Η «Πορεία προς το Χατζέτ» είναι μια ετήσια παρέλαση που γίνεται κάθε χρόνο τον Σεπτέμβριο στον ημιαυτόνομο μουσουλμανικό θύλακο του Σαντζάκ στη Σερβία, στη μνήμη 2.000 μουσουλμάνων που «εξοντώθηκαν από σερβικές δυνάμεις» ως συνεργάτες των ναζί.
Αλλες χρονιές η πορεία, που παραδοσιακά γίνεται στην πρωτεύουσα Νόβι Παζάρ με πρωτοβουλία του μουφτή Μουαμέρ Ζούρκολιτς, ήταν μια «ανιαρή» επετειακή εκδήλωση, με έντονο το φολκλορικό στοιχείο.
Φέτος όμως η συμμετοχή για πρώτη φορά στην παρέλαση «ομάδας ενστόλων νεαρών ακτιβιστών της Ισλαμικής Κοινότητας, οι οποίοι φορούσαν πράσινες στολές με έμβλημα του Σαντζάκ και κόκκινο παραδοσιακό φέσι» άναψε φωτιές. Ο Τύπος του Βελιγραδίου ανέδειξε το θέμα κάνοντας λόγο για «αναστάτωση και φόβο, που προκάλεσε ο στρατός του μουφτή», που είχε τα χαρακτηριστικά στρατιωτικού αγήματος.
Οι καιροί είναι πονηροί, με το φάντασμα του ισλαμικού εξτρεμισμού να πλανάται (και) πάνω από τα Δυτικά Βαλκάνια, όπου ζουν συμπαγείς μουσουλμανικοί πληθυσμοί και, επί του προκειμένου, τα αντανακλαστικά ερεθίστηκαν ακόμα περισσότερο από το γεγονός ότι ο συγκεκριμένος μουφτής είναι μια ισχυρή και ταυτόχρονα αμφιλεγόμενη πολιτικοθρησκευτική τοπική προσωπικότητα όχι μόνο λόγω των μουσουλμανικών σπουδών του στη Μέση Ανατολή, αλλά και των πολιτικών του φιλοδοξιών.
Μάλιστα, ο Ζούρκολιτς έχει ταχθεί υπέρ της ενισχυμένης αυτονομίας ή και απόσχισης του Σαντζάκ από τη Σερβία κατηγορώντας το Βελιγράδι για «γενοκτόνες πολιτικές ενάντια στις μουσουλμανικές μειονότητες». «Ο στρατός του Ζούρκολιτς απειλεί ξανά Σέρβους και Μπόσνιακ στο Σαντζάκ», τιτλοφόρησε το ρεπορτάζ η Blic του Βελιγραδίου, η Novosti έγραψε ότι «οι πράσινες στολές προκαλούν το κράτος», η Politika έκανε λόγο για «παράλληλες δομές» του μουφτή στο Νόβι Παζάρ, ενώ η Danas το χαρακτήρισε ένδειξη του «διεθνώς επικίνδυνου ισλαμικού εξτρεμισμού στην περιοχή».
Σε υψηλούς τόνους ήταν και οι αντιδράσεις στον πολιτικό κόσμο, με τον μουσουλμάνο από το Σαντζάκ, αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Εμπορίου, Ρασί Λιάγιτς, να δηλώνει ότι «η κίνηση του Ζούρκολιτς να συμμετάσχουν ένστολοι στην “Πορεία στο Χατζέτ” είναι προκλητική και άκρως επικίνδυνη» και να εμφανίζεται έκπληκτος «από τη σιωπή» των κομμάτων του κυβερνητικού συνασπισμού για το θέμα της παρέλασης «παραστρατιωτικής ομάδας», που οργάνωσε ο μουφτής.
Καθώς το θέμα έλαβε διεθνείς διαστάσεις, το επίσημο Βελιγράδι έσπευσε διά του ΥΠΕΞ Ιβιτσα Ντάτσιτς να διαβεβαιώσει ότι η Σερβία συντάσσεται με την «παγκόσμια συμμαχία ενάντια στην ισλαμιστική τρομοκρατία» υπογραμμίζοντας για τα γεγονότα στο Νόβι Παζάρ πως «η ευθύνη της Σερβίας είναι ακόμα μεγαλύτερη, δεδομένου ότι περίπου 40 Σέρβοι πολίτες, ακραίοι ισλαμιστές από την περιοχή του Σαντζάκ, έχουν ενταχθεί στην τρομοκρατική οργάνωση ISIS». Μετά τη θύελλα διαμαρτυριών, η εισαγγελία του Βελιγραδίου διέταξε έρευνα ενώ ο ίδιος ο μουφτής αποκάλεσε την παρέλαση-«Πορεία στο Χατζέτ» «άδολη performance» και επιχείρησε να καθησυχάσει «τους συμπολίτες μας» ότι «δεν κινδυνεύουν από τους Μπόσνιακ (έτσι ονομάζουν εαυτούς οι μουσουλμάνοι του Σαντζάκ, Βόσνιους μουσουλμάνους δηλαδή)».
Το μουσουλμανικό στοιχείο υπερισχύει συντριπτικά του σερβικού στο Σαντζάκ, όπου η επιρροή της Τουρκίας στους ομοθρήσκους της είναι καταλυτική, σε οικονομικό, θρησκευτικό αλλά και πολιτικό επίπεδο, σε σημείο που η Αγκυρα μέσω του θυλάκου να επηρεάζει τις πολιτικές και -σε κρίσιμες περιόδους- τις κυβερνητικές ισορροπίες στο Βελιγράδι. Την ώρα που στο Σαντζάκ παρήλαυνε ο «στρατός του μουφτή», στο γειτονικό Κόσοβο οι Αρχές προέβησαν σε θεαματικές συλλήψεις ισλαμιστών ιερωμένων με την κατηγορία της διασύνδεσης με το «Ισλαμικό Κράτος», ενώ από την Αλβανία ο Πάπας Φραγκίσκος επισήμανε τον κίνδυνο του θρησκευτικού φανατισμού. Οπως μεταδόθηκε, η αστυνομία του Κοσόβου συνέλαβε στα τέλη της εβδομάδας τον χότζα Πρίστινας και 14 ιμάμηδες, ανάμεσά τους και τον πρόεδρο του ισλαμικού κόμματος του Κοσόβου (LISBA) Σεφκέτ Κρανίκι, με τις κατηγορίες διασύνδεσης με το ISIS και για στρατολόγηση και προώθηση Κοσοβάρων στη Συρία.
Σύμφωνα με τον Τύπο των Τιράνων, περισσότεροι από 400 πολίτες της Αλβανίας και του Κοσόβου πολεμούν μέσα από τις γραμμές τρομοκρατικών ισλαμιστικών οργανώσεων στη Μέση Ανατολή και 40 εξ αυτών έχουν σκοτωθεί έως τώρα. Εκατοντάδες άλλοι προερχόμενοι από την ΠΓΔΜ και τη Βοσνία επανδρώνουν τις γραμμές του ISIS.
Μυστικές υπηρεσίες της Δύσης συμμετέχουν στις έρευνες για την εξάρθρωση ισλαμιστικών μηχανισμών στα Δυτικά Βαλκάνια, οι οποίοι μέσα από ρητορική μίσους και φανατισμού στρατολογούν νέους για να πολεμήσουν στη Συρία και στο Ιράκ.
