«Ο τουρκικός καφές είναι δικός μας καφές. Αφήστε ήσυχο τον τουρκικό καφέ!»:
Τα λόγια αυτά απήθυνε – αστειευόμενος κατά την τουρκική εφημερίδα Sabah- ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας κ. Ερντογάν προς τον Έλληνα πρέσβη κ. Κ. Λουκάκη κατά την προχθεσινή συνάντηση του με τους Πρέσβης των χωρών-μελών της ΕΕ, στους οποίους παρουσίασε τις τουρκικές θέσεις για μια σειρά θέματα.
Όσο όμως και αν ήθελε ο κ Ερντογάν να δώσει έναν πιο χαλαρό τόνο – αστειεύτηκε και με τον Ισπανό Πρέσβη λέγοντας για το Μουντιάλ «δεν μπορέσατε να παίξετε καλά. Εκπλήξατε»- η αναφορά του Τούρκου Πρωθυπουργού για τον …καφέ δίνει ένα μέτρο του πως η γειτονική χώρα αντιμετωπίζει συστηματικά – σε διάφορα επίπεδα – ακόμα και θέματα που εμάς μας φαίνονται ήσσονος σημασίας…
Πως κέρδισε την ”μάχη του καφέ” στην UNESCO
Μόνο τυχαία δεν ήταν λοιπόν η αναφορά του κ. Ερντογάν για τον λεγόμενο ”τουρκικό καφέ”: Μόλις 6 μήνες πριν η Τουρκία είχε πετύχει να συμπεριληφθεί ο <<Τουρκικός Καφές>> στον ”Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς” της UNESCO. Ο κατάλογος αυτός συντάσσεται από Διακυβερνητική Επιτροπή του διεθνούς αυτου Οργανισμού που έχει ως σκοπό την προστασία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, όρος που χρησιμοποιείται για να χαρακτηρίσει τις προφορικές αφηγήσεις από γενιά σε γενιά, τις παραδόσεις, τις δεξιοτεχνίες και τα σχετικά μέσα και εργαλεία, καθώς επίσης και τους πολιτιστικούς χώρους.
Με το βήμα αυτό που έκανε η Τουρκία ”μείωσε”, όπως είχε επισημανθεί τότε από ελληνικά ΜΜΕ, όχι μόνο τον ανερχόμενο παγκοσμίως, σε ονομασία προέλευσης, μερακλίδικο ”ελληνικό καφέ”, αλλά και όλους τους άλλους ”συγγενείς”, όπως ”αραβικός”, ”αρμενικός”, ”κυπριακός”, ”μεσανατολικός”,”βοσνιακός” κλπ !
800 εμπειρογνώμονες από 116 χώρες.
Η απόφαση αυτή μετά από μια συστηματική – εκ του αποτελέσματος- μάχη, ελήφθη στην 9η Σύνοδο της αρμόδιας Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO που συνήλθε στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν,στις 2-3 Δεκεμβρίου του 2013, με την συμμετοχή 800 εμπειρογνωμόνων από 116 χώρες. Στην ατζέντα της είχε για συζήτηση 38 φακέλους θεμάτων και ένα από τα θέματα των ειδικών ήταν και η εισήγηση για τον Τουρκικό Καφέ και τον πολιτισμό του καφέ.
<Έφτασε τελικά η χαρμόσυνη είδηση από το Αζερμπαϊτζάν ότι ο παραδοσιακός τουρκικός καφές συμπεριλήφθηκε τον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO>>, ανέφερε τότε η κρατική τηλεόραση της Τουρκίας που μίλησε για την ”παραδοσιακή κουλτούρα του Τουρκικού Καφέ>>.
Η υπόθεση έχει και …εμπορικό/τουριστικό ενδιαφέρον
Πριν την συνεδρίαση στο Μπακού οι Τούρκοι είχαν προετοιμαστεί καλά διότι, όπως είχε επισημανθεί τότε από την εφημερίδα Νιουζμπόμπ, << είναι φανερό ότι η υπόθεση έχει και …εμπορικό/τουριστικό ενδιαφέρον! Άλλωστε όσον αφορά τον …τουρκικό καφέ είναι γνωστή η διαμάχη με τον …ελληνικό καφέ για το ποιος είναι ο πιο αυθεντικός! Ιδίως μετά την μεγάλη προώθηση που είχε ο ελληνικός καφές με την πρόοδο του ελληνικού τουρισμού και την επιχειρηματική αναβάθμιση των ελληνικών εταιριών καφέ>>.
Το (αρμόδιο ) Τουρκικό Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, είχαν καταρτίσει το σχέδιό του από τον χειμώνα του 2012 από το Παρίσι : Ο εκεί διαπιστευμένος πρόεδρος της Τουρκικής Εθνικής Επιτροπής της UNESCO καθηγητής Δρ. Öcal Oğuz σε συνέντευξη που παραχώρησε παραμονές της συνεδρίασης αναφέρθηκε στην συμβολή του υπουργείου Τουρισμού και Πολιτισμού στην καταγραφή της τουρκικής πρότασης να συμπεριληφθεί ο τουρκικός καφές στον «Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο».
Τα ”παραχαραγμένα” πολιτιστικά και ιστορικά στοιχεία
Και πέτυχε- προφανώς με ”παραχαραγμένα” πολιτιστικά και ιστορικά στοιχεία- να… προσφέρει «τουρκικό καφέ» στην υφήλιο μέσω της… UNESCO, με τις άλλες χώρες που εκ των πραγμάτων είχαν ενδιαφέρον να είναι …άγνωστο αν και τι μάχες έδωσαν για να κερδίσουν αυτές την πατρότητα… Μεταξύ αυτών και η Αθήνα με τα συναρμόδια Υπουργεία της και την Ελληνική Εθνική Επιτροπή για την UNESCO, της οποίας Πρόεδρος είναι η μητέρα του Περιφερειάρχη Μακεδονίας κ. Αικατερίνη Τζιτζικώστα…
Το ότι αναφερόμαστε σε ”παραχαραγμένα” πολιτιστικά και ιστορικά στοιχεία δεν είναι …τυχαίο: Όπως είχε αναδείξει στα μέσα του 2013 το OnAlert, η προσπάθεια των Τούρκων να μονοπωλήσουν τον καφέ που σε μας – και όχι μόνο – είναι γνωστός ως <<ελληνικός καφές>>, είχε δεχθεί …<<φίλια πυρά>>!
Για <<ελληνικό καφέ>> μίλησε διεθνούς φήμης Τούρκος καθηγητής
Ο διεθνούς φήμης Τούρκικής καταγωγής καθηγητής – Καρδιοχειρουργός, συγγραφέας , παρουσιαστής talk show, και σχολιαστής – κ. Μεχμέτ Οζ, που γεννήθηκε, ζει και κάνει καριέρα στις ΗΠΑ, σε τηλεοπτική του εμφάνιση είπε ότι: «ο ελληνικός καφές κάνει καλό στην καρδιά».
Οι δηλώσεις του, όπως ήταν φυσικό εξ αιτίας του τουρκικού εθνικισμού, εξόργισαν τότε την τουρκική κοινότητα που προέβη σε …εκστρατεία συγκέντρωσης υπογραφών κατά του κ. Οζ. Η τουρκική κοινότητα κάλεσε τον Οζ να επιδείξει ευαισθησία στον τουρκικό καφέ και ξεκίνησε συγκέντρωση υπογραφών με στόχο εντός μίας εβδομάδας να συγκεντρωθούν 5.000 υπογραφές…
Αυτό δεν είναι το μόνο πλήγμα εκ των έσω :Ακόμα και η η τουρκική κρατική τηλεόραση TRT αναφέρει σε ρεπορτάζ της ότι ο καφές ξεκίνησε από την Αβησσυνία. Και βέβαια δεν είναι μόνο αυτή που αναφέρει την έρημο της Αβησσυνίας ως τόπο απ΄ όπου ξεκίνησε το τονωτικό αυτό ρόφημα:
Τα …πειράματα του εξόριστου Ομάρ
<<Σύμφωνα με το Ιnfographic της βρετανικής εταιρείας design Datadial, τον καφέ ανακάλυψε πρώτος ένας θρησκευτικός μαθητής ονόματι Ομάρ, ο οποίος βρισκόταν εξορισμένος στην έρημο και έμαθε να επιβιώνει με σπόρους και καρπούς από τα δέντρα. Έχοντας πολύ χρόνο στη διάθεση του, καθότι εξόριστος, εξερεύνησε όλους τους πιθανούς τρόπους «μαγειρέματος» των καρπών και πειραματίστηκε με τους σπόρους του καφέ, διαπιστώνοντας ότι ο καλύτερος τρόπος χρήσης τους ήταν το βράσιμο (…)>>.
Οι Βεδουίνοι της Μέσης Ανατολής φαίνεται ότι ήταν πρώτοι που συστηματικότερα παρασκεύασαν τέτοιου είδους καφέ : έβαζαν την χύτρα του καφέ πάνω στην άμμο της ερήμου που κάλυπτε τα κάρβουνα για να τα κρατήσει αναμμένα.
Μετά την ανακάλυψη αυτή, ο καφές έγινε σιγά σιγά δημοφιλής στις μουσουλμανικές κοινότητες της Αφρικής και στη Μέση Ανατολή και εν συνεχεία ανακαλύπτονταν σταδιακά νέοι τρόποι βρασίματος των θαυματουργών αυτών σπόρων. Από τους Άραβες φαίνεται ότι έμαθαν τον τρόπο παρασκευής οι Οθωμανοί και από αυτούς διαδόθηκε στα Βαλκάνια- όχι ότι δεν υπήρχε πριν από τους Οθωμανους- ανέφερε από το 2012 το ΟνΑλερτ που ειχε αναδείξει το θέμα από έρευνα σε πηγές.. Η παρουσία του καφέ θεωρείται μακρά, πρέπει να υπάρχει από πολύ παλιά στην περιοχή, αφού στις αφηγήσεις για την άλωση της Κωνσταντινούπολης διάφοροι χρονικογράφοι αναφέρουν ότι η “Πόλις” είχε περί τα 300 με 500 καφενεία. Κατά τις προφορικές παραδόσεις η διάδοση του «αραβικού» καφέ ξεκίνησε από το λιμάνι της Υεμένης και έφτασε στην Ελλάδα, από όπου και ταξίδεψε στα Βαλκάνια, αναφέρεται.
”Υιοθέτησε” τον Καραγκιόζη- Ανέλαβε την Προεδρία!
Για να επανέλθουμε στην αρχική πολιτικό/διπλωματική πτυχή της υπόθεσης που ανέδειξε – μέσα από ένα …αστειάκι – ο κ. Ερντογάν, φαίνεται ότι η Αγκυρα έχει συγκεκριμένη αντζέντα (και ) επί των πολιτιστικών θεμάτων της UNESCO:Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι σήμερα και μεταξύ άλλων, έχουν καταγραφεί από την Τουρκία στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, ο Καραγκιόζης και ο Χατζηαβάτης…
Δεν είναι καθόλου τυχαίο άλλωστε ότι η Toυρκία πριν λίγες ημέρες εξελέγη μέλος της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά του διεθνούς αυτού οργανισμού για την περίοδο 2014-2018. …Η Διακυβερνητικής Επιτροπής, όπως ανέφερε τις προάλλες η κρατική τηλεόραση της Τουρκίας , έχει επίσης στην αντζέντα της να αποφασίσει την καταχώρηση 11 έργων της Τουρκίας στον εν λόγο κατάλογο .Η Τουρκία ήταν μέλος της ίδιας επιτροπής και μεταξύ 2006-2010- και προφανώς έκανε όλες τις προεργασίες…
