν, με όσα συμβαίνουν και μέσα στην ποικίλη σύγχυση, μη χάνετε το θάρρος σας. Μην απογοητεύεστε. Μη θλίβεσθε. Με τον Χριστό ηρεμούν τα κύματα μέσα μας και ανοίγεται ένας φωτεινός ορίζοντας στη βιοτή μας. Έχουμε προοπτική. Η ύπαρξή μας γεμίζει από Θεό. Προγευόμεθα την Βασιλεία του Θεού, την αιώνια χαρά που είναι το τέρμα αυτού του δρόμου. Ομολογούμε στο τελευταίο άρθρο του Συμβόλου της Πίστεως: «Προσδοκώ ανάστασιν νεκρών και ζωήν του μέλλοντος αιώνος». Όχι, μόνο ελπίδα και νοσταλγία. Πέρα απ’ αυτά, υπάρχει προσδοκία, ένα γεγονός που πράγματι θα γίνει. Την εσχάτη ημέρα. Και να είσθε βέβαιοι, ότι θα αντικρύσουμε τον Κύριο, «πρόσωπον προς πρόσωπον» (Α’ Κορ. 3,12). Οποία καταξίωσις χάριτος!
8. Έτσι προβάλλει επιτακτική η ανάγκη, επιστροφής σ’ αυτό το μέγεθος, την ορθόδοξη πνευματικότητα, τουτέστιν στην χριστοκεντρικότητα. Χριστοκεντρικότητα που είναι η αυθεντική συνειδητή πνευματική ζωή. Βέβαια η επιστροφή αυτή σηματοδοτεί το γεγονός ότι χρειαζόμεθα μία επανακατήχηση. Πως ο Χριστός, θάναι πάλι στο κέντρο της προσωπικής μας ζωής, στην οικογένεια, στο σχολείο, στο δημόσιο βίο, στην εργασία, στη κοινωνία. Πως θα κατανοήσουμε τα σοφά λόγια του Ιερού Χρυσοστόμου ότι: «άνθρωπος εστιν ουχ όστις απλώς χείρας έχει και πόδας ανθρώπου, αλλ’ όστις ευσέβειαν και αρετήν μετά παρρησίας ασκεί» η την προτροπή του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου: «Διά πασών όδευσον αμέμπτως των ηλικιών Χριστού… ίνα συναναστής και συνδοξασθής και συμβασιλεύσης». Διαφορετικά, ενεργείται το μυστήριο της ανομίας, χάνουμε το αληθινό νόημα της ζωής. Ο κήπος μας θα έχει περισσότερα αγκάθια από τα άνθη, γιατί μακρυά από το Χριστό μόνο δάκρυα. Ο Χριστός, συνεπώς, είναι η πληρότητα. Είναι ο Λυτρωτής αλλά και ο Κριτής.
Ωστόσο, η επιλογή ανήκει στο αυτεξούσιο του καθενός μας. Κανένας δεν εξαναγκάζεται. Και η Αποκάλυψις θα μας υπογραμμίσει: «Ο αδικών αδικησάτω έτι και ο άγιος αγιασθήτω έτι», αλλά προσοχή και στο λόγο: «Ιδού έρχομαι ταχύ αποδούναι εκάστω, ως το έργον έσται αυτού». Άραγε μπορούμε, να πούμε: «Ναι, έρχου Κύριε»; και ακόμη μπορούμε ως απόγονοι του μεγάλου Αποστόλου, τού
Παύλου, να διακηρύξουμε μυστικά μέσα μας: «Ζώ δε ουκέτι εγώ, ζή δε εν εμοί Χριστός»;.
