Η Ορθόδοξη Εκκλησία βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μια σειρά προκλήσεων που απειλούν την ενότητά της και την αποστολή της.
Του Γιώργου Θεοχάρη – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Οι προκλήσεις αυτές δεν περιορίζονται μόνο σε θεολογικά ή εσωτερικά ζητήματα, αλλά επεκτείνονται και σε πολιτικές, κοινωνικές και πολιτιστικές διαστάσεις. Ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα ζητήματα που αναδύονται είναι ο οικουμενισμός, δηλαδή η προσπάθεια προώθησης της ενότητας και ένωσης μεταξύ των χριστιανικών εκκλησιών και η Ένωση και με τους παπικούς!
Με αυτές τις εξελίξεις η σύγκληση πανορθόδοξης Σύναξης κρίνεται ως επιτακτική ανάγκη ώστε να διευθετηθούν όλα τα φλέγοντα ζητήματα.
Θεολογικές και Εκκλησιολογικές Διαφορές
Η Ορθόδοξη Εκκλησία χαρακτηρίζεται από μια πλούσια θεολογική παράδοση που διαμορφώθηκε μέσα από αιώνες. Ωστόσο, οι θεολογικές διαφορές μεταξύ των διαφόρων Ορθόδοξων Πατριαρχείων και Αυτοκεφαλών Εκκλησιών, καθώς και οι διαφορές στην εκκλησιολογική τους προσέγγιση, δημιουργούν προκλήσεις για την ενότητα. Οι διαφορές αυτές συχνά εκδηλώνονται με αφορμή την ερμηνεία δογματικών ζητημάτων, όπως η φύση της Εκκλησίας, η ιεραρχία, και η σημασία των τοπικών παραδόσεων.
Πολιτικές και Γεωπολιτικές Εντάσεις
Οι πολιτικές και γεωπολιτικές εντάσεις επηρεάζουν επίσης την Ορθόδοξη Εκκλησία. Η ρήξη μεταξύ του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και του Πατριαρχείου Μόσχας είναι χαρακτηριστική. Η απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου να αναγνωρίσει την Αυτοκεφαλία της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας το 2019 προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από το Πατριαρχείο Μόσχας, το οποίο θεωρεί την Ουκρανία ως μέρος της κανονικής του δικαιοδοσίας. Αυτή η σύγκρουση έχει ευρύτερες πολιτικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις, καθώς αντικατοπτρίζει τις εντάσεις μεταξύ Ρωσίας και Δύσης.
Κοινωνικές Αλλαγές και Πνευματική Κρίση
Οι κοινωνικές αλλαγές και η πνευματική κρίση που βιώνουν οι σύγχρονες κοινωνίες έχουν άμεσο αντίκτυπο στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Η εκκοσμίκευση και η απομάκρυνση των ανθρώπων από τις παραδοσιακές θρησκευτικές πρακτικές αποτελούν σημαντικές προκλήσεις. Οι νέες γενιές είναι συχνά αποξενωμένες από την εκκλησιαστική ζωή και αναζητούν πνευματική καθοδήγηση εκτός των παραδοσιακών θρησκευτικών δομών. Η Εκκλησία καλείται να βρει τρόπους να απαντήσει σε αυτές τις προκλήσεις και να προσελκύσει τους νέους.
Οικουμενισμός: Προκλήσεις και κίνδυνοι
Ο οικουμενισμός, δηλαδή η προσπάθεια προώθησης της ενότητας και ένωσης μεταξύ των χριστιανικών εκκλησιών, αποτελεί ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα για την Ορθόδοξη Εκκλησία. Οι υποστηρικτές του οικουμενισμού θεωρούν ότι η ενότητα των χριστιανών είναι θεμελιώδης για την εκπλήρωση της αποστολής της Εκκλησίας και ότι η συνεργασία με άλλες χριστιανικές εκκλησίες μπορεί να οδηγήσει σε έναν πλούσιο διάλογο και αμοιβαία κατανόηση.
«Αυτό αποτελεί μια παγίδα που θα αποφέρει σχίσματα εντός της ορθόδοξης εκκλησίας», τονίζει στο ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ Αγιορείτης γέροντας .
Πολλοί είναι εκείνοι που αντιτίθενται στον οικουμενισμό, φοβούμενοι ότι η προσπάθεια ενότητας μπορεί να οδηγήσει σε συμβιβασμούς στη θεολογία και στην παράδοση της Ορθοδοξίας. Οι ανησυχίες αυτές έχουν οδηγήσει σε έντονες αντιδράσεις και σε αποχωρήσεις από οικουμενικές συναντήσεις.
Η Θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας στον Οικουμενικό Διάλογο
Η Ορθόδοξη Εκκλησία συμμετέχει ενεργά στον οικουμενικό διάλογο μέσα από οργανισμούς όπως το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών (WCC).
Ωστόσο, η συμμετοχή αυτή είναι συχνά αντικείμενο αντιπαράθεσης. Η Εκκλησία πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στην πίστη της στην οικουμενικότητα του Χριστιανισμού και στη διατήρηση της δικής της θεολογικής και λειτουργικής παράδοσης.
«Ο Οικουμενισμός αποτελεί ένα εργαλείο διάλυσης της ορθόδοξης εκκλησίας καθώς έχει ως σκοπό την ένωση με την Παπική Εκκλησία που μας χωρίζουν πολλά και διαχρονικά ζητήματα», τονίζει στο ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ Ιεράρχης της ελλαδικής εκκλησίας .
Προοπτικές για το Μέλλον
Για να ανταποκριθεί στις προκλήσεις του σήμερα, η Ορθόδοξη Εκκλησία πρέπει να αναλάβει μια σειρά πρωτοβουλιών:
1. Ενίσχυση του Διαλόγου: Ο εσωτερικός διάλογος μεταξύ των διαφόρων Ορθόδοξων Εκκλησιών είναι απαραίτητος για την επίλυση των θεολογικών και εκκλησιολογικών διαφορών. Η σύγκληση συνόδων και συναντήσεων θα μπορούσε να βοηθήσει στην οικοδόμηση της ενότητας. Αντί αυτού λαμβάνονται αποφάσεις μεμονομένες που σπέρνουν την διάσπαση …!
2. Ανάδειξη της Πνευματικής Ζωής: Η Εκκλησία πρέπει να ενισχύσει την πνευματική της ζωή και να προσφέρει πνευματική καθοδήγηση που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των σύγχρονων ανθρώπων χωρίς εκπτώσεις . Η ανανέωση της κατήχησης και η προσφορά πνευματικών εμπειριών μπορούν να βοηθήσουν σε αυτό το πλαίσιο.
3. Συμμετοχή σε Κοινωνικές Δράσεις: Η Εκκλησία μπορεί να προσελκύσει τους νέους και να ενισχύσει τη θέση της στην κοινωνία μέσω της ενεργής συμμετοχής σε κοινωνικές και φιλανθρωπικές δράσεις. Η υποστήριξη των ευάλωτων ομάδων και η προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης είναι βασικές προτεραιότητες.
4. Εκσυγχρονισμός της Επικοινωνίας: Η χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να βοηθήσει στην προώθηση των μηνυμάτων της Εκκλησίας και στην προσέγγιση των νέων. Η δημιουργία ψηφιακού περιεχομένου και η ενεργή παρουσία στο διαδίκτυο είναι απαραίτητες.
5. Προώθηση του Οικουμενικού Διαλόγου: Η Εκκλησία πρέπει να σταματήσει να συμμετέχει στον οικουμενικό διάλογο διότι διχάζει παρά ενώνει .
Συμπέρασμα
Η Εκκλησία καλείται να αναλάβει πρωτοβουλίες που θα ενισχύσουν την πνευματική ζωή, θα προωθήσουν την κοινωνική δικαιοσύνη και θα προσελκύσουν τους νέους. Με την ενίσχυση του εσωτερικού διαλόγου και το άνοιγμα στους νέους, χωρίς εκπτώσεις…, η Ορθόδοξη Εκκλησία μπορεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του σήμερα και να παραμείνει ζωντανή και σχετική στον σύγχρονο κόσμο.
