Θεσσαλονίκη: Σε μια ιδιαίτερα ζεστή και κατανυκτική ατμόσφαιρα πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Δευτέρας, 8 Δεκεμβρίου 2025, στο Συνεδριακό Κέντρο «Διακονία» του Ιδρύματος «Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς» στη Θεσσαλονίκη, η παρουσίαση του “Μαθηματαρίου” του Μοναχού Ματθαίου του Βατοπαιδινού (1774–1849). Την εκδήλωση συνδιοργάνωσαν η Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου και η Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης.
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ – Φωτορεπορτάζ: Ραφαήλ Γεωργιάδης, ope.gr
Το ακροατήριο κατέκλυσε από νωρίς την αίθουσα, ενώ την έναρξη σηματοδότησαν οι χαιρετισμοί του Παναγιωτάτου Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ. Φιλοθέου και του Καθηγουμένου της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, Γέροντος Εφραίμ, οι οποίοι υπογράμμισαν τη σπουδαιότητα του έργου και την προσφορά του Ματθαίου στην ψαλτική παράδοση.
Ο χαιρετισμός του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης
«Χαίρομαι ιδιαιτέρως γιατί η τοπική εκκλησία της Θεσσαλονίκης συνδιοργανώνει αυτήν την εξαιρετική εκδήλωση μαζί με την Ιερά Μονή Βατοπαιδίου του Αγίου Όρους, μία εκδήλωση στην οποία παρουσιάζεται το Μαθηματάριον του Ματθαίου του Βατοπαιδινού, μία σπουδαία και σημαντική προσωπικότητα της ψαλτικής. Όλοι μας γνωρίζουμε, ειδικά εδώ στη Θεσσαλονίκη, το πόσο το Άγιον Όρος έχει επηρεάσει διαχρονικά την εκκλησιαστική ζωή της Θεσσαλονίκης. Αυτή η επιρροή ξεκινάει από τον προστάτη αυτού του ιδρύματος τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά. Είναι καθοριστική η παρουσία του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά στην πνευματικότητα της Θεσσαλονίκης και των Θεσσαλονικέων. Είναι τόσο καθοριστική, ώστε αυτό για το οποίο διακρίνονται οι Θεσσαλονικείς, την ιδιαίτερη ευλάβεια, την προσήλωσή τους στις Ιερές Ακολουθίες, την ιδιαίτερη καλλιέργεια της ψαλτικής τέχνης σε αυτήν την τοπική εκκλησία, οφείλεται εν πολλοίς στον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά», ανέφερε μεταξύ άλλων στον χαιρετισμό του ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης.
Ο χαιρετισμός του Γέροντος Εφραίμ του Βατοπαιδινού
«Η Ιερά Μονή μας από τις αρχές του 12ου αιώνα δεν έπαυσε να καλλιεργείται σε αυτήν την ιδιαίτερη ψαλτική παράδοση. Στην Ιερά Μονή μας φυλάσσονται περισσότεροι από 300 χειρόγραφοι μουσικοί κώδικες. Η φροντίδα, οι δαπάνες των Βατοπαιδινών Πατέρων για τη συγγραφή μουσικών κωδίκων, οι Βατοπαιδινοί κωδικογράφοι, κυρίως οι Βατοπαιδινοί μελοποιοί και η κοινή αποδοχή των Βατοπαιδινών μελών, μαρτυρούν για τη μεγάλη προσφορά της Μονής στον τομέα και της ψαλτικής τέχνης. Στη μεγάλη χορεία των Βατοπαιδινών μελουργών και κωδικογράφων εξόχως διακρίνεται ο πληθωρικός κωδικογράφος, ο σπουδαίος εξηγητής της σημειογραφίας στη σημερινή γραφή, ο μελοποιός και ο διδάσκαλος Ματθαίος ο Βατοπαιδινός», είπε μεταξύ άλλων στον χαιρετισμό του ο Γέρων Εφραίμ ο Βατοπαιδινός.
Στη συνέχεια, ο δρ. Γεώργιος Κωνσταντίνου, από το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, παρουσίασε την έκδοση, αναδεικνύοντας την ιστορική, μουσικολογική και παιδαγωγική αξία του “Μαθηματαρίου”. Τόνισε πως ο Ματθαίος Βατοπαιδινός υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της Βατοπαιδινής και γενικότερα της αγιορείτικης μουσικής παράδοσης, με πλούσιο συγγραφικό και κωδικογραφικό έργο. Αναφέρθηκε επίσης στους 58 σωζόμενους κώδικες του, εκ των οποίων οι 28 φυλάσσονται στη Μονή Βατοπαιδίου.
Η βραδιά πλαισιώθηκε μουσικά από χορωδιακές αποδόσεις ύμνων του Ματθαίου, που απέδωσαν με κατάνυξη και υψηλό καλλιτεχνικό επίπεδο οι χορωδίες:
• «Φιλαθωνίται», με χοράρχη τον Δημήτριο Μανούση
• «Εργαστήρι Εκκλησιαστικής Μουσικής Θεσσαλονίκης», με χοράρχη τον Βασίλειο Βασιλείου
• «Θεσσαλονικείς Υμνωδοί», με χοράρχη τον Ιωάννη Λιάκο
Στο πρόγραμμα συμμετείχαν επίσης οι μονοφωνάρηδες Αθανάσιος Βουγιουκλής, Άρχων Μαΐστωρ του Πατριαρχικού Θρόνου, και ο Αρχιμανδρίτης π. Χερουβείμ Τσίνογλου, αποδίδοντας μέλη του Ματθαίου με μοναδική ερμηνευτική δεξιοτεχνία.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με έντονη συγκίνηση και θερμό χειροκρότημα από το κοινό. Κατά την έξοδο, διανεμήθηκε δωρεάν το “Μαθηματάριον του Ματθαίου Βατοπαιδινού”.
Στην εκδήλωση παρέστη ο Υφυπουργός Εσωτερικών (Τομέας Μακεδονίας και Θράκης) κ. Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, o Γενικός Πρόξενος της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Κωνσταντίνος Πολυκάρπου πλειάδα ιεροψαλτών, φοιτητές ιερείς κτλ.
Την παρουσίαση και τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε ο κ. Νικόλαος Κόϊος, Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ.
Πριν την λήξη της εκδήλωσης ο Καθηγούμενος της Ι. Μ. Μ. Βατοπαιδίου Γέροντας Εφραίμ προσέφερε από μια εικόνα της Παναγίας της Βημαραρίσσης στον κ. Αθανάσιο Βουγιουκλή, Άρχων Μαΐστωρ του Πατριαρχικού Θρόνου και στον Πρωτοψάλτη Ιωάννη Χασανίδη για την πολυετή τους προσφορά στα αναλογία της Εκκλησίας.
){kind=link}