ΤΟΥΡΚΙΑ- Η Τουρκία φαίνεται πως εισέρχεται σε μια νέα, πιο αυταρχική φάση, καθώς τα πρόσφατα γεγονότα που αφορούν στη σύλληψη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, σκιαγραφούν ένα ζοφερό πολιτικό τοπίο.
Ο Economist εκτιμά ότι η χώρα μεταβαίνει από ένα «ανταγωνιστικό αυταρχικό» καθεστώς σε ένα πιο ξεκάθαρο απολυταρχικό μοντέλο διακυβέρνησης, με την αντίδραση της Δύσης να παραμένει χλιαρή και την τουρκική κοινωνία να βρίσκεται σε αναβρασμό.
Η σύλληψη Ιμάμογλου και η «νομιμοποίηση» του αυταρχισμού
Στις 19 Μαρτίου, η τουρκική αστυνομία συνέλαβε τον Εκρέμ Ιμάμογλου, τον δήμαρχο της Κωνσταντινούπολης, ο οποίος είχε εξελιχθεί στον κύριο πολιτικό αντίπαλο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Μαζί του συνελήφθησαν δεκάδες άλλοι αξιωματούχοι του Δήμου, καθώς και στενοί του συνεργάτες, σε μια επιχείρηση που χαρακτηρίστηκε από την αντιπολίτευση ως πολιτικά υποκινούμενη.
Ο Ιμάμογλου κατηγορείται για «υποκίνηση τρομοκρατίας», «διαφθορά» και «παραβίαση κρατικών διαγωνισμών», ωστόσο πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι κατηγορίες αυτές δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα προσχηματικό μέσο για την εξόντωσή του από το πολιτικό σκηνικό. Παράλληλα, ανακλήθηκε το πανεπιστημιακό του πτυχίο, κάτι που, σύμφωνα με τον εκλογικό νόμο της Τουρκίας, μπορεί να τον καταστήσει ανίκανο να διεκδικήσει ξανά δημόσιο αξίωμα.
Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι ο Ερντογάν δεν είναι διατεθειμένος να αφήσει περιθώρια αμφισβήτησης της εξουσίας του, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει την πλήρη κατάρρευση των δημοκρατικών θεσμών στη χώρα.
Απαγόρευση διαδηλώσεων και καταστολή της κοινωνικής αντίδρασης
Η κυβέρνηση της Τουρκίας αντέδρασε προληπτικά στις πιθανές αντιδράσεις, απαγορεύοντας τις διαδηλώσεις για μία εβδομάδα και περιορίζοντας την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παρόλα αυτά, χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης και άλλων μεγάλων πόλεων, διαμαρτυρόμενοι για τη σύλληψη του Ιμάμογλου και την αυξανόμενη αυταρχικότητα του καθεστώτος.
Οι τουρκικές αρχές προχώρησαν σε περισσότερες από 340 συλλήψεις διαδηλωτών, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν χρήση κανόνων νερού και δακρυγόνων για τη διάλυση των συγκεντρώσεων. Η αντιπολίτευση κατήγγειλε ότι το καθεστώς προσπαθεί να καταπνίξει κάθε μορφή αντίστασης, δημιουργώντας ένα κλίμα φόβου και ανασφάλειας στους πολίτες.
Διεθνείς αντιδράσεις: Η σιωπή της Δύσης
Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, οι διεθνείς αντιδράσεις παραμένουν υποτονικές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέδωσε μια ήπια ανακοίνωση εκφράζοντας «ανησυχία» για τις εξελίξεις, χωρίς όμως να συνοδεύσει τα λόγια της με κάποια συγκεκριμένα μέτρα ή κυρώσεις.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η διοίκηση Τραμπ δεν έχει ακόμη τοποθετηθεί επίσημα για τη σύλληψη του Ιμάμογλου, γεγονός που ενισχύει την πεποίθηση ότι η Ουάσινγκτον επιλέγει να μην συγκρουστεί ανοιχτά με την Άγκυρα, δεδομένου του γεωπολιτικού ρόλου της Τουρκίας στην περιοχή.
Οικονομικές συνέπειες και αντίδραση των αγορών
Η πολιτική κρίση στην Τουρκία δεν άργησε να επηρεάσει και τις οικονομικές αγορές. Το Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης σημείωσε πτώση 16,3%, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για την αυξανόμενη αβεβαιότητα. Η τουρκική λίρα επίσης κατρακύλησε έναντι του δολαρίου, φτάνοντας σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η συνεχιζόμενη αποδόμηση της δημοκρατίας μπορεί να πλήξει ακόμα περισσότερο την εμπιστοσύνη των αγορών και των ξένων επενδυτών, οδηγώντας τη χώρα σε βαθύτερη οικονομική κρίση.
Το μέλλον της Τουρκίας σε σταυροδρόμι
Η Τουρκία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο, όπου η δημοκρατία φαίνεται να υποχωρεί μπροστά στις επιδιώξεις του Ερντογάν για απόλυτο έλεγχο. Η έκβαση αυτής της πολιτικής κρίσης θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον του Ιμάμογλου, αλλά και το εάν η χώρα θα συνεχίσει να θεωρείται – έστω και τύποις – δημοκρατία ή αν θα διολισθήσει πλήρως σε έναν αυταρχικό μηχανισμό εξουσίας.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να αποφασίσει εάν θα συνεχίσει να παρακολουθεί αμέτοχη ή αν θα ασκήσει πραγματική πίεση στην τουρκική κυβέρνηση για την αποκατάσταση των δημοκρατικών θεσμών.
