Τά Χριστούγεννα δίδουν σέ όλους μας τή μοναδική ευκαιρία νά αναβαπτίσουμε τήν ύπαρξή μας στό μυστήριο της αγάπης του Θεού, χωρίς τό οποίο δέν μπορεί νά φωτισθεί καί προσεγγισθεί τό μυστήριο του ανθρώπου.
Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου –Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος
Για το ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Αν παραμερίσουμε τόν ορθολογισμό καί σκεπτικισμό μας, τήν υπερηφάνεια καί αυτάρκεια του ανθρώπου πού νομίζει ότι όλα τά εξηγεί καί κατορθώνει, τήν αγωνιώδη μέριμνα του βίου, τή ρουτίνα πολλών καθημερινών ματαίων πράξεων καί επιδιώξεων πού κατατρώγουν τή ζωή μας, τά πάθη καί τίς αδυναμίες μας, καί προσέλθουμε στό σπήλαιο της Βηθλεέμ μέ ταπείνωση καί απλότητα, θά αποκαλυφθεί καί σέ μας τό μεγάλο καί μοναδικό μυστήριο πού συντελείται εκεί. Δέν μπορεί κανείς νά προσεγγίσει τό μυστήριο αυτό αν δέν μετανοήσει, δηλαδή αν δέν αλλάξει νού, αν δέν παύσει νά βλέπει τά πράγματα από τή στενή καί φτωχή προοπτική του αρρωστημένου από τόν εγωϊσμό ανθρώπου, γιά νά τά δεί μέσα στήν αιώνια καί άπειρη προοπτική του Θεού.
Όταν μιλάμε γιά τή Σάρκωση του Θεού Λόγου, ως μυστήριο πρέπει νά τήν αντιλαμβανόμαστε καί ως μυστήριο πρέπει νά τήν προσεγγίζουμε, γιατί όλα τά γεγονότα της Ενανθρωπήσεως, της Σαρκώσεως του Λόγου του Θεού έγιναν μέ θαυμαστό τρόπο πού ξεπερνά τό νού ανθρώπου. Οι Πατέρες της Εκκλησίας λένε ότι, εάν η θεία Ενανθρώπηση ήταν καταλη-πτή, δέν θά ήταν θεία καί παρομοιάζουν όσους αμφιβάλλουν η δέν πι-στεύουν, μέ εκείνον πού καθόταν στό σκοτάδι καί πληρώθηκε από φως, επειδή όμως δέν γνώριζε τό πως ήλθε τό φως, δέν δέχθηκε τό φωτισμό. Αν πιστεύαμε μόνο σέ όσα μπορούσαμε νά αντιληφθούμε μέ τή γνώση, τότε δέν θά έπρεπε νά υπάρχει τίποτε πέρα απ’ αυτά πού ο νούς μας συλλαμβάνει καί προπαντός δέν θά έπρεπε νά υπάρχει ο ακατάληπτος Θεός, εφ’ όσον ο ανθρώπινος νούς αδυνατεί νά Τόν αντιληφθεί.
Είναι λοιπόν τολμηρό νά ερωτάμε πως ο Θεός έγινε άνθρωπος καί νά προσπα-θούμε μέ τή διάνοιά μας νά τό εξιχνιάσουμε, όταν αγνοούμε ακόμη καί γιά τόν εαυτό μας πως γίναμε άνθρωποι, πως η νοερά ψυχή μας είναι συνδεδεμένη μέ τό σώμα μας. Γι’ αυτό ο μόνος τρόπος προσεγγίσεως στό μυστήριο της Ενανθρωπήσεως καί Σαρκώσεως του Θεού είναι η πίστη στήν παντοδυναμία της θελήσεως καί της αγάπης του Θεού.
Η εορτή των Χριστουγέννων πού αποτελεί ως γεγονός «σεισμόν γής», κατά τήν χαρακτηριστική έκφραση του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, είναι τό κεντρικό μυστήριο όλης της Θείας Οικονομίας. Η δημιουργία καί η σωτηρία, όλη η ελεημοσύνη καί η φιλανθρωπία της Αγίας Τριάδος, ανακεφαλαιώνονται στόν Θεάνθρωπο Χριστό, πού μέ τή Σάρκωσή Του κι όλα τά μυστήρια της ένσαρκης παρουσίας Του, απεκάλυ-ψε τή χριστολογική καί χριστοκεντρική ρίζα καί προοπτική κάθε πραγμα-τικότητας καί ολόκληρης της πραγματικότητας. Έτσι εξηγείται γιατί τά Χριστούγεννα εορτάζονται καί πανηγυριζονται ως «τά σωτήρια του κόσμου, η γενέθλιος ημέρα της ανθρωπότητος, η κοινή εορτή πάσης της κτίσεως» (Μέγας Βασίλειος1). Επειδή, ο «επιδημήσας Λόγος του Θεού εκένωσεν εαυτόν, ίνα τώ κενώματι αυτού πληρωθή ο κόσμος».
«Επειδή ο Θεός», λέγει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, «μάς έδωσε νά κοινωνήσουμε τό καλύτερο καί δέν τό φυλάξαμε, γι’ αυτό μεταλαβαίνει τό χειρότερο, εννοώ τή φύση μας, ώστε από τή μιά μεριά νά ανακαινίση τόν εαυτό Του καί μέ τόν εαυτό Του τό κατ’ εικόνα καί καθ’ ομοίωσιν, καί από τήν άλλη νά διδάξει καί σέ μας τήν ενάρετη πολιτεία, αφού μέ τόν εαυτό Του τήν έκαμε σέ μας δυνατή. Νά μας ελευθερώσει από τή φθορά μέ τήν κοινωνία της ζωής γενόμενος απαρχή της αναστάσεώς μας.
Νά ανακαινίσει τό σκεύος πού αχρειώθηκε καί κομματιάστηκε, νά μας λυτρώσει από τήν τυραννία του δια-βόλου, μέ τό νά μας καλέσει στή θεογνωσία καί νά τόν νεκρώσει, νά μας μάθει νά παλεύουμε αποτελεσματικά μέ τόν τύραννο, οπλισμένοι μέ υπομονή καί ταπείνωση».
Ο Θεός έγινε τέλειος καί αληθινός άνθρωπος, «άνθρωπος εν πληγή», «εν δούλου μορφή», χωρίς νά πάψει νά είναι τέλειος καί αληθινός Θεός, γιά νά κάνει τόν άνθρωπο πλήρη καί τέλειο υιό του Θεού καί Θεό κατά χάριν. «Ο Θεός πτωχεύει τήν εμήν σάρκα, ίνα εγώ πλουτήσω τήν αυτού Θεό-τητα…. κενούται της εαυτού δόξης επί μικρόν, ίνα εγώ της εκείνου μεταλάβω πληρώσεως».
Ο Χριστός γεννιέται και ανακλίνεται πραγματικά στήν Εκκλησία, καί στό λίκνο της καρδιάς μας, πού είναι λίκνο των αλόγων παθών «θέλων ρύσασθαι ημάς εκ της αλογίας». Η φάτνη της σαρκώσεως γίνεται τό θυσιαστήριο του κόσμου από τό οποίο προσφέρεται ο άρτος του Λόγου του Θεού σάν τροφή των λαών της γής· διότι στό μυστήριο των Χριστου-γέννων θεάται, προσκυνείται καί δοξάζεται ολόκληρη η σωτηρία. Αυτό είναι τό μυστήριο πού μπορούν νά θαυμάζουν όσοι μπορούν νά αναγνω-ρίζουν τή μεγαλειότητα στήν ταπείνωση, τόν πλούτο στήν φτώχεια, τήν ελευθερία στήν υπακοή.
Ο Θεός μας έρχεται νά κενωθεί, νά πτωχεύσει, νά κριθεί, νά σταυρωθεί, νά κατέλθει στόν Άδη, νά αναστηθεί καί νά αναληφθεί, γιά νά φανερώσει μέ όλο αυτό τό μυστήριο της κένωσής Του, ότι δέν είναι δύναμη, ισχύς, αυθεντία, κυριαρχία, νομοθεσία, καταδίκη, τιμωρία, εκδίκηση. Έρχεται, μέ άλλα λόγια, νά σώσει στήν αγάπη καί μέ τήν αγάπη Του τόν άνθρωπο, νά βαστάξει όλες τίς ασθένειές μας καί νά σηκώσει όλα τά αγνοήματα και ανομήματά μας, νά μεταμορφώσει όλες τίς απελπιστικά ανθρώπινες καταστάσεις σέ γνώση της δυνάμεως της Αναστάσεώς Του.
Το παιδίον Ιησούς είναι από τή στιγμή της Γέννησής Του ο Αμνός της σφαγής, «ο αίρων τήν αμαρτίαν του κόσμου». Αυτό σημαίνει πώς δέν νοείται Σάρκωση χωρίς τό Σταυρό καί τό θάνατο.
Τό μυστήριο των Χρι-στουγέννων κατανοείται στίς αληθινές του διαστάσεις μόνο κάτω από τό μυστήριο του Σταυρού. Η ορθόδοξη θεολογία της Ενανθρώπησης του Κυρίου δέν μπορεί νά οικοδομηθεί χωρίς τή Θεολογία του Σταυρού. Αλλά καί μιά Θεολογία του Σταυρού χωρίς τή Θεολογία της Αναστάσεως είναι τραγικά ελλιπής καί εύκολα οδηγεί σέ μιά «θεολογία του θανάτου του Θεού».
Σάρκωση, λοιπόν, Σταυρός, Ανάσταση, Ανάληψη, Πεντηκοστή, τό όλο μυστήριο του Χριστού στόν κόσμο.
Μέσα από την καρδιά μου σας εύχομαι μαζί με τους συνεργάτες της Αποστολικής Διακονίας ευλογημένα Χριστούγεννα, και ένα νέο χρόνο με ημέρες υγείας, ελπίδας, προσδοκίας, αντίστασης, καλωσύ-νης, χαράς ειρήνης, ενθουσιασμού, γεμάτες από το φως και την αγά-πη του Θεού.
Ο Θεός είναι μαζί μας! Κανέναν και τίποτα μη φοβάσθε! Ποτέ μη φοβάσθε! Χρόνια σας πολλά και ευλογημένα!
