Επιμέλεια αφιερώματος: Μάνος Χατζηγιάννης
Μέρος Α’
Με την χθεσινή ανακοίνωση του Φαναρίου άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για την κρίσιμη Σύναξη των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών που θα διεξαχθεί μεταξύ 6 και 9 Μαρτίου μετά από σχετική πρόσκληση του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου.
Το “Αγιορείτικο βήμα” ξεκινάει από σήμερα ένα αφιέρωμα στη Σύναξη αυτή. Ανάμεσα σε άλλα θα δούμε τι είχε γίνει στην προηγούμενη αντίστοιχη Σύναξη το χρονικό διάστημα 09-12/10/2008, ποιές αποφάσεις είχαν ληφθεί και σε ποιό βαθμό τηρήθηκαν, ποιοι συμμετείχαν, τι ειπώθηκε, ποιες οι ομοιότητες και ποιες οι διαφορές με την επερχόμενη Σύναξη και βεβαίως ποια η ατζέντα και ασφαλώς ποια τα “αγκάθια” της φετινής συνάντησης.
Σήμερα στο πρώτο μέρος αυτού του αφιερώματος θα δούμε ποιοι συμμετείχαν στην προηγούμενη Σύναξη, του 2008, καθώς κάποιοι εξ αυτών δεν βρίσκονται πλέον ανάμεσά μας, άλλων η τύχη αγνοείται και άλλοι πρωταγωνίστησαν θετικά ή αρνητικά….
Το χρονικό διάστημα λοιπόν μεταξύ 10ης και 12ης Οκτωβρίου 2008, όπως έλεγε το τότε ανακοινωθέν του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αφίχθησαν στο Φανάρι προκειμένου να συμμετάσχουν στην υπό του Οικουμενικού Πατριαρχείου συγκληθείσαν, Σύναξιν των Προκαθημένων των Αγιωτάτων Ορθοδόξων Εκκλησιών, οι κάτωθι Προκαθήμενοι καθώς και οι ακόλουθοι Ιεράρχες και Κληρικοί, εκπρόσωποι των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών:
-Η Α.Θ. Μακαριότης, ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ. Θεόδωρος ο Β’, συνοδευόμενος υπό των Σεβ. Μητροπολιτών Γέροντος Αξώμης κ. Πέτρου και Πηλουσίου κ. Καλλινίκου και Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτου κ. Παντελεήμονος Αραθύμου.
-Η Α. Θ. Μακαριότης, ο Πατριάρχης Αντιοχείας και πάσης Ανατολής κ. Ιγνάτιος ο Δ’, συνοδευόμενος υπό των Σεβ. Μητροπολίτου Βεροίας και Αλεξανδρέττας (Χαλεπίου) κ. Παύλου και Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτου κ. Αβραάμ Daoud.
Η εκπροσώπηση στη Σύναξη αυτή της Εκκλησίας της Αντιόχειας μοιάζει σήμερα τουλάχιστον θλιβερή. Δεν είναι μονάχα η κοίμηση του Μακαριστού Ιγνατίου τον Δεκέμβριο του 2012, αλλά είναι παράλληλα και το γεγονός πως ένας εκ των συνοδών του είναι ο ένας εκ των εδώ και περίπου ένα χρόνο απαχθέντων Μητροπολιτών στη Συρία τα ίχνη των οποίων επισήμως αγνοούνται….
-Η Α. Θ. Μακαριότης, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων και πάσης Παλαιστίνης κ. Θεόφιλος ο Γ’, συνοδευόμενος υπό των Σεβ. Αρχιεπισκόπων Γεράσων κ. Θεοφάνους και Κωνσταντίνης κ. Αριστάρχου και Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτου κ. Ιερωνύμου Δελίογλου.
-Η Α. Μακαριότης, ο Πατριάρχης Μόσχας και πάσης Ρωσσίας κ. Αλέξιος ο Β’, συνοδευόμενος υπό των Σεβ. Μητροπολιτών Κιέβου και πάσης Ουκρανίας κ. Βλαδιμήρου, Σμολένσκ και Καλίνινγκραντ κ. Κυρίλλου, Κισινέφ κ. Βλαδιμήρου, Μητροπολίτου κ. Κορνηλίου της Εκκλησίας Ρωσσίας εν Εσθονία και Αιδεσιμολ. Πρωτοπρεσβυτέρου κ. Νικολάου Μπαλασώφ.
Ουδόλως απαρατήρητη δεν μπορεί να περάσει η εκπροσώπηση της Ρωσικής Εκκλησίας. Ο Πατριάρχης Αλέξιος εκοιμήθη δύο μήνες μετά τη Σύναξη και τον διαδέχθηκε ο εκ των συνοδών του Μητροπολίτης Σμολένσκ και Καλίνινγκραντ κ. Κύριλλος.
Στα αξιοσημείωτα και η παρουσία του Μητροπολίτου Κιέβου Βλαδίμηρου ο οποίος αντικατασταθηκε μόλις προ ολίγων ημερών από τοποτηρητή στην Μητρόπολη Κιέβου, τον Μητροπολίτη Μπουκοβίνα & Chernivtsi Ονούφριο.
Όσο για τον πρωτοπρεσβύτερο Νικόλαο Μπαλασώφ υπήρξε πρωταγωνιστής σε μια ακόμη κρίση μεταξύ Φαναρίου και Μόσχας τον Ιούνιο του 2008, πριν από τη Σύναξη του Οκτωβρίου εκείνου του έτους. Και τότε όπως και σήμερα οι σχέσεις Φαναρίου-Μόσχας βρίσκονταν σε κρίση. Το Πατριαρχείο Μόσχας διεμήνυε πως δε θα παραβρεθεί στη Σύναξη επειδή το Οικουμενικό Πατριαρχείο είχε προσκαλέσει εκπρόσωπο της Εσθονικής Εκκλησίας την οποία η Μόσχα δεν αναγνώριζε.
Τον Ιούνιο λοιπόν του 2008 σε μια συνεδρίαση προπαρασκευαστικής επιτροπής της Συνάξεως στη Ρόδο ο π. Νικ. Μπαλασώφ είχε αποχωρήσει εκ μέρους της Μόσχας, ενώ αργότερα η Υπηρεσία Επικοινωνίας του τμήματος Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας έσπευσε να ενημερώσει ότι επί της ουσίας οι εκπρόσωποί της εκδιώχθηκαν κάτι που αρνήθηκε το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
–Οι Σεβ. Μητροπολίτης Μαυροβουνίου και Παραθαλασσίας κ. Αμφιλόχιος, Πανιερ. Επίσκοποι Μπάτσκας κ. Ειρηναίος και Μπίχατς και Πέτροβατς κ. Χρυσόστομος και Αιδεσιμολ. Πρεσβύτερος κ. Γάιος Γάιτς, εκπρόσωποι της Εκκλησίας Σερβίας.
Ο Επίσκοπος Μπάτσκας Ειρηναίος είχε γνωρίσει τον προσφάτως αγιοποιηθέντα από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Γέροντα Πορφύριο. Έλεγε μάλιστα σχετικά:
“Ο Γέρων Πορφύριος μου ζήτησε να επιστρέψω στη Σερβία, ενώ εγώ επιθυμούσα να μείνω κάπου στο Άγιον Όρος ή κοντά του. Αυτή ήταν η δική μου εσωτερική ανάγκη, αλλά ο Γέρων Πορφύριος μου είπε ότι η ανάγκη της Εκκλησίας ήταν να επιστρέψω στη Σερβία και να προσφέρω τις υπηρεσίες μου στον τόπο μου”
-Η Α. Μακαριότης, ο Αρχιεπίσκοπος Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου κ. Χρυσόστομος ο Β’, συνοδευόμενος υπό των Σεβ. Μητροπολιτών Πάφου κ. Γεωργίου και Κιτίου κ. Χρυσοστόμου και του Εντιμ. κ. Κωνσταντίνου Κίκη.
-Η Α. Μακαριότης, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος ο Β’, συνοδευόμενος υπό των Σεβ. Μητροπολιτών Μαντινείας και Κυνουρίας κ. Αλεξάνδρου, Μυτιλήνης κ. Ιακώβου, Αιδεσιμολ. Πρωτοπρεσβυτέρου κ. Αδαμαντίου Αυγουστίδου και Ιερολ. Διακόνου κ. Ιωαννικίου Κουλιανοπούλου.
Πριν καλά καλά χρονίσει στον Αρχιεπισκοπικό θρόνο ο κ. Ιερώνυμος ανέλαβε τη βαριά ευθύνη της εκπροσώπησης της Ελλαδικής Εκκλησίας στη Σύναξη.
-Οι Πανιερ. Αρχιεπίσκοπος Βρότσλαβ και Στέτσιν κ. Ιερεμίας, Θεοφιλ. Επίσκοπος Σιεματίτσε κ. Γεώργιος, και Αιδεσιμ. Πρεσβύτερος κ. Ανδρέας Kuzma, εκπρόσωποι της Εκκλησίας Πολωνίας.
-Η Α. Μακαριότης, ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και πάσης Αλβανίας κ. Αναστάσιος, συνοδευόμενος υπό των Σεβ. Μητροπολιτών Κορυτσάς κ. Ιωάννου και Αργυροκάστρου κ. Δημητρίου και Ιερολ. Αρχιδιακόνου κ. Αστίου Bakallbashi.
-Η Α. Μακαριότης, ο Αρχιεπίσκοπος Πράγας και Μητροπολίτης Τσεχίας και Σλοβακίας κ. Χριστοφόρος, συνοδευόμενος υπό των Σεβ. Μητροπολιτών Πρέσοβ κ. Ιωάννου και Μιχαλόβτσε κ. Γεωργίου και Αιδεσιμολ. Πρεσβυτέρου κ. Ιωάννου Ζοζουλιάκ, Κοσμήτορος της Θεολογικής Σχολής Πρέσοβ.
Το σημερινό πρόβλημα στην Εκκλησία της Τσεχίας που κάποιοι χαρακτηρίζουν ακόμη και ως σχίσμα πλέον, ξεκίνησε ουσιαστικά από την παραίτηση του Αρχιεπισκόπου Χριστοφόρου πέρυσι τον Απρίλιο. Στη Σύναξη του 2008 ήταν εκεί. Στη Σύναξη του 2014 ο ίδιος δεν θα είναι αλλά η παραίτησή του άνοιξε τον ασκό του Αιόλου…
-Ο Σεβ. Αρχιεπίσκοπος Καρελίας και πάσης Φιλλανδίας κ. Λέων, συνοδευόμενος υπό των Θεοφιλ. Επισκόπου Γιοένσου κ. Αρσενίου και Ιερολ. Διακόνου κ. Jyrki Hârkönen.
-Ο Σεβ. Μητροπολίτης Ταλλίνης και πάσης Εσθονίας κ. Στέφανος συνοδευόμενος υπό του Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτου κ. Ηλία Ojaperv και του Ιερολ. Αρχιδιακόνου κ. Ιουστίνου Kiviloo.
Τέλος τις Εκκλησίες της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας και της Γεωργίας εκπροσώπησαν αντίστοιχα οι Τρανσυλβανίας Λαυρέντιος, Βιδινίου Δομετιανός και Ζουκδίδι Γεράσιμος
Στο βίντεο που ακολουθεί παρακολουθείστε στα αγγλικά ένα μικρό χρονικό της Σύναξης του 2008 και την ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχου στην ανάλυση της οποίας θα είναι αφιερωμένο το αυριανό δεύτερο μέρος του αφιερώματος
{youtube}WWbmaoThZuQ{/youtube}
