Η Σύμη γιορτάζει σήμερα, Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026, τον Αρχάγγελο Μιχαήλ τον Πανορμίτη, με επίκεντρο την ιστορική μονή στον ομώνυμο όρμο του νησιού.
Η εορτή των Παμμεγίστων Ταξιαρχών αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προσκυνηματικούς σταθμούς της Δωδεκανήσου, με ιδιαίτερη θέση στη ζωή των Συμιακών και των πιστών που τιμούν τον Αρχάγγελο.
Το Βήμα Ορθοδοξίας παρουσιάζει το φετινό πρόγραμμα, όπως ανακοινώθηκε από τη Μονή, καθώς και στοιχεία για την ιστορία και την εικόνα του Πανορμίτη.
Προεξάρχοντος του Σύμης Χρυσοστόμου
Των εορταστικών ακολουθιών προεξάρχει ο Μητροπολίτης Σύμης κ. Χρυσόστομος. Σήμερα το πρωί τελέστηκαν Όρθρος και Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, με έναρξη στις 07:00, ενώ γύρω στις 11:00 έχει προγραμματιστεί η λιτάνευση της ιεράς εικόνας του Αρχαγγέλου Μιχαήλ γύρω από τη μονή.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επιμνημόσυνη δέηση μπροστά στο Ηρώο και ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου. Πριν από τις πύλες της μονής προβλέπεται η καθιερωμένη δέηση, ενώ μετά τις ακολουθίες θα προσφερθεί γεύμα στους προσκυνητές στη Μεγάλη Τράπεζα.
Για την παραμονή, Σάββατο 7 Νοεμβρίου, τελέστηκε Μέγας Αρχιερατικός Εσπερινός στις 18:00 και Ιερά Αγρυπνία από τις 22:00 έως τη 01:00. Η λατρευτική προετοιμασία άρχισε από την πρώτη ημέρα του Νοεμβρίου, με καθημερινές ακολουθίες και παρακλητικούς κανόνες προς τον Ταξιάρχη.
Η «Πειραϊκή Εκκλησία» ανακοίνωσε την απευθείας ραδιοφωνική αναμετάδοση του Εσπερινού, του Όρθρου και της Θείας Λειτουργίας, προσφέροντας δυνατότητα συμμετοχής στην προσευχή και σε όσους βρίσκονται μακριά από τη Σύμη.
Η προσκυνηματική κίνηση απασχόλησε και την τοπική αυτοδιοίκηση. Ο Δήμος Σύμης ανακοίνωσε πρόσθετες ακτοπλοϊκές προσεγγίσεις για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών της πανήγυρης, αναδεικνύοντας τη σημασία της εορτής για το νησί και τη σύνδεσή του με τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα.
Το Βήμα Ορθοδοξίας παρουσιάζει το ιστορικό του Πανορμίτη
Η μονή είναι αφιερωμένη στον Αρχάγγελο Μιχαήλ και συνδέεται στενά με τη θρησκευτική και κοινωνική ιστορία της Σύμης. Η σημερινή μορφή του καθολικού ανάγεται στο 1783, όταν οι Συμιακοί ιερομόναχοι Νεόφυτος και Κάλλιστος ανέλαβαν την ανοικοδόμησή του.
Η επίσημη ιστορική παρουσίαση της μονής τοποθετεί την ολοκλήρωση των εργασιών στις 23 Μαΐου 1783. Το έτος αυτό αφορά την ανακατασκευή του ναού και δεν πρέπει να θεωρείται η απαρχή της παρουσίας του προσκυνήματος, το οποίο προϋπήρχε.
Το συγκρότημα διατηρεί έντονο φρουριακό χαρακτήρα. Ιδιαίτερη θέση στην εικόνα του έχει το επιβλητικό κωδωνοστάσιο, του οποίου η κατασκευή άρχισε το 1905 και ολοκληρώθηκε το 1911. Στους χώρους της μονής υπάρχουν εκκλησιαστικά και λαογραφικά εκθέματα, βιβλιοθήκη και χώροι φιλοξενίας.
Η ιστορία της περιλαμβάνει και σημαντική εθνική προσφορά. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο συνδέθηκε με τη συμμαχική δράση μέσω κρυφού ασυρμάτου. Τον Φεβρουάριο του 1944 εκτελέστηκαν ο ηγούμενος Χρύσανθος Μαρουλάκης, ο Μιχαήλ Λάμπρου και ο ασυρματιστής Φλώρος Ζουγανέλης.
Η εικόνα του Ταξιάρχη και η παράδοση της εύρεσης
Η εφέστια εικόνα του Πανορμίτη είναι ξύλινη, φορητή και μεγάλων διαστάσεων, περίπου 2,20 επί 1,30 μέτρα. Η μονή διευκρινίζει ότι δεν σώζονται ασφαλείς γραπτές μαρτυρίες για τον χρόνο κατασκευής και τον αρχικό δημιουργό της.
Τεκμηριωμένος σταθμός είναι το 1724, όταν ο αργυροχρυσοχόος Ιωάννης Πελοποννήσιος κατασκεύασε την αργυρή επένδυσή της, με τη συνδρομή της κοινότητας της Σύμης. Η εικόνα παρουσιάζει τον Αρχάγγελο ολόσωμο, με ξίφος, και αποτελεί το κεντρικό σημείο προσκύνησης του ναού.
Κατά την τοπική παράδοση, μια ευσεβής γυναίκα, γνωστή ως Μαριώ του Πρωτενιού, βρήκε εικόνισμα του Ταξιάρχη ενώ εργαζόταν στο κτήμα της στον Πάνορμο. Το μετέφερε στο σπίτι της, όμως εκείνο επέστρεφε θαυμαστά στον τόπο της εύρεσής του.
Η διήγηση συνεχίζεται με την εμφάνιση του Αρχαγγέλου στον ύπνο της γυναίκας, εκφράζοντας την επιθυμία να παραμείνει στον Πάνορμο. Στο σημείο συνδέθηκε η ανέγερση του πρώτου μικρού ναού.
Η παράδοση αυτή συνοδεύει την ευλάβεια προς τον Πανορμίτη, ενώ η σημερινή πανήγυρη επαναφέρει στο επίκεντρο τον δεσμό της Σύμης με τον Ταξιάρχη: έναν δεσμό προσευχής, μνήμης και προσφοράς που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά.
