Ουκρανία: Από τον πρώτο κιόλας πρόλογο της νέας αμερικανικής στρατηγικής, πηγές κοντά στον Λευκός Οίκος επιβεβαιώνουν ότι η Ουκρανία δεν βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο ενός συλλογικού δυτικού σχεδιασμού, αλλά ενός αυστηρά προσωπικού πλαισίου που διαμορφώνει ο πρόεδρος Τραμπ με στενό του κύκλο.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Στο παρασκήνιο αυτού του κύκλου, οι ρωγμές ανάμεσα στους Τζέι Ντι Βανς και Μάρκο Ρούμπιο δεν είναι απλώς αισθητές — επηρεάζουν άμεσα το τελικό σχέδιο που κατέληξε στο Κίεβο ως πρόταση «take it or leave it».
Ο Ντρίσκολ, ο άνθρωπος-κλειδί που εμφανίζεται από το πουθενά
Ο υπουργός Στρατεύματος των ΗΠΑ, Νταν Ντρίσκολ, παλιός συμφοιτητής του Βανς στο Yale, αναδείχθηκε ξαφνικά στον κεντρικό αγγελιοφόρο της Ουάσιγκτον. Η αιφνιδιαστική παρουσία του στο Κίεβο —αντί ενός υψηλόβαθμου διπλωμάτη— έκανε τους Ευρωπαίους να καταλάβουν ότι κάτι πολύ βαθύτερο εξελίσσεται.
Ο Ντρίσκολ μετέφερε τρία σκληρά μηνύματα:
• ότι ο Τραμπ χάνει την υπομονή του,
• ότι η Ουκρανία χάνει τον πόλεμο,
• ότι πρέπει να παραχωρηθούν εδάφη.
Και όλα αυτά, την ώρα που οι μυστικές διαπραγματεύσεις του επιχειρηματία Στιβ Γουίτκοφ με τον Ρώσο Κίριλ Ντμιτρίεφ είχαν ήδη ολοκληρωθεί στο Μαϊάμι με τη συμμετοχή του Τζάρεντ Κούσνερ.
Το παρασκήνιο: εβδομάδες διαβουλεύσεων χωρίς Ουκρανούς και Ευρωπαίους
Σύμφωνα με ανώτερες πηγές στο State Department, η Ουκρανία αποκλείστηκε από τις συνομιλίες σχεδόν πλήρως. Το ίδιο και οι περισσότεροι βασικοί Αμερικανοί αξιωματούχοι, οι οποίοι ενημερώθηκαν ελάχιστες ώρες πριν σταλεί το κείμενο στο Κίεβο.
Οι Ευρωπαίοι έπεσαν από τα σύννεφα. Κανείς δεν γνώριζε ποιος είχε γράψει το περιβόητο «σχέδιο των 28 σημείων». Μέχρι που ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ είπε την ατάκα που κυκλοφορεί ήδη σε διπλωματικούς διαδρόμους:
«Πριν διαπραγματευτούμε, θα θέλαμε να ξέρουμε ποιος έγραψε το έγγραφο».
Βανς vs Ρούμπιο – η κρυφή τραμπάλα ισχύος
Για πρώτη φορά, γίνεται ξεκάθαρο ότι η αμερικανική πολιτική για την Ουκρανία περνά μέσα από μια εσωτερική σύγκρουση:
• Ο Βανς εκφράζει τον «νέο ρεπουμπλικανικό απομονωτισμό».
• Ο Ρούμπιο εκφράζει την παλιά σχολή των Ρεπουμπλικάνων, πιο επιφυλακτική απέναντι στη Μόσχα.
Η αντίδραση του Ρούμπιο στη Γενεύη μιλά από μόνη της. Όταν ρωτήθηκε αν οι ΗΠΑ θα εγκαταλείψουν την Ουκρανία σε περίπτωση απόρριψης της πρότασης, πέρασε «σκυθρωπός και έξαλλος», αρνούμενος να απαντήσει. Η κίνηση αυτή δείχνει ότι ο Ρούμπιο διαφωνεί κάθετα με την ιδέα ενός «αναγκαστικού συμβιβασμού» με τη Μόσχα.
Οι φόβοι των Ουκρανών αποδεικνύονται βάσιμοι
Οι αναλυτές στο Κίεβο είχαν από την αρχή υποψίες. Όταν εξέτασαν το κείμενο, αναγνώρισαν διατυπώσεις που δεν ταιριάζουν με αμερικανικό ιδίωμα. Όπως αποκαλύπτει το Bloomberg, «το κείμενο έφερε καθαρά ίχνη άμεσης μετάφρασης από τα ρωσικά». Κι αυτό επιβεβαιώθηκε όταν διαρροές έδειξαν ότι ο Ντμιτρίεφ είχε ουσιαστικό ρόλο στη συγγραφή.
Ο Ζελένσκι, που βρίσκεται υπό πίεση λόγω σκανδάλου διαφθοράς στο γραφείο του, προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στον χρόνο που κερδίζουν οι Ευρωπαίοι και στον ασφυκτικό κλοιό από την Ουάσιγκτον.
Γενεύη: το παιχνίδι παίζεται χωρίς τους Ευρωπαίους
Το ΝΑΤΟ παρακολουθεί, αλλά δεν εμπλέκεται επίσημα. Ο Ρούμπιο, ο Γουίτκοφ και ο Ντρίσκολ βρίσκονται ήδη στη Γενεύη. Η Ουκρανία εκπροσωπείται από τον Γερμάκ. Οι Ευρωπαίοι; Κανείς δεν ξέρει αν θα τους επιτραπεί να μπουν καν στο δωμάτιο.
Αυτό, όπως λένε διπλωμάτες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είναι πρωτοφανές. Ποτέ πριν δεν υπήρξε τόσο σημαντική συζήτηση για το ευρωπαϊκό έδαφος — χωρίς την παρουσία της Ευρώπης.
Ο Τραμπ αφήνει ένα ανοιχτό παράθυρο – ή μια παγίδα;
Παρά την πίεση που άσκησε ο Ντρίσκολ, ο Τραμπ εμφανίστηκε πιο ήπιος:
«Δεν είναι η τελική μου προσφορά», είπε στο NBC.
Όμως όσοι τον γνωρίζουν καλά, ξέρουν ότι κάθε «όχι τελικό» από τον Τραμπ μπορεί να σημαίνει δύο πράγματα:
είτε ότι υπάρχει διαπραγματευτικό περιθώριο, είτε ότι ο Τραμπ θέλει οι άλλοι να πιστεύουν πως υπάρχει.
Προς το παρόν, όλα δείχνουν ότι:
• ο Βανς ενισχύει διαρκώς την επιρροή του,
• ο Ρούμπιο προσπαθεί να κρατήσει την Ευρώπη στο παιχνίδι,
• ο Ντρίσκολ παραμένει ο «άνθρωπος-κλειδί» που δεν περίμενε κανείς.
Και η Ουκρανία;
Βρίσκεται στη μέση μιας διαπραγμάτευσης που διαμορφώνεται σε δωμάτια όπου η ίδια δεν έχει πάντα θέση.
