ΦΩΤΙΕΣ: Σε έναν κόσμο όπου τα δάση καίγονται — είτε από την κλιματική αλλαγή, είτε από ανθρώπινη απροσεξία ή ακόμα από δολιοφθορές — αναδύεται ο συμβολισμός μιας πνευματικής πάλης: Ο Θεός δημιούργησε τη φύση ως αγαθό, ο Διάβολος όμως, από μίσος και φθόνο, επιδιώκει να την καταστρέψει.
Του Αρχιμ. Συμεών Αναστασιάδη, Εφημέριου του Γεν. Νοσοκ. Θεσ/νίκης «Άγιος Παύλος» – Ιερά Μητρόπολη Ν. Κρήνης και Καλαμαριάς
Οι δασικές φωτιές, ως σύμβολο καταστροφής, δεν είναι απλώς φυσικά φαινόμενα. Είναι «επιστροφή στο μηδέν», μια προσπάθεια του «αρχέγονου κακού» να ακυρώσει το θαύμα της Δημιουργίας.
Σε παγκόσμιο επίπεδο οι καταστροφικές δασικές πυρκαγιές δεν αποτελούν μόνο τραγικά οικολογικά φαινόμενα, αλλά ενυπάρχει σε αυτές και ένα βαθύτερο πνευματικό μήνυμα, που συνήθως περνάει απαρατήρητο: η φωτιά ως σύμβολο της διάλυσης της Δημιουργίας.
Ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο με αγάπη και σοφία, δίνοντάς τον ως θείο δώρο στον άνθρωπο· ο Διάβολος από την άλλη από μίσος και φθόνο επιδιώκει την επιστροφή του κόσμου στο «μηδέν», με εργαλείο την ανθρώπινη αμαρτία, η οποία ανοίγει, θα λέγαμε, τις πόρτες στον Διάβολο, που χρησιμοποιεί τις ανθρώπινες πράξεις για να φέρει την καταστροφή.
Είναι πάγια και κοινή η θέση των Πατέρων της Εκκλησίας: όταν η αμαρτία αυξάνει στην ανθρώπινη κοινότητα τότε το καταστροφικό έργο του Διαβόλου γίνεται εύκολα πραγματικότητα.
Θεατές κάθε χρόνο των καταστροφικών πυρκαγιών σε παγκόσμιο επίπεδο, παραθεωρούμε την πνευματική τους
διάσταση. Το γεγονός δηλαδή ότι ο Διάβολος δεν επιδιώκει μόνο να εμποδίσει τον αγιασμό και την σωτηρία των ανθρώπων στην πορεία τους για την αιώνια επουράνια Βασιλεία που ετοίμασε ο Θεός για τον άνθρωπο, αλλά μισεί και κάθε τι που δημιούργησε ο Θεός και θέλει να το καταστρέψει ακόμη και αυτό. Οι δασικές φωτιές είναι ένας φρικτός καρπός αυτού του πνευματικού πολέμου.
Η φύση, ως δημιούργημα του Θεού, είναι αγία και αγαπητή. Όπως υπενθυμίζει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, σε ομιλία του σε εκπαιδευτικό συνέδριο: «Η μέριμνα του Οικουμενικού Πατριαρχείου διά το φυσικόν περιβάλλον δεν προέκυψεν εκ της συγχρόνου οικολογικής κρίσεως… η ζωή της Εκκλησίας είναι εφηρμοσμένη οικολογία, έμπρακτος σεβασμός προς το περιβάλλον. Κυριαρχούν εδώ το ευχαριστιακόν και το ασκητικόν ήθος, η ολιγάρκεια και η απλότης του βίου, ο πολιτισμός του προσώπου και της αγάπης»1.
Επίσης, σε πρόσφατη επετειακή ομιλία ο Παναγιώτατος τόνισε: «Δεν είμαστε οι κύριοι της δημιουργίας και το να συμπεριφερόμαστε ως τέτοιοι εκδηλώνει ανθρώπινη αλαζονεία, με όλες τις συνέπειες που προκύπτουν από αυτήν… η υποβάθμιση του περιβάλλοντος συνδέεται με τη διάλυση της σχέσης μεταξύ ανθρώπου και Θεού… και κατέληξε υπενθυμίζοντας την επείγουσα ανάγκη ενός νέου λειτουργικού, ευχαριστιακού και ασκητικού ήθους που μπορεί να μεταμορφώσει τον άνθρωπο»2.
Οι Πατέρες διδάσκουν ότι η Δημιουργία είναι αντανάκλαση της θείας αγάπης. Η «ευχαριστιακή χρήση» του κόσμου δεν είναι μόνο έμπρακτη υπεράσπιση του περιβάλλοντος αλλά και
πνευματικό καθήκον· όταν οι άνθρωποι απομακρύνονται από αυτήν, ο Διάβολος περιεργάζεται την αμαρτία ως ευκαιρία καταστροφής.
Η Εκκλησία μάς προειδοποιεί ότι η καταστροφή της Δημιουργίας παρεισφρέει διαμέσου της απληστίας, της αξιοποίησης των φυσικών πόρων με απουσία σεβασμού και αδιαφορίας. Σε ένα τέτοιο κλίμα, οι φωτιές γίνονται φρικτά εργαλεία αυτής της καταστροφής, και μαζί, ένδειξη πνευματικού πολέμου.
Η δημιουργία είναι ιερή, αγαπημένη, φροντισμένη από τον Φιλάνθρωπο Δημιουργό. Ο άνθρωπος ως εικόνα και ομοίωση του Θεού κλήθηκε να γίνει οικονόμος της Δημιουργίας, όχι καταχραστής της. Ο Θεός δημιούργησε τα πάντα με απέραντη αγάπη. Η απομάκρυνση του ανθρώπου από αυτό τον ρόλο επιτρέπει στον Διάβολο να εμφανιστεί, όχι ως αρχικό αίτιο, αλλά ως εμπνευστής πάντα μέσω της ανθρώπινης αμαρτίας. Κάθε δασική φωτιά, επομένως, δεν είναι απλώς φυσική απειλή αλλά πνευματικό κακό, αποτέλεσμα ανθρώπινης απροσεξίας και αμαρτίας.
Ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο από αγάπη· η φύση αποτελεί θείο δώρο και σκηνικό για την ανθρώπινη θέωση. Όταν τα μάτια της ψυχής μας φωτίζονται από τις αχτίνες της θεολογίας, κάθε ενατένιση των κτισμάτων ισοδυναμεί με ενατένιση της θεϊκής δόξας. Όλα τα κτίσματα γίνονται φλογεροί ιεροκήρυκες που εγκωμιάζουν τον ποιητή τους3. Ο Διάβολος, από μίσος και φθόνο, προσπαθεί να διαλύσει αυτό το θαύμα. Οι δασικές φωτιές αντικατοπτρίζουν αυτή τη σύγκρουση: είναι τόσο φυσικά γεγονότα όσο και πνευματικά σύμβολα, όπου κρύβεται η αντίθεση της
δημιουργικής αγάπης του Θεού και του καταστροφικού μίσους του Διαβόλου.
Μόνο μέσα από το διαχρονικό, λειτουργικό και ασκητικό ήθος της Ορθόδοξης Χριστιανικής Ανθρωπολογίας και Κοσμολογίας, που ο σεπτός Προκαθήμενος της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας και Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος διακηρύττει και ομολογεί διάτρανα στα πλαίσια της ποιμαντικής του μέριμνας σε περιοδείες, σε εγκυκλίους και στα παγκόσμια φόρουμ, μπορούμε να θεραπεύσουμε τη Δημιουργία και να νικήσουμε την καταστροφή της. Η απάντηση είναι πνευματική αλλά έχει οικολογικές διαστάσεις: μετάνοια, κάθαρση, αγιασμός και ευχαριστιακή χρήση της Δημιουργίας.
