ΑΓΙΟΣ ΠΑΙΣΙΟΣ: –Γέροντα, πέστε μας κάτι, πρίν φύγετε
–Τι να σας πώ; Τόσα σας είπα!
–Πέστε μας κάτι, για να τόδουλέψουμε, μέχρι να ξαναρθήτε.–Έ, αφού επιμένετε, να σας πώ… Μία είναι η αρετή, η ταπείνωση· επειδή όμως δεν το καταλαβαίνετε, άντε, να σας πώ και την αγάπη. Αλλά, όποιος έχει ταπείνωση, δεν έχει και αγάπη;–Γέροντα, ο Αββάς Ισαάκ λέει: «Ό,τι είναι το αλάτι για το φαγητό, είναι και η ταπείνωση για την αρετή»
–Δηλαδή χωρίς την ταπείνωση δεν …τρώγονται οι αρετές! Θέλει να πή ο Άγιος πόσο απαραίτητη είναι η ταπείνωση στην εργασία των αρετών.
–Γέροντα, αλλού ο Αββάς Ισαάκ λέει ότι η ταπείνωση έρχεται, όταν αποκτήση ο άνθρωπος αρετές.–Μήπως δεν το κατάλαβες καλά; Αν δεν έχη ο άνθρωπος ταπείνωση, καμμιά αρετή δεν μπορεί να τον πλησιάση.
–Δηλαδή, Γέροντα, όποιος έχει ταπείνωση έχει όλες τις αρετές;–Έμ βέβαια. Ο ταπεινός έχει όλα τα πνευματικά αρώματα: απλότητα, πραότητα, αγάπη χωρίς όρια, καλωσύνη, ανεξικακία, θυσία, υπακοή κ.λπ. Επειδή έχει την πνευματική φτώχεια6, έχει και όλον τον πνευματικό πλούτο. Είναι επίσης και ευλαβής και σιωπηλός, γι’ αυτό συγγενεύει και με την Κεχαριτωμένη Θεοτόκο Μαρία, η οποία είχε μεγάλη ταπείνωση. Ενώ είχε μέσα της ολόκληρο τον Θεό σαρκωμένο, δεν μίλησε καθόλου, μέχρι που μίλησε ο Χριστός στα τριάντα Του χρόνια. Στον ασπασμό7τού Αγγέλου είπε: «Ιδού η δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατά το ρήμά σου»8. Δεν είπε: «Εγώ θα γίνω μητέρα του Υιού του Θεού».Η Παναγία, για την ταπείνωσή της, κατέχει τα δευτερεία της Αγίας Τριάδος. «Χαίροις μετά Θεόν η Θεός, τα δευτερεία της Τριάδος η έχουσα», λέει ο Άγιος Ανδρέας Κρήτης. Να είναι δούλη, να είναι και Νύμφη του Θεού! Να είναι παρθένος, να είναι και μητέρα! Να είναι πλάσμα του Θεού, να είναι και Μητέρα του Πλάστου! Αυτά είναι τα μεγάλα μυστήρια, τα παράξενα, που δεν εξηγούνται, αλλά μόνο βιώνονται!
–Γέροντα, ποιά εικόνα της Παναγίας σας αρέσει περισσότερο;–Εμένα όλες οι εικόνες της Παναγίας μού αρέσουν. Και μόνον το όνομά Της να βρώ κάπου γραμμένο, το ασπάζομαι πολλές φορές με ευλάβεια και σκιρτάει η καρδιά μου. Είναι φοβερό, αν το σκεφθής! Μικρό κοριτσάκι ήταν και είπε το «Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριον, ότι επέβλεψεν επί την ταπείνωσιν της δούλης αυτού». Μέσα σε λίγες λέξεις τόσα νοήματα! Πολύ θα βοηθηθής, εάν εμβαθύνης στα λόγια αυτά. Είναι λίγα και δυνατά. Αν τα μελετάς, θα αγαπήσης την ταπείνωση· κι αν ταπεινωθής, θα δής τον Θεό να έρχεται μέσα σου και να κάνη την καρδιά σου Φάτνη της Βηθλεέμ.
Αγ. Παϊσίου Αγιορείτου: ΛΟΓΟΙ Ε’ «Πάθη και Αρετές» -88
Η συζήτηση αυτή έγινε στο Ησυχαστήριο τον Φεβρουάριο του 1968 με τις πρώτες αδελφές. Ο Γέροντας την άλλη ημέρα θα έφευγε για το Άγιον Όρος, αφού είχε μείνει στο Ησυχαστήριο δύο μήνες, για να βάλη τα θεμέλια της πνευματικής και κοινοβιακής ζωής.
