Του Γιώργου Παυλόπουλου
Σε μια ασυνήθιστη κίνηση προχώρησε χθες η τουρκική κυβέρνηση, απαγορεύοντας την πώληση λιπασμάτων τα οποία περιέχουν νιτρικό αμμώνιο -μια χημική ουσία η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή εκρηκτικών. Σύμφωνα με το υπουργείο Γεωργίας, μάλιστα, μέχρι χθες το πρωί είχαν ήδη κατασχεθεί 64.000 τόνοι των συγκεκριμένων λιπασμάτων, προκαλώντας πτώση κατά τουλάχιστον 3% στις μετοχές των εισηγμένων βιομηχανιών παραγωγής.
Η κίνηση αυτή φανερώνει, αναμφίβολα, την έντονη ανησυχία (αν όχι τον πανικό…) που επικρατεί στα επιτελεία της κυβέρνησης και των υπηρεσιών ασφαλείας μετά και τις δύο νέες επιθέσεις που σημειώθηκαν αυτή την εβδομάδα. Η μία στην Κωνσταντινούπολη, την περασμένη Τρίτη, είχε ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 11 άνθρωποι, κυρίως μέλη των ειδικών δυνάμεων καταστολής -μόλις χθες, μάλιστα, η οργάνωση «Γεράκια για την Απελευθέρωση του Κουρδιστάν», που φέρεται να έχει αποσχιστεί από το ΡΚΚ και να ακολουθεί πιο ακραίες πρακτικές, ανακοίνωσε ότι οργάνωσε και εκτέλεσε το χτύπημα. Και η άλλη, την αμέσως επόμενη μέρα στη νοτιοανατολική Τουρκία, όταν παγιδευμένο αυτοκίνητο εξερράγη σε αστυνομικό σταθμό και προκάλεσε τον θάνατο άλλων πέντε ανθρώπων -εδώ, ήταν το ίδιο το ΡΚΚ που ανέλαβε την ευθύνη.
Πλέον, είναι κάτι παραπάνω από φανερό ότι στην αχανή και γεμάτη αντιθέσεις Τουρκία, όπου η κουρδική μειονότητα των 15 και πλέον εκατομμυρίων γνωρίζει εκ νέου διωγμούς, ενώ και οι ακραίοι ισλαμιστές αισθάνονται πια ότι η «ειδική σχέση» τους με την Άγκυρα αμφισβητείται, χτυπήματα όπως αυτά θα βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη, ενώ παράλληλα είναι πολύ δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να αποτραπούν.
Εξάλλου, είναι κάτι που το έχει αποδείξει και η εμπειρία του γειτονικού Ισραήλ όπου, αν και πρόκειται για μια χώρα πολύ πιο μικρή σε έκταση και με τεράστια εμπειρία και τεχνογνωσία στον τομέα της ασφάλειας και της καταστολής, ακόμη και τώρα δεν είναι σε θέση να σταματήσει τις αιματηρές επιθέσεις από την πλευρά των Παλαιστινίων και μάλιστα στο κέντρο της πρωτεύουσας και άλλων πόλεων.
Βεβαίως, αρκετοί σπεύδουν ήδη να στοιχηματίσουν για το επόμενο βήμα του Ερντογάν και της απολύτως ελεγχόμενης κυβέρνησής του. Θα προχωρήσει, όπως λένε, στην εφαρμογή κατάστασης έκτακτης ανάγκης σε όλη τη χώρα, έστω και με διαφορετικό «φερετζέ» σε κάθε περιοχή, στο όνομα της προστασίας των απλών πολιτών, αλλά και της οικονομικής ανάπτυξης, η οποία διακυβεύεται. Τα στοιχεία για τον τουρισμό είναι αποκαλυπτικά: Αν και έχουμε εισέλθει στην «υψηλή περίοδο», η μέση πληρότητα των ξενοδοχείων στη χώρα έχει μειωθεί κατά 70%, ενώ το ποσοστό της μείωσης στις αφίξεις ξένων των Απρίλιο ήταν το μεγαλύτερο εδώ και 17 χρόνια. Σε συνδυασμό δε με τις ταξιδιωτικές οδηγίες που έχουν εκδώσει οι ΗΠΑ, η Ρωσία και πολλές χώρες της Ευρώπης, οι ειδικοί κάνουν λόγο για απώλεια εσόδων της τάξης των 8 δισ. δολαρίων (1% του ΑΕΠ) για τη φετινή χρονιά.
Η ουσία είναι πως οι πιέσεις που δέχεται η Τουρκία εντείνονται διαρκώς και απειλούν το οικοδόμημα που έχουν στήσει από το 2003 το ΑΚΡ και ο Ερντογάν -ο οποίος, ταυτόχρονα, διαπιστώνει πως πρέπει να καταφύγει σε ολοένα πιο ακραίες πρακτικές για να κρατήσει την κοινωνική πλειοψηφία δεμένη στο «άρμα» του. Υπό αυτό το πρίσμα θα πρέπει, ασφαλώς, να ερμηνευθούν και οι πρόσφατες προκλήσεις στην Αγία Σοφία, η αυξημένη δραστηριότητα των τουρκικών μαχητικών στο Αιγαίο, αλλά και η στάση της Άγκυρας στο Κυπριακό. Ίσως, μάλιστα, να έχουμε ακόμη πολλά να δούμε…
ΗΠΑ προς Τουρκία
«Σεβασμός στην ιστορία της Αγιάς Σοφιάς»
«Καλούμε την κυβέρνηση της Τουρκίας να διατηρήσει την Αγιά Σοφιά με τέτοιο τρόπο που θα σέβεται την παράδοσή της και την πολύπλοκη ιστορία της», δήλωσε χθες στην Ουάσιγκτον ο αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Απαντώντας σε ερώτηση του Μιχάλη Ιγνατίου με αφορμή την ανάγνωση του Κορανίου στον ιστορικό χώρο στο πλαίσιο του Ραμαζανιού, αλλά και το κλίμα έντασης ανάμεσα σε Αθήνα και Άγκυρα μετά την ελληνική διαμαρτυρία, ο Μαρκ Τόνερ ξεκεθάρισε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν την Αγιά Σοφιά ως ένα μνημείο ιδιαίτερης σημασίας».
Πρέπει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι αντίθετα με τους Αμερικανούς, η κυβέρνηση του Βερολίνου επέλεξε να τηρήσει ουδέτερη στάση, μέσω της δήλωσης που έκανε την περασμένη Τετάρτη ο εκπρόσωπός της στο πλαίσιο της τακτικής ενημέρωσης των δημοσιογράφων -«ουδέν σχόλιον»- επικαλούμενος μάλιστα άγνοια του συγκεκριμένου γεγονότος.
