PKK: Επισήμως η απόσυρση – ιστορική ανακοίνωση από το όρος Καντίλ-Η κουρδική οργάνωση PKK (Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν) ανακοίνωσε την οριστική απόσυρση όλων των δυνάμεών της από το τουρκικό έδαφος, σηματοδοτώντας το τέλος μιας σύγκρουσης που για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες κόστισε πάνω από 40.000 ζωές.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Η ανακοίνωση πραγματοποιήθηκε στο όρος Καντίλ, τη μόνιμη επιχειρησιακή βάση του ΡΚΚ στο Βόρειο Ιράκ, παρουσία στελεχών του πολιτικού και στρατιωτικού σκέλους της οργάνωσης. Στις εικόνες που δόθηκαν στη δημοσιότητα φαίνονται 25 αντάρτες, μεταξύ των οποίων οκτώ γυναίκες, να περνούν από τα τουρκικά σύνορα προς τις περιοχές Ζάπ και Χακούρκ, υπό την επίβλεψη των κουρδικών αρχών.
Η ηγεσία του PKK τόνισε πως η απόφαση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της «τελικής διαδικασίας αποκήρυξης του ένοπλου αγώνα», η οποία είχε ξεκινήσει το 2024 με την έκκληση του Τούρκου εθνικιστή ηγέτη και κυβερνητικού εταίρου Ντεβλέτ Μπαχτσελί, αλλά και την θετική ανταπόκριση του φυλακισμένου ηγέτη Αμπντουλάχ Οτσαλάν.
Η είδηση επιβεβαιώθηκε από το Reuters, που τη χαρακτήρισε «το πιο ουσιαστικό βήμα ειρήνης μετά από δεκαετίες συγκρούσεων», ενώ η Al Jazeera σημείωσε ότι πρόκειται για «πραγματική πολιτική καμπή» στην ιστορία της Τουρκίας.
Η Άγκυρα επιβεβαιώνει – αλλά με επιφυλάξεις
Σε μια πρώτη επίσημη αντίδραση, ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), Ομέρ Τσελίκ, επιβεβαίωσε την απόφαση, προσθέτοντας πως οι κρατικές αρχές «θα παρακολουθήσουν την πλήρη εφαρμογή της».
«Η διαδικασία θα εξελιχθεί υπό πλήρη εποπτεία του κράτους και εντός των καθορισμένων νομικών πλαισίων», είπε χαρακτηριστικά.
Το τουρκικό Υπουργείο Εσωτερικών επιβεβαίωσε ότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των δυνάμεων του ΡΚΚ τους τελευταίους μήνες, γεγονός που αποδεικνύει την de facto παύση των συγκρούσεων ήδη από τις αρχές του 2025.
Ωστόσο, κύκλοι του τουρκικού στρατού παραμένουν επιφυλακτικοί:
«Το PKK έχει δώσει παρόμοιες υποσχέσεις στο παρελθόν. Το ζητούμενο είναι η διάρκεια και η συνέπεια της απόφασης», ανέφερε ανώτερος αξιωματικός, μιλώντας ανώνυμα στην Daily Sabah.
Πώς επηρεάζεται η ευρύτερη γεωπολιτική εξίσωση
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέα δεδομένα σε μια περιοχή που ήδη τελεί υπό συνεχή αναταραχή. Το PKK υπήρξε διαχρονικά κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας για την Τουρκία, το Ιράκ, τη Συρία αλλά και το ΝΑΤΟ, καθώς οι επιχειρήσεις του επηρέαζαν τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Δύση και τις κουρδικές διοικήσεις.
Η απόσυρση ενδέχεται να ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ Άγκυρας και κουρδικής περιφερειακής κυβέρνησης του Βορείου Ιράκ, που έχει ήδη χαιρετίσει την ανακοίνωση. Σύμφωνα με το Kurdistan24, εκπρόσωποι του Ερμπίλ εξέφρασαν ελπίδα για «μια νέα εποχή σταθερότητας».
Το μήνυμα Οτσαλάν και η “εσωτερική ειρήνη” της Τουρκίας
Από τις φυλακές του Ιμραλί, ο Αμπντουλάχ Οτσαλάν, μέσω των δικηγόρων του, φέρεται να δήλωσε ότι «ο ένοπλος αγώνας εκπλήρωσε την ιστορική του αποστολή» και ότι «η νέα εποχή απαιτεί πολιτική παρουσία, όχι πολεμική αντιπαράθεση».
Το μήνυμά του προβλήθηκε εκτενώς από τα τουρκικά μέσα, προκαλώντας ποικίλες αντιδράσεις.
Αναλυτές στην Τουρκία εκτιμούν ότι η κυβέρνηση Ερντογάν θα επιχειρήσει να κεφαλαιοποιήσει τη συγκυρία, παρουσιάζοντας την ειρήνη ως δικό της επίτευγμα ενόψει των επερχόμενων εκλογών.
Οι διεθνείς αντιδράσεις
Η Ευρωπαϊκή Ένωση χαιρέτισε την ανακοίνωση, επισημαίνοντας ότι «η πλήρης αποστρατιωτικοποίηση του PKK μπορεί να συμβάλει στη σταθερότητα και στην αποκατάσταση του κράτους δικαίου στην Τουρκία».
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον σημείωσε ότι «κάθε βήμα προς την ειρήνη είναι ευπρόσδεκτο, αλλά πρέπει να συνοδευθεί από διαφάνεια και ειλικρίνεια».
Η Μόσχα, μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών, τόνισε πως «η ειρηνευτική διαδικασία στο εσωτερικό της Τουρκίας θα διευκολύνει και τη σταθερότητα στη βόρεια Συρία».
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις υπό νέο φως
Η ανακοίνωση του PKK έρχεται σε μια στιγμή όπου οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δείχνουν να περνούν φάση σχετικής ηρεμίας, χωρίς όμως να λείπουν οι σκιές.
Τις τελευταίες εβδομάδες, σύμφωνα με πληροφορίες του vimaorthodoxias.gr, έχουν σημειωθεί σιωπηρές διπλωματικές επαφές μεταξύ των Υπουργείων Εξωτερικών των δύο χωρών, με αντικείμενο την ενεργειακή συνεργασία στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο.
Η αποχώρηση του PKK από το τουρκικό έδαφος αποδυναμώνει το αφήγημα της Άγκυρας περί «εσωτερικού εχθρού», γεγονός που μπορεί να μειώσει τη ρητορική ένταση προς την Ελλάδα.
Ανώτατος διπλωμάτης της Αθήνας ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Όταν η Τουρκία αισθάνεται ασφαλής εσωτερικά, είναι πιο διατεθειμένη να κινηθεί σε ρεαλιστικά πλαίσια διαλόγου. Ωστόσο, τα ζητήματα κυριαρχίας και υφαλοκρηπίδας παραμένουν ανοιχτά».
Σύμφωνα με αναλύσεις του Ελληνικού Ινστιτούτου Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ), το «παράθυρο ευκαιρίας» μπορεί να αξιοποιηθεί αν συνδυαστεί με ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης στο Αιγαίο και επανέναρξη των διερευνητικών συνομιλιών εντός 2026.
Η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα
Η αποχώρηση του PKK αποτελεί ίσως την πιο ουσιαστική αλλαγή στο τουρκικό τοπίο των τελευταίων ετών. Εάν επιβεβαιωθεί πλήρως και παραμείνει σταθερή, η Άγκυρα θα μπορέσει να ανακατευθύνει στρατιωτικούς πόρους από τα νοτιοανατολικά της προς τα παράλια και το Αιγαίο, κάτι που αναλυτές θεωρούν πιθανό σενάριο ενίσχυσης ναυτικών δυνάμεων.
Ωστόσο, όπως σχολιάζει ο Τούρκος πολιτικός αναλυτής Μεχμέτ Αλί Μπιράντ, «η ειρήνη με τους Κούρδους δεν σημαίνει αυτόματα ειρήνη με τους γείτονες». Η Τουρκία επιδιώκει να επανακαθορίσει τη θέση της στην περιοχή, ενώ η Αθήνα καλείται να σταθμίσει προσεκτικά κάθε εξέλιξη.
Η ανακοίνωση του PKK συνιστά ιστορικό ορόσημο. Αν επιβεβαιωθεί και στην πράξη, η Τουρκία εισέρχεται σε μια νέα περίοδο, όπου η απειλή του εσωτερικού αντάρτικου παύει να υπάρχει.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή συνιστά διπλή πρόκληση: από τη μία πλευρά, δημιουργεί ένα ευνοϊκότερο κλίμα διαλόγου, αλλά από την άλλη, επιτρέπει στην Άγκυρα να επικεντρωθεί σε νέες ισορροπίες ισχύος στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν εάν πρόκειται για μια πραγματική ειρηνευτική μεταμόρφωση ή για ένα ακόμη επεισόδιο τακτικής ισορροπίας στην τουρκική πολιτική σκηνή.
