ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟ ΕΓΚΥΚΛΙΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΙΕΡΕΜΙΑ
Η ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΩΣΦΟΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
1. Λέγαμε στο προηγούμενο κήρυγμά μας, αδελφοί χριστιανοί, ότι ο άνθρωπος είναι πλασμένος κατά την εικόνα του Χριστού. Επομένως για να έχει νόημα η ζωή του και να είναι πραγματικά άνθρωπος πρέπει η καρδιά του να είναι στραμμένη στον Χριστό και να μιμείται την ζωή του Χριστού.
Γιατί ο Χριστός σαρκώθηκε και έζησε ανάμεσά μας και με την ζωή του μας χάραξε πορεία που πρέπει και ᾽μείς να ακολουθούμε. Όπως λέγει ο απόστολος Πέτρος, ο Χριστός μας άφησε «υπογραμμόν, ίνα επακολουθήσωμεν τοις ίχνεσιν αυτού» (Α´ Πετρ. 2,21). Οι άγιοι έγιναν μιμητές του Χριστού. Γι᾽ αυτό και ο απόστολος Παύλος έλεγε στους χριστιανούς της Κορίνθου: «Μιμηταί μου γίνεσθε, καθώς καγώ Χριστού» (Α´ Κορ. 11,1).
2. «Κατ᾽ εικόνα Θεού», λοιπόν, «κατ᾽ εικόνα Χριστού», δημιουργήθηκε ο άνθρωπος, για να πετύχει το «καθ᾽ ομοίωσιν» με Αυτόν. Αλλά έπρεπε να περάσει από μία άσκηση για να το πετύχει αυτό. Η άσκηση ήταν να υπακούσει στην εντολή του Θεού και να μην φάγει από τον απηγορευμένο καρπό. Γιατί δεν θα ήταν αρετή για τον άνθρωπο, αν τον ανάγκαζε ο Θεός να κάνει το καλό. Ο Θεός έκανε ελεύθερο τον άνθρωπο. Όπως λέγει άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, «ουκ αρετή το βία γινόμενον». Στην άσκησή του όμως αυτή ο άνθρωπος απέτυχε και έγινε η θλιβερή πτώση. Παρήκουσε την εντολή του Θεού και αμάρτησε. Η αμαρτία του αυτή λέγεται «προπατορικό αμάρτημα». Είναι πολύ ενδιαφέρον, χριστιανοί μου, να σας πω τι «έπαθε» ο άνθρωπος και αμάρτησε, για να νοήσουμε έπειτα τι σημαίνει αυτό που λέμε «προπατορικό αμάρτημα».
3. Αλλά πριν από την πτώση του ανθρώπου έγινε η πτώση του Εωσφόρου και έχουμε τον διάβολο με τα τάγματά του. Γιατί, όπως ξέρετε, ο διάβολος πρώτα ήταν άγγελος, ήταν ανώτερο αγγελικό τάγμα, το τάγμα του Εωσφόρου. Και οι άγγελοι στην αρχή ήταν «τρεπτοί», μπορούσαν δηλαδή να τραπούν στο κακό και να αμαρτήσουν. Αργότερα, μετά την πτώση του Εωσφόρου, με το «στώμεν καλώς» που είπε ο Μιχαήλ, τότε οι άγγελοι έγιναν «ακλινείς» στο κακό και είναι από τότε αναμάρτητοι. Επειδή δε συνδέεται η πτώση του διαβόλου με την δική μας πτώση, ήθελα, αγαπητοί μου, να σας πω λίγα λόγια γι᾽ αυτήν. Ξέρετε γιατί έγινε η πτώση του Εωσφόρου; Έγινε από τον φθόνο του σε μας, στον άνθρωπο. Προσέξτε, γιατί θα ακούσετε κάτι, που πιθανόν δεν το γνωρίζετε. Ο διάβολος είπαμε ότι πρώτα ήταν άγγελος. Ήταν καθαρό πνεύμα. Και σαν καθαρό πνεύμα στον παράδεισο έβλεπε γενικά τα μέλλοντα να συμβούν. Έτσι, είδε πάνω από αυτόν, που ήταν το ανώτερο αγγελικό τάγμα, είδε άνθρωπο. Και ο άνθρωπος αυτός ήταν σε μεγάλη και λαμπερή δόξα και τιμή. Και φθόνησε λοιπόν ο Εωσφόρος τον άνθρωπο, που ήταν πάνω από αυτόν, που ήταν άγγελος, και έπεσε με τα τάγματά του και έγινε τα τάγματα των δαιμόνων. Αυτό το λέμε πτώση του Εωσφόρου. Μήπως, χριστιανοί μου, μήπως καταλάβατε ποιος ήταν ο άνθρωπος, ο πάνω από τα αγγελικά τάγματα, που φθόνησε ο Εωσφόρος; Ήταν η Παναγία μας! Η Παναγία μας είναι πολύ πάνω από τους αγγέλους. Τα Χερουβίμ είναι τίμια. Αλλά η Παναγία μας είναι «τιμιωτέρα των Χερουβίμ». Τα Σεραφίμ είναι ένδοξα. Αλλά η Παναγία μας είναι «ενδοξοτέρα, ασυγκρίτως», παρακαλώ «των Σεραφίμ»! Από φθόνο στην Παναγία, λοιπόν, που είναι κανονική άνθρωπος, και γι᾽ αυτό μιλάμε για κανονική σάρκωση του Υιού του Θεού, από φθόνο στην Παναγία, λέγω, έπεσε ο Εωσφόρος άγγελος.
4. Και συνεχίζει από τότε ο τρισκατάρατος τον φθόνο του εναντίον του ανθρώπου και έτσι στράφηκε εναντίον του Αδάμ κάι της Εύας και τους παρέσυρε στην πτώση. Με πολλή δε κακότητα ο διάβολος παρέσυρε τον άνθρωπο. «Πάτησε πολύ γερά», για να τον απατήσει. Ο άνθρωπος όπως είπαμε και στο προηγούμενο κήρυγμά μας, ήταν πλασμένος για την θέωση. Να θεωθεί. Και αφού ήταν πλασμένος γι᾽ αυτό, άρα η θέωση ήταν στην φύση του και του ήταν επιθυμητή. Ο διάβολος λοιπόν πλησίασε τους πρωτοπλάστους στον παράδεισο και τους συμβούλευσε να φάγουν τον απηγορευμένο καρπό, για να γίνουν θεοί. Προσέξτε! Άρχισε από αυτό που ήθελαν και ήταν η δόξα τους: Το να θεωθούν. Αλλά τους υπέδειξε άλλο δρόμο για την θέωση. Όχι την υπακοή, που τους είχε συμβουλεύσει ο Θεός, αλλά την ανυπακοή. Και ας προσέξουμε ότι ο διάβολος τους είπε να γίνουν «ως θεοί». «Έσεσθε ως θεοί» (Γεν. 3,5). Άλλοι θεοί, δηλαδή. Ενώ ο άνθρωπος θα πετύχαινε την θεωσή του «εν τω Θεώ», ενωμένος με τον Θεό, ο διάβολος τους πρότεινε να γίνουν θεοί χωρίς τον Θεό και χωρισμένοι από Αυτόν.
5. Και το κακό, χριστιανοί μου, έγινε. Ο άνθρωπος άπλωσε το χέρι του και έφαγε τον απαγορευμένο καρπό. Καταραμένη ώρα!… Και έτσι ήρθαν όλα τα κακά στην γη. Η φύση «αγρίεψε» και έβγαλε αγκάθια να μας τρυπάνε τα πόδια. Και τα ήρεμα πρώτα θηρία έγιναν άγρια και επιτέθηκαν στον άνθρωπο. Σαν να ήθελαν να πούν και αυτά: «Θα σε φάω άνθρωπε που παρέβηκες του Θεού την εντολή»! Την μεγάλη δε ζημιά την έπαθε ο ίδιος ο άνθρωπος. Γιατί στο σώμα του μπήκε η φθορά και ως αποτέλεσμα ήρθε ο θάνατος. Ως αποτέλεσμα του πνευματικού του θανάτου, του χωρισμού δηλαδή της ψυχής του από τον Θεό, ήρθε και ο σωματικός του θάνατος, ο χωρισμός της ψυχής από το σώμα του. Αλλά και όσο ζεί ο άνθρωπος η ζωή του θα είναι ταραχώδης και θρηνώδης, γιατί αποκόπηκε από τον Θεό, γιατί παρέβηκε την εντολή Του. Είπαμε ότι ο άνθρωπος αξίζει να λέγεται άνθρωπος, όταν είναι ενωμένος με τον Θεό και εφαρμόζει το άγιο θέλημά Του. Τώρα, που με την πτώση του ο άνθρωπος αποκόπηκε από τον Θεό, έγινε υπ-άνθρωπος, έπεσε στην κλίμακα των ζώων. Και πραγματικά, η Αγία Γραφή και οι άγιοι Πατέρες αποκαλούν τον άνθρωπο, στην πεπτωκυία του κατάσταση, «ζώον» και «κτήνος», για τα θηριώδη πάθη του. Ο ψαλμωδός λέγει: «Άνθρωπος εν τιμή ων ου συνήκε, παρασυνεβλήθη τοις κτήνεσι τοις ανοήτοις και ωμοιώθη αυτοίς» (Ψαλμ. 48,13)!…
Αλλά χαρείτε, χριστιανοί! Όπως μας το τραγουδάνε τα παιδιά μας, «αρκεί που ήρθε ο Χριστός, άγιος και πνευματικός, στην γη να περπατήσει και να μας καλοκαρδίσει»! Ο Χριστός μας έβαλε σε νέο παράδεισο, που λέγεται Εκκλησία. Και μας έδωσε εντολές, αυτές που είναι γραμμένες στο άγιο Ευαγγέλιο. Λοιπόν, «ας ζούμε βίον τέλειον κατά το Ευαγγέλιον»!
