ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟ ΕΓΚΥΚΛΙΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΙΕΡΕΜΙΑ
ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΑΙ ΣΤΑΥΡΟΣ
1. Αύριο, μεθαύριο, αγαπητοί μου χριστιανοί, η αγία μας Εκκλησία εορτάζει την πρώτη θεομητορική εορτή. Το είπαμε και άλλοτε ότι ο μήνας Σεπτέμβριος είναι ο πρώτος μήνας του εκκλησιαστικού έτους και έτσι λοιπόν η εορτή της Παναγιάς μας την ερχόμενη Τρίτη, το Γενέθλιον της Υπεραγίας Θεοτόκου, είναι η πρώτη θεομητορική εορτή.
Είναι μεγάλη εορτή αυτή, αδελφοί μου χριστιανοί. Γλυκοχαράζει! Φεύγουν τα σκοτάδια και έρχεται το φως. Γιατί η γέννηση της Παναγιάς μας προμηνύει τον ερχομό του Χριστού. Την λύτρωση στην ταλαίπωρη ανθρωπότητα από την αμαρτία την έφερε μόνο ο Ιησούς Χριστός, ο σαρκωθείς Υιός του Θεού. Αλλά έπρεπε να γεννηθεί πρώτα η γυναίκα εκείνη, η Οποία θα γινόταν η κατάλληλη μητέρα, για να δώσει σάρκα και αίμα στον Υιό του Θεού που θα σαρκωνόταν. Όλη η παλαιά εποχή, όλη η Παλαιά Διαθήκη εργαζόταν για να γεννηθεί η γυναίκα Αυτή, η οποία θα γινόταν η Μητέρα του Μεσσία. Καί γεννήθηκε τον κατάλληλο καιρό, «ότε ήλθε το πλήρωμα του χρόνου», όπως το λέγει ο απόστολος Παύλος (Γαλ. 4,4). Γεννήθηκε τότε που η αμαρτία είχε γίνει πολύ αμαρτία, «έτι αμαρτωλός», όπως το λέγει πάλι ο απόστολος, αλλά και τότε που η αρετή των ανθρώπων έφτασε στο κατακόρυφο, με τον καλύτερο καρπό, Αυτήν την Παναγία Γυναίκα.
2. Αυτό το μήνα πάλι, αδελφοί μου χριστιανοί, σε λίγες μέρες, στις 14 του μηνός, θα εορτάσουμε την εορτή του Σταυρού. Αυτά τα δύο είναι τα πιο σημαντικά δόγματα της πίστεώς μας: Η Θεοτοκολογία, ο λόγος δηλαδή για την Παναγία μας, και ο Σταυρός του Κυρίου, ο σταυρικός δηλαδή θάνατος του Χριστού, που δεν χωρίζεται βέβαια από την Ανάστασή Του. Παναγία και Σταυρός, Σταυρός και Παναγία, αυτά τα δύο, ξαναλέγω, είναι τα πιο εκφραστικά της Ορθόδοξης πίστης μας.
Αν ένας έχει πάνω του το Ιερό Ευαγγέλιο, αυτό και μόνο δεν είναι δείγμα ότι είναι Ορθόδοξος χριστιανός, γιατί μπορεί να είναι και Προτεστάντης. Αν όμως πάνω του, στην τσέπη του, έχει μία εικόνα της Παναγίας, αυτό και μόνον είναι δείγμα ότι είναι Ορθόδοξος χριστιανός. Αλλά θα πούν μερικοί εδώ ότι και οι Καθολικοί πιστεύουν την Παναγία, και μάλιστα την ευλαβούνται πολύ. Χριστιανοί μου, Ορθόδοξοι χριστιανοί μου, η «Παναγία», που δέχονται οι Παπικοί, είναι «φραγκοπαναγιά», δεν είναι η Παναγία, που τιμάμε και υμνούμε εμείς στην Εκκλησία μας. Οι Καθολικοί πιστεύουν την Παναγία μας ως μη κανονική άνθρωπο, ως μη έχουσα κανονικό ανθρώπινο σώμα, σαν το δικό μας. Αλλά αν, κύριοι Παπικοί, η Παναγία δεν έχει πραγματική ανθρώπινη φύση, τότε ο Υιός του Θεού, που σαρκώθηκε στην Παναγία, δεν έγινε πραγματικά άνθρωπος, δεν έλαβε την φύση μας και άρα δεν την θεράπευσε. Γιατί «το απρόσληπτον αθεράπευτον», λέγει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος.
3. Αφού λοιπόν, χριστιανοί μου, η Παναγία και ο Σταυρός είναι εκφραστικά της Ορθόδοξης πίστης μας, σας συνιστώ αυτά τα δύο να τα έχετε πάνω σας, σαν ομολογία πίστεως, σαν ιερά φυλακτά. Πάνω σας να έχετε έναν Σταυρό κρεμασμένο στον λαιμό και μία εικόνα της Παναγιάς στην τσέπη σας. Θα σας πω, αδελφοί, και ένα άλλο μυστικό, που παρατηρείται στην ορθόδοξη λατρεία μας. Επειδή ακριβώς αυτά τα δύο, ο Σταυρός και η Παναγία, είναι τα πιο σημαντικά και εκφραστικά της πίστης μας, γι᾽ αυτό ο,τι λέγεται για την Παναγία, λέγεται και για τον Σταυρό. Καί ο,τι λέγεται για τον Σταυρό, λέγεται και για την Παναγία. Κρατήστε το αυτό που σας λέγω και θα το δείτε σε πολλές εκφράσεις στην θεία μας λατρεία. Έτσι, όπως ο Σταυρός είναι το δένδρο του Χριστού, που ποτίστηκε με το Αίμα Του, και για την Παναγία μας λέμε, «χαίρε δένδρον αγλαόκαρπον, εξ ου τρέφονται πιστοί». – Σας εύχομαι, αδελφοί μου χριστιανοί, να είστε στον κόρφο της Παναγιάς, όπως το έλεγε ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, και να είστε κάτω από την σκιά του δένδρου του Σταυρού και να τρέφεστε από τον γλυκό καρπό του δένδρου αυτού, που είναι η Θεία Κοινωνία.
Με πολλές ευχές, † Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας
