Μπορεί όλος ο κόσμος να θρηνεί για τα εκατοντάδες θύματα που ποδοπατήθηκαν μέχρι θανάτου στη Μέκκα, ωστόσο, ο υπουργός Υγείας της Σαουδικής Αραβίας αποφάσισε να ρίξει το φταίξιμο για την τραγωδία αποκλειστικά και μόνο στους προσκυνητές που σκοτώθηκαν, τους οποίους και κατηγόρησε ότι ευθύνονται για όλα όσα συνέβησαν.
Κι όμως, την ώρα που οι νεκροί έχουν φτάσει τους 717 και οι τραυματίες έχουν ξεπεράσει τους 863, ο Khaled al-Falih απέδωσε την ευθύνη για την τραγωδία στους συγκεντρωμένους προσκυνητές, λέγοντας χαρακτηριστικά σε τηλεοπτικό σταθμό της χώρας πως εάν το πλήθος «είχε ακολουθήσει τις οδηγίες αυτό το είδος δυστυχήματος θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί»!
Την ίδια ώρα, όμως, σε ανακοίνωση που εξέδωσε υπογραμμίζει πως θα διεξαχθεί έρευνα για την τραγωδία η οποία, ωστόσο, τονίζει πως θα είναι «σύντομη» και ότι θα ανακοινωθεί «όπως ακριβώς συμβαίνει και με άλλα περιστατικά».
Την ίδια ώρα και σύμφωνα με το CNN, o βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας διέταξε να επανεξεταστούν τα μέτρα ασφαλείας κατά τη διάρκεια του προσκυνήματος, επισημαίνοντας ότι υπάρχει ανάγκη να βελτιωθεί το επίπεδο της οργάνωσης και διαχείρισης της κίνησης των προσκυνητών.
«Eκφράζω τη θλίψη μου για την τραγωδία που συνέβη σήμερα στην Μίνα. Η σκέψη μας είναι δίπλα στις οικογένειες των θυμάτων. Έχουμε ζητήσει ήδη από τις αρμόδιες αρχές να διερευνήσουν τις συνθήκες υπό τις οποίες έλαβε χώρα το τραγικό συμβάν και να εκδώσουν το πόρισμα, όσο το δυνατόν πιο σύντομα», δήλωσε ο Βασιλιάς Σαλμάν.
Όμως, την ώρα που η ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας κατηγορεί τους προσκυνητές, εκείνοι τα βάζουν με τις αρχές τις οποίες κατηγορούν για μια σειρά από λάθη ασφαλείας.
Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις που έκανε σε δημοσιογράφους ένας 45χρονος άντρας από τη Λιβύη. Ο άντρας, ο οποίος κατάφερε να σωθεί, υποστήριξε πως η αστυνομία είχε κλείσει όλες τις εξόδους για τους προσκυνητές.
«Μόνο ήταν ανοιχτή. Εγώ είδα νεκρούς μπροστά μου, ανθρώπους να πεθαίνουν από ασφυξία», είπε, την ώρα που όλο και περισσότερες συγκλονιστικές μαρτυρίες βλέπουν το «φως» της δημοσιότητας για την ασύλληπτου μεγέθους τραγωδία που εκτυλίχθηκε στην τοποθεσία Μίνα, 5 χιλιόμετρα από το κέντρο της Μέκκας.
Δύο μόλις εβδομάδες μετά τον τεράστιο γερανό που έπεσε πάνω στο Μεγάλο Τέμενος στην Μέκκα και στοίχισε τη ζωή σε 111 ανθρώπους τραυματίζοντας 394, το ποδοπάτημα στο ετήσιο προσκύνημα του χατζ φαίνεται να είναι το δεύτερο πιο αιματηρό ατύχημα μετά το ποδοπάτημα του 1990· τότε είχαν χάσει τη ζωή τους 1.426 άνθρωποι.
Δημοσιογράφοι των «New York Times» γράφουν ότι η εκατόμβη νεκρών επαναφέρει τους φόβους για την αδυναμία του βασιλείου να παρέχει ασφάλεια και κατάλληλες υποδομές για ένα γεγονός που θεωρείται το μεγαλύτερο προσκύνημα στον κόσμο. Άλλωστε, η συντριπτική πλειοψηφία των μουσουλμάνων που κάνουν το ταξίδι στη Μέκκα δεν είναι από τη Σαουδική Αραβία που σημαίνει ότι μπορούν να ασκήσουν ελάχιστη πίεση για την καλυτέρευση των συνθηκών.
«Επιπλέον, οι υπεύθυνοι αποποιούνται των ευθυνών τους επικαλούμενοι ότι όποιος πεθάνει κατά τη διάρκεια του χατζ πηγαίνει στον παράδεισο», σημειώνει ο καθηγητής Ανθρωπολογίας στο London School of Economics Μαντάουι αλ-Ρασίντ.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι όσο η μεσαία τάξη στον μουσουλμανικό κόσμο αυξάνεται, όλο και περισσότεροι είναι αυτοί που κάνουν το (υποχρεωτικό έστω και για μια φορά) προσκύνημα στη Μέκκα.
Πώς εκατοντάδες άνθρωποι ποδοπατήθηκαν μέχρι θανάτου
Τα θύματα βρίσκονταν καθ’ οδόν στην ιερή πόλη για το ετήσιο προσκύνημα Χατζ, που θεωρείται θρησκευτικό καθήκον των Μουσουλμάνων και αποτελεί έναν από τους πέντε στύλους (υποχρεώσεις) του Ισλάμ. Σύμφωνα με το Κοράνι, κάθε Μουσουλμάνος θα πρέπει έστω και μία φορά στη ζωή του να συμμετέχει στο μεγαλύτερο ιερό προσκύνημα του μουσουλμανικού κόσμου.
Η συγκέντρωση του πλήθους κατά την διάρκεια του Χατζ θεωρείται η μεγαλύτερη ετήσια συγκέντρωση ανθρώπων στον κόσμο.
Το ποδοπάτημα συνέβη στην Οδό 204 του καταυλισμού της Μίνα, που βρίσκεται σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων ανατολικά της Μέκκας, και όπου διαμένουν οι προσκυνητές.
Η Οδός 204 είναι η μία από τις δύο αρτηρίες που οδηγούν από τον καταυλισμό της Μίνα στην κοιλάδα του Τζαμαράτ, όπου οι προσκυνητές λιθοβολούν τη στήλη που παριστάνει τον σατανά. Αν και δεν είναι ακόμη σαφές υπό ποιες συνθήκες ξέσπασε ο πανικός που είχε ως αποτέλεσμα τη νέα τραγωδία, σύμφωνα με ορισμένες αναφορές το περιστατικό ξεκίνησε κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης παραδοσιακής τελετής – αναπαράστασης που ονομάζεται «Λιθοβόλημα του Διαβόλου».
Η πρώτη ημέρα του ‘Αιντ αλ Αντχα είναι η πιο επικίνδυνη διότι τεράστια πλήθη προσκυνητών συνωστίζονται για να εκτελέσουν συγχρόνως στον ίδιο τόπο, τα ίδια τελετουργικά. Οι προσκυνητές φιλοξενούνται σε μία τεράστια έκταση από τέντες που έχουν στηθεί για τον σκοπό αυτό. Οι περισσότεροι φτάνουν στο ιερό όρος Arafat με λεωφορεία, όμως οι πιο φτωχοί έρχονται από την ιερή πόλη της Μέκκας περπατώντας περί τα 15 χιλιόμετρα μέσα στον καυτό ήλιο.
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, οι επισκέπτες για το φετινό Χατζ στη Μέκκα ξεπερνούν τα 2 εκατομμύρια, ενώ οι αρχές της Σαουδικής Αραβίας έχουν διαθέσει πάνω από 100.000 αστυνομικούς για την αποφυγή τρομοκρατικών ενεργειών αλλά και άλλων επεισοδίων.
