Μουσουλμάνοι: Νέα δημογραφική μελέτη του Pew Research Center εκτιμά ότι το Ισλάμ θα αναδειχθεί στη μεγαλύτερη θρησκευτική ομάδα στον κόσμο έως το 2035, καθώς ο μουσουλμανικός πληθυσμός αυξάνεται με ταχύτερους ρυθμούς από τον χριστιανικό. Οι δημογραφικές διαφορές, η ηλικιακή σύνθεση και τα ποσοστά γεννητικότητας αποτελούν τους βασικούς παράγοντες αυτής της εξέλιξης.
Μια σημαντική αλλαγή στον παγκόσμιο θρησκευτικό χάρτη ενδέχεται να σημειωθεί μέσα στην επόμενη δεκαετία, σύμφωνα με νέα εκτενή δημογραφική έρευνα του Pew Research Center. Όπως προκύπτει από τις προβολές για την περίοδο 2020-2070, οι μουσουλμάνοι αναμένεται να ξεπεράσουν αριθμητικά τους χριστιανούς έως το 2035, βάζοντας τέλος σε μια ιστορική πρωτοκαθεδρία του Χριστιανισμού, ο οποίος επί αιώνες αποτελεί τη μεγαλύτερη θρησκευτική κοινότητα παγκοσμίως.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2026, εξετάζει την εξέλιξη επτά μεγάλων θρησκευτικών ομάδων σε 201 χώρες και περιοχές, οι οποίες αντιπροσωπεύουν συνολικά το 99,98% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τόσο ο χριστιανικός όσο και ο μουσουλμανικός πληθυσμός αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται. Ωστόσο, η διαφορά βρίσκεται στον ρυθμό αυτής της αύξησης, καθώς ο μουσουλμανικός πληθυσμός αναπτύσσεται σημαντικά ταχύτερα.
Η δημογραφική ανατροπή και οι προβλέψεις έως το 2070
Το Pew Research Center επισημαίνει ότι, εφόσον συνεχιστούν οι σημερινές δημογραφικές τάσεις, οι μουσουλμάνοι θα αποτελούν τη μεγαλύτερη θρησκευτική ομάδα στον κόσμο από το 2035.
Η διαφορά αναμένεται να διευρυνθεί τις επόμενες δεκαετίες. Ειδικότερα, έως το 2070 ο αριθμός των μουσουλμάνων εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 3,6 δισεκατομμύρια, ενώ οι χριστιανοί θα αριθμούν λίγο λιγότερο από 3 δισεκατομμύρια.
Τα ποσοστά αυτά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία αν συγκριθούν με τη συνολική αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού. Για την περίοδο 2020-2070, το Pew προβλέπει ότι ο πληθυσμός της Γης θα αυξηθεί κατά 29%. Την ίδια περίοδο, ο μουσουλμανικός πληθυσμός αναμένεται να αυξηθεί κατά 80%, ενώ ο χριστιανικός κατά 30%.
Η εξέλιξη αυτή θα επηρεάσει και την αναλογία των δύο θρησκειών στον παγκόσμιο πληθυσμό. Το 2020 οι μουσουλμάνοι αντιστοιχούσαν στο 26% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ έως το 2070 το ποσοστό τους προβλέπεται να φθάσει το 36%. Αντίθετα, το ποσοστό των χριστιανών αναμένεται να παραμείνει σχετικά σταθερό, περίπου στο 29%.
Η γεννητικότητα και η ηλικιακή σύνθεση πίσω από την αύξηση του μουσουλμανικού πληθυσμού
Ποιοι είναι, όμως, οι παράγοντες που εξηγούν αυτή τη διαφορετική δημογραφική πορεία;
Σύμφωνα με την έρευνα, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν τα ποσοστά γεννητικότητας και η ηλικιακή σύνθεση των θρησκευτικών ομάδων.
Οι μουσουλμάνοι εμφανίζουν υψηλότερο δείκτη γονιμότητας σε σύγκριση με τις υπόλοιπες μεγάλες θρησκευτικές ομάδες. Κατά την περίοδο 2020-2025, ο δείκτης αυτός υπολογίζεται σε 3,1 παιδιά ανά γυναίκα, έναντι 2 παιδιών ανά γυναίκα για τον μη μουσουλμανικό πληθυσμό.
Αντίστοιχα, οι χριστιανές γυναίκες εμφανίζουν δείκτη γονιμότητας 2,5 παιδιά ανά γυναίκα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας μελέτης.
Η διαφορά αποτυπώνεται και στον αριθμό των γεννήσεων. Κατά την περίοδο 2020-2025, εκτιμάται ότι γεννήθηκαν περίπου 252 εκατομμύρια παιδιά από μουσουλμάνες μητέρες, έναντι 208 εκατομμυρίων παιδιών από χριστιανές μητέρες.
Εξίσου σημαντική είναι και η ηλικιακή σύνθεση των δύο πληθυσμών. Το 2020 η διάμεση ηλικία των μουσουλμάνων ήταν τα 24 έτη, ενώ για τους μη μουσουλμάνους έφθανε τα 33 έτη. Οι μουσουλμάνοι αποτελούν, επομένως, τη νεότερη ηλικιακά θρησκευτική ομάδα μεταξύ όσων εξετάζει η μελέτη.
Όπως εξηγούν οι ερευνητές, ένας νεότερος πληθυσμός διαθέτει μεγαλύτερο δυναμικό φυσικής αύξησης, καθώς μεγαλύτερο ποσοστό των μελών του βρίσκεται ακόμη στις ηλικίες τεκνοποίησης.
Η Αφρική στο επίκεντρο των παγκόσμιων θρησκευτικών αλλαγών
Ένας ακόμη καθοριστικός παράγοντας για τη μεταβολή του παγκόσμιου θρησκευτικού χάρτη είναι η γεωγραφική κατανομή της πληθυσμιακής αύξησης.
Σύμφωνα με το Pew Research Center, το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού κατά τον 21ο αιώνα αναμένεται να καταγραφεί στην Αφρική και ιδιαίτερα στις χώρες της υποσαχάριας Αφρικής.
Η περιοχή αυτή αναμένεται να φιλοξενεί περισσότερο από το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πληθυσμού έως το 2070. Δεδομένου ότι η πλειονότητα των κατοίκων της είναι χριστιανοί ή μουσουλμάνοι, η υψηλή γεννητικότητα και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής αναμένεται να ενισχύσουν αριθμητικά και τις δύο θρησκευτικές κοινότητες.
Ωστόσο, οι μουσουλμάνοι προβλέπεται να αυξηθούν ταχύτερα από τους χριστιανούς στην υποσαχάρια Αφρική, διευρύνοντας σταδιακά το ποσοστό τους στον πληθυσμό της περιοχής.
Παράλληλα, η Ευρώπη αναμένεται να ακολουθήσει διαφορετική πορεία. Ο συνολικός πληθυσμός της προβλέπεται να μειωθεί κατά την περίοδο 2020-2070, ενώ το μερίδιό της στον παγκόσμιο πληθυσμό θα περιοριστεί από 10% σε 6%.
Τι προβλέπεται για τον Χριστιανισμό και το Ισλάμ στις διάφορες περιοχές
Η μελέτη καταγράφει σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά γεωγραφική περιοχή.
Στην Ευρώπη, το ποσοστό των μουσουλμάνων αναμένεται να αυξηθεί από 6% το 2020 σε 13% το 2070. Την ίδια στιγμή, οι άνθρωποι χωρίς θρησκευτική ταυτότητα προβλέπεται να αυξηθούν από το ένα τέταρτο περίπου του ευρωπαϊκού πληθυσμού σε περίπου το ένα τρίτο.
Στη Βόρεια Αμερική, ο χριστιανικός πληθυσμός αναμένεται να χάσει την απόλυτη πλειοψηφία του. Ειδικότερα, το ποσοστό των χριστιανών προβλέπεται να υποχωρήσει από 63% το 2020 σε 46% το 2070.
Στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, ο Χριστιανισμός θα εξακολουθήσει να αποτελεί την κυρίαρχη θρησκεία, αν και το ποσοστό των χριστιανών αναμένεται να μειωθεί από 85% σε 77%.
Στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, αντίθετα, η θρησκευτική σύνθεση αναμένεται να παρουσιάσει μικρότερες μεταβολές, με τους μουσουλμάνους να αντιπροσωπεύουν το 95% του πληθυσμού έως το 2070, έναντι 94% το 2020.
Οι χριστιανοί θα παραμείνουν η πλειοψηφία στις περισσότερες χώρες
Παρά την εκτιμώμενη παγκόσμια αριθμητική υπεροχή των μουσουλμάνων από το 2035, η μελέτη διευκρινίζει ότι οι χριστιανοί αναμένεται να εξακολουθήσουν να αποτελούν την πλειοψηφική θρησκευτική ομάδα στις περισσότερες χώρες του κόσμου.
Συγκεκριμένα, ο αριθμός των χωρών και περιοχών με χριστιανική πλειοψηφία προβλέπεται να μειωθεί από 120 το 2020 σε 110 το 2070.
Αντίστοιχα, οι χώρες με μουσουλμανική πλειοψηφία αναμένεται να αυξηθούν από 53 σε 54, με την Ακτή Ελεφαντοστού να προστίθεται σε αυτή την κατηγορία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη μεταβολή της γεωγραφικής κατανομής του χριστιανικού πληθυσμού. Εφόσον συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, περισσότεροι από τους μισούς χριστιανούς παγκοσμίως θα ζουν στην υποσαχάρια Αφρική έως το 2070.
Μάλιστα, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό αναμένεται να ξεπεράσει τις Ηνωμένες Πολιτείες και να καταστεί η χώρα με τον μεγαλύτερο αριθμό χριστιανών στον κόσμο.
Μια δημογραφική πρόβλεψη και όχι μια βεβαιότητα
Το Pew Research Center υπογραμμίζει ότι οι εκτιμήσεις αφορούν τη συνέχιση των σημερινών δημογραφικών τάσεων και δεν αποτελούν βεβαιότητα για το μέλλον.
Η μελέτη λαμβάνει υπόψη τη γεννητικότητα, τη θνησιμότητα, την ηλικιακή σύνθεση, τη μετανάστευση, καθώς και τις μεταβολές στη θρησκευτική ταυτότητα των ανθρώπων, δηλαδή την αποχώρηση από μία θρησκευτική ομάδα ή τη μετάβαση σε κάποια άλλη.
Ειδικότερα, για την περίοδο 2020-2070, οι ερευνητές εκτιμούν ότι 117 εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι θα απομακρυνθούν από τη θρησκευτική τους ταυτότητα και θα δηλώσουν ότι δεν ανήκουν σε κάποια θρησκεία, σε σχέση με όσους θα ακολουθήσουν την αντίστροφη πορεία. Η συντριπτική πλειονότητα όσων θα απομακρυνθούν από τη θρησκευτική τους ταυτότητα αναμένεται να προέρχεται από τον χριστιανικό πληθυσμό.
Οι συντάκτες της έρευνας επισημαίνουν, τέλος, ότι απρόβλεπτες εξελίξεις, όπως πόλεμοι, φυσικές καταστροφές, επιδημίες και μεταβολές στις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τις δημογραφικές εξελίξεις.
Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι ο παγκόσμιος θρησκευτικός χάρτης βρίσκεται μπροστά σε σημαντικές μεταβολές. Εάν οι σημερινές τάσεις συνεχιστούν, το Ισλάμ θα ξεπεράσει τον Χριστιανισμό σε συνολικό αριθμό πιστών έως το 2035, ενώ έως το 2070 η διαφορά αναμένεται να έχει διευρυνθεί σημαντικά.
Πηγή: pewresearch.org























