Του Μητροπολίτου Φθιώτιδος κ.Νικολάου
Εξ αφορμής ενός σχολίου του γνωστού επικοινωνιολόγου κ. Σωτηρίου Τζούμα, που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο (26 Μαρτίου 2014 – www.agioritikovima.gr/arxeio/41406-ierarchia-me-ie) για την αποβολη του επανωκαλύμμαυχου από τους Σεβασμιωτάτους Μητροπολιτες, μέλη της Ιεραρχίας, κατά τις συνεδριάσεις της Ιεραρχίας, έχω να σημειώσω τα εξής:
Από την δεκαετία του ’90 άρχισε σιγά-σιγά στην Εκκλησία της Ελλάδος να επικρατεί η κατάργηση του επανωκαλύμμαυχου κατά τις ώρες των συνεδριάσεων της Ιεραρχίας, εξαιρέσει του Αρχιεπισκοπου-Προέδρου, του Αντιπροέδρου και του Αρχιγραμματέως, οι οποίοι μέχρι σήμερα φέρουν το επανωκαλλύμαυχο, καθώς επίσης και οι εκάστοτε εισηγητές. Μερικοί αδελφοί αισθάνονταν από πρακτικης απόψεως άβολα και το απέβαλλαν. Έτσι ο ένας μετά τον άλλο αφαιρούσαν το επανωκαλύμμαυχο, ακόμα και εκείνοι που δεν συμφωνούσαν, υπεχώρησαν, διά να μη χαρακτηρισθούν τυπολάτρες και εγωκεντρικοί.
Έτσι εφθάσαμε εις την σημερινή μορφή του σώματος των Επισκοπων, η οποία, όπως ορθώς τονίζει ο σχολιαστής, ομοιάζει με ιερατική σύναξη.
Ο υπ΄ αριθ. 1/1977 (ΦΕΚ Α΄275) Κανονισμός της Εκκλησίας της Ελλάδος «Περί εργασιών της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος», ρητώς ομιλεί διά την χρήση του επανωκαλύμμαχου. Συγκεκριμένα στο άρθρο 8 αναγράφεται: «Κατά την διάρκειαν των συνεδριών οι Σεβασμιώτατοι Σύνεδροι φέρουσιν επανωκαλύμμαυχον και εγκόλπιον».
Μάλιστα η παραβίαση του όρου αυτού εγκυμονεί κινδύνους ακυρώσεως των αποφάσεων της Ιεραρχίας, όσο κι αν αυτό φαίνεται παράλογο και περίεργο. Ενθυμούμαι ένα περιστατικό, που συνέβη κατά την εκλογή του αειμνήστου Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου.
Κατά την ψηφοφορία εντός του Μητροπολιτικού Ναού προσήλθε ο Μητροπολίτης Λευκάδος και Ιθάκης Νικηφόρος άνευ επανωκαλυμμαχίου. Τότε ο αντιπρόεδρος Μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσοστομος (Θέμελης) του συνέστησε να δανεισθεί από καποιον αλλον Μητροπολίτη, διότι ήταν δυνατόν να ακυρωθεί η εκλογή.
Παλαιότερα όλοι οι Σύνεδροι έφεραν μέχρι τέλους το εγκόλπιο και το επανωκαλύμμαυχο, ακόμα δε και οι Συνοδικοί της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, τινές των οποίων κυκλοφορούσαν με τα διακριτικά τους και με μπαστούνι και εκτός του Συνοδικού Μεγάρου.
Εντύπωση μας προκαλεί η παρουσία των Μητροπολιτών των ομοδόξων Εκκλησιών κατά τις Συνοδικές συνεδριάσεις με το εγκόλπιο και το επανωκαλύμμαυχό τους απ΄ αρχής μέχρι τέλους. Ασφαλως πέραν της μεγαλοπρεπείας προσδίδει η εικόνα αυτή των Αρχιερέων την συναίσθηση της ιερότητος της Συνοδικής συνεδριάσεως και της εν αγίω Πνεύματι αντιμετωπίσεως εκκλησιαστικών ζητημάτων.
Αξίζει να υπομνήσουμε, ότι σε όλες τις Οικουμενικές Συνόδους οι συμμετέχοντες Επίσκοποι ήσαν ενδεδυμένοι άπασαν την Αρχιερατική τους στολή, όχι μόνο κατά την ώρα της Θείας Λατρείας, αλλα και στη συνέχεια, κατά την διεξαγωγή των συζητήσεων, όπως μαρτυρούν οι τοιχογραφίες των Οικουμενικών Συνόδων, οι οποίες μάλιστα δεσπόζουν στην κυρία όψη της αιθούσης συνεδριάσεων της Ιεραρχίας στο Συνοδικό Μέγαρο και στο Διορθόδοξο Κέντρο της Πεντέλης.
Η επαναφορά λοιπόν του επανωκαλύμμαυχου κατά τις συνεδριάσεις της Ιεραρχίας δεν είναι ρομαντική υπόθεση, αλλά περικλείει ιδιαίτερη σημειολογία, την οποία δεν πρέπει να υποτιμησουμε.
Η εξέλιξη του όλου θέματος ανατρέπει την εκκλησιαστική τάξη και προσβάλλει την ουσία. Πρώτα αποβάλαμε το επανωκαλύμμαυχο. Στη συνέχεια αποβαλαμε το καλυμμαύχι. Τώρα έχει σειρά το εξώρασο. Διερωτώμαι, είναι τούτο σημείο απλότητος ή εκκοσμικεύσεως;
){kind=link}