Πανάγιος Τάφος: Με επίκεντρο το ιστορικό άνοιγμα του Παναγίου Τάφου και την αποκατάσταση του Ιερού Κουβουκλίου από τη διεπιστημονική ομάδα του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τρίτης 27 Οκτωβρίου 2026 επετειακή εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Παρέστησαν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνος Τασούλας και ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, τιμώντας ένα έργο που συνέδεσε την ελληνική επιστήμη με τη διαφύλαξη του κορυφαίου προσκυνήματος της Χριστιανοσύνης.
Δέκα χρόνια μετά την αποκάλυψη της ταφικής επιφάνειας, η εκδήλωση επανέφερε στο προσκήνιο τις δυσκολίες, τη συνεργασία και την επιστημονική προσπάθεια που απαιτήθηκαν για τη διάσωση του μνημείου. Κεντρική ομιλήτρια ήταν η ομότιμη καθηγήτρια του ΕΜΠ κ. Αντωνία Μοροπούλου, η οποία είχε την επιστημονική ευθύνη του εγχειρήματος.
Μηνύματα από το Φανάρι και τα Ιεροσόλυμα
Την εκδήλωση χαιρέτισε πρώτος ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος. Ακολούθησε μαγνητοσκοπημένο μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου, ενώ τον χαιρετισμό του Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ. Θεοφίλου μετέφερε ο Αρχιγραμματέας της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου, Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντίνης κ. Αρίσταρχος.
Στους παρισταμένους απευθύνθηκαν επίσης ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος και ο Υφυπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας–Θράκης, κ. Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, εκπροσωπώντας την κυβέρνηση.
Χαιρετισμούς απηύθυναν η Πρόεδρος του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης κ. Ευγενία Αλεξανδροπούλου, ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής κ. Χρίστος Γαλιλαίας, ο Αντιπρύτανης του ΕΜΠ κ. Εμμανουήλ Βαρβαρίγος και ο Πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας κ. Γιώργος Στασινός.
Τη διοργάνωση συνυπέγραψαν το Υπουργείο Εσωτερικών, μέσω του Τομέα Μακεδονίας–Θράκης, η Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, το Μέγαρο Μουσικής, το ΕΜΠ και το ΤΕΕ–Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας.
Η Μοροπούλου παρουσίασε τις κρίσιμες στιγμές
Με τίτλο «Ανοίγοντας τον Πανάγιο Τάφο στον Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα: 10 χρόνια μετά», η κ. Μοροπούλου παρουσίασε διαδοχικά τα σημαντικότερα στάδια του έργου, αξιοποιώντας οπτικοακουστικό υλικό.
Η επιστημονική υπεύθυνη του έργου «ΕΥΛΟΓΟΝ» ανέδειξε τις τεχνολογικές προκλήσεις της αποκατάστασης και τις ιδιαίτερες απαιτήσεις ενός μνημείου που παραμένει ζωντανός τόπος λατρείας. Η προστασία του Ιερού Κουβουκλίου προϋπέθετε συνδυασμό επιστημονικών ειδικοτήτων, προσεκτικό σχεδιασμό και σεβασμό στον χαρακτήρα του προσκυνήματος.
Εμφανώς συγκινημένη, στάθηκε στη συνεργασία των τριών Χριστιανικών Κοινοτήτων, η οποία επέτρεψε την υλοποίηση της παρέμβασης. Η συνεννόηση αυτή αποτέλεσε ουσιαστική προϋπόθεση για να προχωρήσει ένα εγχείρημα με τόσο μεγάλη θρησκευτική και ιστορική βαρύτητα.
Ακολούθησαν τιμητικές βραβεύσεις εκπροσώπων των Κοινοτήτων και φορέων που συνέβαλαν στην ολοκλήρωση του έργου. Την εκδήλωση έκλεισε ο Βυζαντινός Χορός της Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης «Άγιος Ιωσήφ ο Υμνογράφος», υπό τη διεύθυνση του καθηγητή κ. Ιωάννη Λιάκου, πρωτοψάλτη του Μητροπολιτικού Ναού Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά.
Το ιστορικό του ανοίγματος και της αποκατάστασης
Το Βήμα Ορθοδοξίας παρουσιάζει το ιστορικό της παρέμβασης που συγκέντρωσε παγκόσμιο ενδιαφέρον. Η προετοιμασία ξεκίνησε το 2015, όταν το ΕΜΠ κλήθηκε από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεόφιλο Γ΄ να εξετάσει τα προβλήματα παραμόρφωσης του Ιερού Κουβουκλίου. Στις 22 Μαρτίου 2016, οι τρεις Χριστιανικές Κοινότητες ανέθεσαν την αποκατάστασή του στην ελληνική επιστημονική ομάδα.
Καθοριστική στιγμή υπήρξε η 26η Οκτωβρίου 2016, όταν ανασηκώθηκε η μαρμάρινη πλάκα που κάλυπτε την ταφική επιφάνεια. Το άνοιγμα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των εργασιών και επέτρεψε την επιστημονική εξέταση και τεκμηρίωση του εσωτερικού του προσκυνήματος. Η εικόνα μεταδόθηκε διεθνώς, φέρνοντας εκατομμύρια ανθρώπους πιο κοντά στη μοναδική αυτή στιγμή.
Οι εργασίες αποκατάστασης ολοκληρώθηκαν τον Μάρτιο του 2017 και το έργο παραδόθηκε στις 22 του ίδιου μήνα. Η επέτειος του 2026 αφορά, επομένως, τη συμπλήρωση δεκαετίας από το άνοιγμα του Τάφου. Η ολοκλήρωση της συντήρησης ακολούθησε λίγους μήνες αργότερα, επισφραγίζοντας τη συνεργασία του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, της Φραγκισκανικής Κουστωδίας των Αγίων Τόπων και του Αρμενικού Πατριαρχείου.
