Τουρκία: Νέο διπλωματικό μέτωπο μετά την κατάθεση του χάρτη στην Ε.Ε.
Νέο κύμα έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις προκαλεί ο συμπληρωματικός χάρτης Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού που υπέβαλε η Ελλάδα στις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο χάρτης ενσωματώνει, πέραν της δυνητικής ΑΟΖ που προβλέπει ο νόμος 4001/2011, τις δύο ήδη οριοθετημένες θαλάσσιες ζώνες: αυτή με την Αίγυπτο και εκείνη με την Ιταλία. Η επίσημη ανάρτηση της επικαιροποίησης στην ευρωπαϊκή πλατφόρμα άναψε «κόκκινο» στην Άγκυρα, η οποία κάνει λόγο για «τετελεσμένα εντός θεσμικών οργάνων της Ε.Ε.».
Στην ίδια σελίδα υπάρχει υποσημείωση ότι ο συνολικός ελληνικός Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός δεν έχει ακόμη κατατεθεί πλήρως, παρά την παρέλευση της σχετικής ευρωπαϊκής προθεσμίας. Ωστόσο, η Άγκυρα δεν εστιάζει στη θεσμική πτυχή, αλλά στην ουσία της χαρτογράφησης, υποστηρίζοντας πως αυτή «καλύπτει περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δικής της δικαιοδοσίας».
Η παρέμβαση του τουρκικού ΥΠΕΞ και οι καταγγελίες περί παραβίασης δικαιωμάτων
Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Οντσού Κετσελί, σε ανάρτησή του στο Χ, επανέφερε ολόκληρο το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», κατηγορώντας την Ελλάδα ότι «αγνοεί θεμελιώδεις κανόνες του θαλάσσιου διεθνούς δικαίου». Κατά την τουρκική θέση, η Ελλάδα επιχειρεί να «νομιμοποιήσει ΑΟΖ που δεν έχει ανακηρύξει επισήμως στην Ανατολική Μεσόγειο» και χρησιμοποιεί τον ΘΧΣ ως μέσο για να «περάσει από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς χαρτογραφήσεις που αντιβαίνουν στα τουρκικά δικαιώματα».
Ο Κετσελί ισχυρίστηκε πως η περιοχή που απεικονίζεται ως ελληνική ΑΟΖ – ιδίως στα τμήματα της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας – «βρίσκεται εντός τουρκικής υφαλοκρηπίδας». Προχώρησε μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, επαναφέροντας τη μονομερή κατάθεση της Τουρκίας το 2020 προς τον ΟΗΕ, όπου η Άγκυρα παρουσίασε τα – κατά την άποψή της – «εξωτερικά όρια» της τουρκικής υφαλοκρηπίδας.
AB’nin Deniz Mekansal Planlama Platformu’nda Kayıtlı Yunan Deniz Mekansal Planlama Haritası Hakkında:
Türkiye, BM’nin ilgili organlarının tavsiyeleri doğrultusunda yürütülen Deniz Mekansal Planlama (DMP) çalışmalarını yakından takip etmektedir. Bilindiği üzere, ülkemiz 16 Nisan…
— Öncü Keçeli | Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü (@SpoxTR_MFA) November 21, 2025
Η ελληνική ανάγνωση: Τυπική διαδικασία, όχι πρόκληση
Στην Αθήνα το νέο επεισόδιο αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη προσπάθεια της Τουρκίας να δημιουργήσει «καπνό» πάνω σε ενέργειες που αποτελούν φυσική συνέχεια διεθνών συμφωνιών. Κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι η επικαιροποίηση του χάρτη είναι τυπική υποχρέωση απέναντι στην Ε.Ε. και όχι πολιτική πράξη με στόχο την πρόκληση έντασης.
Νομικοί κύκλοι εξηγούν ότι η Ελλάδα έχει συμβληθεί μέσω διεθνών συμφωνιών για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών με Ιταλία και Αίγυπτο, και κατά συνέπεια οφείλει να αποτυπώσει αυτές τις χαράξεις στον ευρωπαϊκό ΘΧΣ. Αντίθετα, η Τουρκία, που δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, επιχειρεί να εμφανίσει μονομερείς ενέργειες ως διεθνώς αναγνωρισμένες.
Η γεωπολιτική διάσταση και το πλαίσιο των συμμαχιών
Από στρατιωτικής πλευράς, πηγές αναφέρουν ότι η Αθήνα παρακολουθεί όλες τις τουρκικές κινήσεις με ψυχραιμία, λαμβάνοντας υπόψη το νέο περιβάλλον ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα βρίσκεται σε ισχυρό συμμαχικό πλέγμα – από το ΝΑΤΟ μέχρι τις διμερείς αμυντικές συμφωνίες με ισχυρές δυτικές δυνάμεις. Αυτό έχει, σύμφωνα με αναλυτές, μεταβάλει τις ισορροπίες, περιορίζοντας τις δυνατότητες της Άγκυρας να μετατρέψει τη ρητορική σε επιχειρησιακή πίεση.
Το ελληνικό Υπουργείο Άμυνας έχει ήδη χαρτογραφήσει κάθε πιθανή κίνηση της Τουρκίας, κυρίως στον τομέα των NAVTEX, των ασκήσεων και της στάσης των τουρκικών μονάδων στην Ανατολική Μεσόγειο. Η υποκλοπή σημάτων και οι διαδικασίες επιτήρησης έχουν ενταθεί, ενώ η ελληνική διπλωματία προετοιμάζει ενημερωτικό φάκελο που θα αποσταλεί σε συμμάχους και εταίρους.
Η θρησκευτική διάσταση που εισάγει η Άγκυρα και οι στοχοποιήσεις
Παράλληλα, Έλληνες αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η Άγκυρα επιχειρεί κατά καιρούς να μετατοπίσει τη συζήτηση ακόμη και σε θρησκευτικό επίπεδο, στοχοποιώντας δηλώσεις ή παρεμβάσεις εκκλησιαστικών προσώπων. Η αναφορά πηγών στην πρόσφατη παρουσίαση θέσεων από την Εκκλησία της Ελλάδος δεν περνά απαρατήρητη, καθώς τουρκικά ΜΜΕ συχνά χρησιμοποιούν τις σχετικές τοποθετήσεις για να παρουσιάσουν την Ελλάδα ως «χώρα που εργαλειοποιεί θρησκευτικά σύμβολα» στο πλαίσιο της εθνικής της στρατηγικής.
Σύμφωνα με διπλωματικές εκτιμήσεις, αυτό εντάσσεται σε μια ευρύτερη τουρκική τακτική να εμφυσά πολιτισμική και θρησκευτική φόρτιση στη συζήτηση για τις θαλάσσιες ζώνες, επιχειρώντας να τη μεταφέρει από το πεδίο του δικαίου της θάλασσας στο πεδίο της ιστορικής ή πολιτισμικής αντιπαράθεσης.
Η επόμενη μέρα: Τι φοβάται η Αθήνα – Τι προετοιμάζει η Άγκυρα
Η ελληνική πλευρά δεν αναμένει άμεση επιχειρησιακή αντίδραση από την Τουρκία, ωστόσο εκτιμά ότι θα υπάρξει μια περίοδος αυξημένης ρητορικής όξυνσης, ειδικά ενόψει των συζητήσεων στην Ε.Ε. για την ευρωτουρκική ατζέντα. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να στηρίζει τις θέσεις της σε διεθνή φόρα, υπενθυμίζοντας ότι οι οριοθετήσεις της τελούν υπό διεθνείς συμφωνίες και όχι μονομερείς πράξεις.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι το σημαντικότερο στοιχείο αυτής της νέας κρίσης είναι ότι η Τουρκία επιχειρεί να «κλειδώσει» το αφήγημά της πριν ανοίξει ξανά συζήτηση για ευρωτουρκικές σχέσεις, χρηματοδοτήσεις και τελωνειακή ένωση. Η χρήση του ΘΧΣ ως πεδίο αντιπαράθεσης θα συνεχιστεί, και η Αθήνα γνωρίζει ότι ο χάρτης μπορεί να γίνει εργαλείο πολιτικής πίεσης από την Άγκυρα.
Ο χάρτης ως νέο σημείο τριβής
Ο συμπληρωματικός ελληνικός χάρτης του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, παρότι αποτελεί θεσμική διαδικασία, εξελίσσεται σε νέο επίκεντρο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης. Η Τουρκία επιχειρεί να οικειοποιηθεί ξανά τον χώρο της δημόσιας συζήτησης με απειλές και καταγγελίες, ενώ η Ελλάδα παραμένει σταθερή στη διεθνή νομιμότητα και στις συμφωνημένες οριοθετήσεις.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι η Άγκυρα δεν προτίθεται να εγκαταλείψει εύκολα την αφήγηση της «Γαλάζιας Πατρίδας» – και ο χάρτης αυτός αποτελεί, πλέον, το νέο της σημείο επίθεσης.
