ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΠΕΝΤΑΠΟΛΕΩΣ: Υπάρχουν Άγιοι που η παρουσία τους γίνεται ιδιαίτερα αισθητή μέσα στον ανθρώπινο πόνο.
Δημοσιογραφική έρευνα: Κατερίνα Θεοχάρη – Αφιέρωμα του ΒΗΜΑΤΟΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ – vimaorthodoxias.gr
Ο Άγιος Νεκτάριος, Επίσκοπος Πενταπόλεως ο Θαυματουργός, κατέχει ξεχωριστή θέση στις καρδιές των πιστών, επειδή γνώρισε την αδικία, τη φτώχεια, την εγκατάλειψη και την ασθένεια. Κάθε 9 Νοεμβρίου, η Εκκλησία τιμά τον ταπεινό Ιεράρχη που αντιμετώπισε τη συκοφαντία με ανεξικακία και μετέτρεψε τις δοκιμασίες του σε προσευχή.
Το Βήμα Ορθοδοξίας προσεγγίζει την πορεία του μέσα από εκκλησιαστικές πηγές, μαρτυρίες Αγίων και καταγεγραμμένες διηγήσεις θαυμάτων. Από τον 19ο αιώνα, όταν έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του, έως τη σημερινή εποχή, η μνήμη του συνδέεται με την ελπίδα και την παρηγοριά.
Από τη Σηλυβρία στον δρόμο της δοκιμασίας
Γεννημένος το 1846 στη Σηλυβρία της Θράκης, ο Αναστάσιος Κεφαλάς, όπως ήταν το κοσμικό του όνομα, αναζήτησε από παιδί τη γνώση και την προσευχή. Εργάστηκε στην Κωνσταντινούπολη, συνδέθηκε με τη μοναχική ζωή στη Χίο και αργότερα διακόνησε στην Αίγυπτο. Η ανάδειξή του σε Επίσκοπο Πενταπόλεως ακολουθήθηκε από οδυνηρές συκοφαντίες και απομάκρυνση από τη διακονία του στην Αλεξάνδρεια. Επέστρεψε στην Ελλάδα αντιμετωπίζοντας στερήσεις, χωρίς να εγκαταλείψει την εμπιστοσύνη του στον Θεό.
Στη Ριζάρειο Σχολή φανέρωσε έναν τρόπο ποιμαντικής που στηριζόταν στο προσωπικό παράδειγμα. Χαρακτηριστική είναι η βιογραφική διήγηση ότι, όταν ασθένησε εργαζόμενος στην καθαριότητα, ο ίδιος αναλάμβανε κρυφά εργασίες καθαρισμού. Ο Επίσκοπος έσκυβε στις καθημερινές ανάγκες του άλλου, υπηρετώντας έμπρακτα την αγάπη. Αργότερα, στην Αίγινα, αφιερώθηκε στη Μονή της Αγίας Τριάδος και στην πνευματική καθοδήγηση των μοναζουσών.
Οι Άγιοι που αναγνώρισαν την Αγιότητά του
Οι αρχαίοι μεγάλοι Πατέρες έζησαν πολλούς αιώνες πριν από τον Άγιο Νεκτάριο. Η σύνδεσή του μαζί τους βρίσκεται στην κοινή εκκλησιαστική εμπειρία της ασκήσεως, της ταπεινώσεως και της αγάπης. Για το πρόσωπό του, όμως, διαθέτουμε συγκεκριμένες μαρτυρίες νεότερων Αγίων που τον γνώρισαν.
Ο Άγιος Δανιήλ ο Κατουνακιώτης υπήρξε πνευματικός συνομιλητής του. Η αλληλογραφία τους αποκαλύπτει αμοιβαία εμπιστοσύνη και μέριμνα για τη μοναχική ζωή. Ο Νεκτάριος ζητούσε τη συμβολή του Αγιορείτη ασκητή στη στήριξη των μοναζουσών του, αναγνωρίζοντας την αξία της πείρας του. Αυτή η σχέση φανερώνει και τη δική του ταπείνωση: ένας μορφωμένος Ιεράρχης αναζητούσε με προθυμία την πνευματική συμβουλή ενός ερημίτη.
Συγκινητική είναι η μαρτυρία του Αγίου Ιερωνύμου του Σιμωνοπετρίτη, ο οποίος συνδεόταν μαζί του από το 1898. Σύμφωνα με τη δημοσιευμένη διήγηση, ενώ ο Νεκτάριος ήταν ασθενής στην Αίγινα, προανήγγειλε στις μοναχές την άφιξη Αγιορείτη ηγουμένου, λίγο πριν εμφανιστεί ο Ιερώνυμος. Ο τελευταίος, αναφερόμενος αργότερα στον Ιεράρχη, έλεγε συγκινημένος: «Ποιος ήμουνα εγώ μπροστά σε ένα Άγιο…». Μετά την κοίμησή του ανέλαβε την πνευματική στήριξη της αδελφότητας.
Ο Άγιος Σάββας ο Νέος, ο εν Καλύμνω, τον διακόνησε στην Αίγινα μέχρι την κοίμησή του. Η Ιερά Μητρόπολη Σύμης καταγράφει ότι στη συνέχεια αποσύρθηκε για σαράντα ημέρες σε προσευχή και αγιογράφησε την πρώτη εικόνα του. Η πράξη αυτή αποτελεί εύγλωττη μαρτυρία της πεποίθησής του για την αγιότητα του Νεκταρίου, δεκαετίες πριν από την επίσημη αγιοκατάταξη του 1961.
Το γράμμα στον Χριστό
Ανάμεσα στις διηγήσεις της παιδικής του ηλικίας ξεχωρίζει το γράμμα που απηύθυνε στον Χριστό, ζητώντας βοήθεια για τις στοιχειώδεις ανάγκες του. Σύμφωνα με τη βιογραφική παράδοση, ένας έμπορος διάβασε το γράμμα, συγκινήθηκε και του έστειλε χρήματα ανώνυμα. Ο μικρός Αναστάσιος δέχθηκε τη βοήθεια με ευγνωμοσύνη προς τον Θεό. Το περιστατικό φωτίζει την απλότητα της πίστης του και τη φιλανθρωπία που μπορεί να γεννήσει η προσευχή στην καρδιά ενός ανθρώπου.
Το θαυμαστό γεγονός στο Αρεταίειο
Ο Άγιος εκοιμήθη το βράδυ της 8ης Νοεμβρίου 1920 στο Αρεταίειο Νοσοκομείο. Εκεί τοποθετείται μία από τις γνωστότερες θαυμαστές διηγήσεις του βίου του. Όπως αναφέρει εκκλησιαστική βιογραφία που δημοσιεύει το Πατριαρχείο Αντιοχείας, κατά την προετοιμασία του σώματός του, ένδυμά του ακούμπησε στο διπλανό κρεβάτι, όπου νοσηλευόταν παράλυτος ασθενής. Ο άνθρωπος σηκώθηκε, δοξάζοντας τον Θεό.
Η ίδια πηγή καταγράφει ότι σε μεταγενέστερα ανοίγματα του τάφου το σώμα του βρέθηκε άφθαρτο. Οι διηγήσεις αυτές μεταδόθηκαν στην εκκλησιαστική κοινότητα και συνδέθηκαν με την εξάπλωση της τιμής του.
Μια νεότερη μαρτυρία από το χειρουργείο
Στη σύγχρονη εποχή ξεχωρίζει αφήγηση καθηγητή χειρουργικής, δημοσιευμένη ανωνύμως στο περιοδικό «Τόλμη» τον Ιανουάριο του 2007 και αναδημοσιευμένη στην «Πεμπτουσία».
Αφορά ασθενή 68 ετών που χειρουργήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2006 για στένωση καρωτίδας. Μετεγχειρητικά παρουσίασε σοβαρή διαταραχή επικοινωνίας και παράλυση στην αριστερή πλευρά. Ακολούθησαν εξετάσεις, νέα χειρουργική διερεύνηση και νοσηλεία στην Εντατική.
Ο γιατρός περιγράφει ότι προσευχήθηκε στον Άγιο Νεκτάριο κατά την αγρυπνία της εορτής του. Το επόμενο πρωί, σύμφωνα με την αφήγησή του, η ασθενής ξύπνησε με καλή επικοινωνία και κινητικότητα, ενώ αργότερα περπατούσε στον διάδρομο. Ο ίδιος απέδωσε την εξέλιξη στην πρεσβεία του Αγίου. Πρόκειται για δημοσιευμένη προσωπική μαρτυρία, χωρίς να παρατίθεται πλήρης ιατρικός φάκελος για ανεξάρτητη αξιολόγηση.
Η προσευχή προς τον Άγιο συνοδεύει την ιατρική φροντίδα και στηρίζει τον ασθενή, την οικογένεια και όσους τον περιθάλπουν. Η απουσία μιας θεραπείας δεν μειώνει την πίστη κανενός. Μέσα στην εκκλησιαστική ζωή, η παρηγοριά, η συμφιλίωση και το κουράγιο έχουν επίσης βαθιά σημασία.
Αυτό καταθέτει σήμερα το Βήμα Ορθοδοξίας στους αναγνώστες του: ο Άγιος Νεκτάριος παραμένει δάσκαλος ανεξικακίας και ελπίδας. Ο άνθρωπος που πληγώθηκε από τη συκοφαντία εξακολουθεί να καλεί κάθε πληγωμένη καρδιά στην αγάπη του Χριστού.
Άγιε Νεκτάριε, πρέσβευε υπέρ ημών.
