Απεικονίσεις του οσίου Διονυσίου του εν Ολύμπω στη Σκήτη Καυσοκαλυβίων (ΦΩΤΟ)

Παταπίου Μοναχού Καυσοκαλυβίτου

Σε μία από τις κτητορικές εικόνες του τέμπλου του Κυριακού, ανάμεσα στους Καυσοκαλυβίτες Οσίους και άλλους της Λαυρεωτικής ερήμου, εικονίζεται ολόσωμος και ο όσιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω[1] (εικ. 1), έργο (περί το 1753), που αποδίδεται στο εργαστήριο του ιερομονάχου Παρθενίου του εξ Αγράφων του Σκούρτου[2].

Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει τη σχέση του κτίτορα της Σκήτης, οσίου Ακακίου Καυσοκαλυβίτου, με τον ιδρυτή της μονής της μετανοίας του, άγιο Διονύσιο.

Ο ιδρυτής της μονής Σουρβιάς εικονίζεται επίσης και σε μεταγενέστερη τοιχογραφία της Λιτής του Κυριακού (1820)[3], έργο του υπό τον μοναχό Μητροφάνη τον εκ Βιζύης εργαστηρίου των Καρπενησιωτών ζωγράφων (εικ. 2) καθώς και σε τοιχογραφία του έτους 1777 στην Καλύβη του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου των Καυσοκαλυβίων, έργο του μοναχού Μητροφάνη του Χίου[4] (εικ.3).

[1] Περί του οσίου Διονυσίου βλ. ενδεικτικά: Αθηναγόρα αρχιμ., Ο Όσιος του Ολύμπου, εκδ. Ι. Μ. Οσίου Διονυσίου, χτ. ε. 1990. Βαρνάβα επισκ. Κίτρους, «Ο Άγιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω», Ορθόδοξος Επιστασία [ΟΕ,Κατερίνη] τ. 4 (1958), σ. 4-5. Τού ιδίου, «Ο Άγιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω», ΘΗΕ τ. 5 (1964), σ. 11-13. Τού ιδίου, «Έτος Αγίου Διονυσίου του εν Ολύμπω», ΟΕ τ. 20 (1974) σ. 1-3. Γλαβίνα Απ., «Ο Άγιος Διονύσιος ο εν τω Ολύμπω», Επιστημονική Επετηρίς Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης [ΕΕΘΣΠΘ] τ. 26 (1981), σ. 7-121. Τού ιδίου, «Ο Άγιος Διονύσιος ο Ολυμπιώτης-Σκιαγραφία του βίου, της δράσης και της προσωπικότητάς του», ΕΕθΣΠΘ τ. 27 (1982), σ. 129-143. Τού ιδίου, «Ανέκδοτος βίος του Αγίου Διονυσίου ιδρυτή της Ιεράς Μονής Αγίας Τριάδος Ολύμπου», Γρηγόριος ο Παλαμάς τ. 66 (1983), (ανάτυπο), σ. 18-30.

[2] Παταπίου μοναχού Καυσοκαλυβίτου, «Ο ιερομόναχος Παρθένιος Παρ­θε­νι­ος ο εκ Φουρ­να των Α­γρα­φων, ο Πνευ­μα­τι­κος και ζω­γρα­φος, ο Σκούρ­τος. Μία ση­μαί­νου­σα πνευ­μα­τι­κη και καλ­λι­τε­χνι­κη μορ­φη του Αγίου Ο­ρους», Γρη­γο­ρι­ος ο Πα­λα­μας, τ. 809 (2006), σ. 599.

[3] Παταπίου μοναχού Καυσοκαλυβίτου, «Μεταβυζαντινή τέχνη στη Σκήτη Καυσοκαλυβίων. Άγνωστες φορητές εικόνες Διονυσίου του εκ Φουρνά», Άγιον Όρος. Πνευματικότητα και Ορθοδοξία. Τέχνη (Πρακτικά του Β΄ Διεθνούς επιστημονικού Συμποσίου Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών. Θεσσαλονίκη 11-13 Νοεμβρίου 2005), Θεσσαλονίκη 2006, σ. 358 σημ. 90.
[4] Παταπίου μοναχού Καυσοκαλυβίτου, «Τα τοιχογραφημένα παρεκκλήσια της αγιορειτικής Σκήτης Καυσοκαλυβίων. Μέρος Α΄», Μακεδονικά τ. 36 (2007), σ. 78.