ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ: «Σε εξέλιξη βρίσκονται οι σχετικές διαβουλεύσεις για τη συμφωνία σχετικά με το καθεστώς της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Όρους Σινά», δήλωσε η Εκπρόσωπος Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών κα Λάνα Ζωχιού, απαντώντας σε ερωτήσεις των διπλωματικών συντακτών για το μέλλον της Μονής μετά την απόφαση του Αιγυπτιακού Δικαστηρίου που αφαίρεσε από αυτήν την ακίνητη περιουσία της.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε ότι έχει επιτευχθεί «προκαταρκτική κατανόηση» με την αιγυπτιακή πλευρά και ότι «διασφαλίζεται εις το διηνεκές ο ελληνορθόδοξος χαρακτήρας της Μονής», υπογραμμίζοντας πως «οι συζητήσεις διεξάγονται σε θετικό κλίμα».
Ωστόσο, η πραγματικότητα που περιγράφουν εκκλησιαστικοί κύκλοι και ιεράρχες είναι τελείως διαφορετική. Η απόφαση του αιγυπτιακού δικαστηρίου παραμένει σε ισχύ, καμία νομοθετική πρωτοβουλία δεν έχει αναληφθεί από την κυβέρνηση της Αιγύπτου, ενώ η υπόθεση της ακίνητης περιουσίας της Μονής έχει ουσιαστικά παγώσει. Παρά τις δημόσιες δεσμεύσεις του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ότι «θα υπάρξει ειδική ρύθμιση για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων της Μονής», ουδεμία εξέλιξη υπήρξε σε θεσμικό επίπεδο.
Η Ιερά Μονή Σινά, Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, παραμένει χωρίς ιδιοκτησία, χωρίς νομική κατοχύρωση και χωρίς οικονομική αυτοτέλεια. Τα μοναστήρια της Σιναϊτικής Αδελφότητας, που επί δεκαπέντε αιώνες στήριξαν το έργο της Ορθοδοξίας στη Μέση Ανατολή, εξαρτώνται πλέον από την έγκριση των αιγυπτιακών αρχών για κάθε πράξη διαχείρισης.
Η δήλωση της εκπροσώπου του ΥΠΕΞ ότι «το ζήτημα βρίσκεται σε πορεία εξομάλυνσης» προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Ελλαδική Εκκλησία, όπου πολλοί ιεράρχες θεωρούν ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να καλύψει την αδράνειά της με επικοινωνιακές ανακοινώσεις .
Σε δηλώσεις τους στο vimaorthodoxias.gr πρωτοκλασάτοι Ιεράρχες υπογραμμίζουν:
«Η κυβέρνηση οφείλει να μιλήσει τη γλώσσα της αλήθειας και όχι της διπλωματικής σιωπής», δήλωσε ο Μητροπολίτης της Αττικής, καλώντας την Αθήνα «να μην επιλέγει την επικοινωνιακή πολιτική των εντυπώσεων, αλλά την πράξη της ευθύνης».
Από την πλευρά του, ο Μητροπολίτης της Μακεδονίας τόνισε πως «η ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί να μένει αμέτοχη σε μια υπόθεση που αφορά την ιστορία, την πίστη και την πολιτιστική μας ταυτότητα».
Ανάλογες επισημάνσεις έκανε και Μητροπολίτης της νησιωτικής Ελλάδος:
«Η Ιερά Μονή Σινά δεν είναι ένα μοναστήρι σαν όλα τα άλλα· είναι ένας τόπος όπου η παράδοση του Θεού συνδέεται με τον Ελληνισμό. Δεν μπορεί να παραμένει χωρίς περιουσία και η Ελλάδα να παρακολουθεί αδρανής».
Η κυβερνητική πλευρά, πάντως, επιμένει να χαρακτηρίζει «θετικές» τις εξελίξεις. Καμία επίσημη ενημέρωση δεν έχει γίνει στη Βουλή των Ελλήνων, όπου το ζήτημα αναμένεται να τεθεί τις επόμενες ημέρες από βουλευτές της αντιπολίτευσης.
Η υπόθεση του Σινά έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό και στη Διπλωματική Υπηρεσία, καθώς πολλοί θεωρούν ότι η Αθήνα επέδειξε υπερβολική επιφυλακτικότητα απέναντι στο Κάιρο, αποφεύγοντας να ασκήσει πολιτική πίεση σε μια στιγμή που η Αίγυπτος χρειάζεται στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η απώλεια της περιουσίας της Μονής δεν είναι ζήτημα μόνο εκκλησιαστικό. Πρόκειται για ζήτημα διεθνούς πολιτιστικής ευθύνης, καθώς το Σινά αποτελεί μοναδικό πνευματικό και πολιτιστικό μνημείο του Χριστιανισμού, το οποίο επιβιώνει αδιάλειπτα από τον 6ο αιώνα. Η ιδιοκτησία της Μονής περιλαμβάνει εκτάσεις και κτίρια που εξασφαλίζουν τη συντήρηση των σπάνιων χειρογράφων και των ιερών λειψάνων.
Όπως σημειώνει θεολόγος και ιστορικός του Εκκλησιαστικού Ινστιτούτου Μελετών: «Η απώλεια αυτής της περιουσίας σημαίνει απώλεια αυτονομίας, απώλεια ταυτότητας και τελικά υπονόμευση της παρουσίας της Ορθοδοξίας στην καρδιά της ερήμου».
Αντιμέτωπη με αυτή τη νέα πραγματικότητα, η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να ενεργήσει όχι με δηλώσεις, αλλά με πράξεις: να ζητήσει επίσημα από το Κάιρο την αναθεώρηση της δικαστικής απόφασης, να καταθέσει σχετική πρόταση στο πλαίσιο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και να κινητοποιήσει τους διεθνείς οργανισμούς που προστατεύουν τα θρησκευτικά μνημεία.
Η Εκκλησία της Ελλάδος, με πρωτοβουλία της Ιεράς Συνόδου, προσανατολίζεται στη σύνταξη επιστολής προς την κυβέρνηση, ζητώντας επίσημη και έμπρακτη παρέμβαση, ώστε «το Σινά να μην παραδοθεί στη λήθη και στη διοικητική εξάρτηση».
Η ελληνική κοινωνία έχει δικαίωμα να γνωρίζει: η Μονή Σινά, το πνευματικό σύμβολο του Χωρήβ και της Αποκάλυψης, έχασε την περιουσία της, και μέχρι σήμερα καμία κυβέρνηση δεν έχει εξασφαλίσει την αποκατάσταση της δικαιοσύνης. Αντί για πολιτική βούληση, προσφέρεται σιωπή και λόγια. Και όσο αυτή η σιωπή συνεχίζεται, το Σινά παραμένει μόνο του, χωρίς γη, χωρίς νομική ασπίδα, χωρίς την προστασία που του οφείλει το ελληνικό κράτος.
