Ρέθυμνο: Με πάνδημη λιτανεία και τη συμμετοχή αρχιερέων, κληρικών και πιστών κορυφώθηκαν το εσπέρας της Τετάρτης 28 Οκτωβρίου οι εορταστικές εκδηλώσεις στην Ιερά Μητρόπολη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου προς τιμήν των Αγίων Τεσσάρων Νεομαρτύρων.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Οι τίμιες κάρες των εορταζομένων Αγίων, η ιστορική εικόνα της Παναγίας Σουμελά και ιερά λείψανα του Αγίου Δημητρίου του Μυροβλύτη λιτανεύθηκαν στους δρόμους του Ρεθύμνου, σε μια ξεχωριστή συνάντηση της κρητικής αγιοσύνης με το προσκύνημα που αποτελεί σημείο αναφοράς για τον Ποντιακό Ελληνισμό.
Η παρουσία της Παναγίας Σουμελά προσέδωσε ιδιαίτερη πνευματική βαρύτητα στη φετινή πανήγυρη. Όπως επισήμανε στην ομιλία του ο Μητροπολίτης Βεροίας κ. Παντελεήμων, η ιστορική εικόνα βρίσκεται για πρώτη φορά αυτές τις ημέρες στην πόλη του Ρεθύμνου, προσφέροντας στους πιστούς τη δυνατότητα να την υποδεχθούν και να την προσκυνήσουν στον τόπο τους.
Αρχιερατικός Εσπερινός και πάνδημη συμμετοχή
Στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό των Αγίων Τεσσάρων Νεομαρτύρων τελέστηκε μεθέορτος αρχιερατικός Εσπερινός, χοροστατούντος του Μητροπολίτη Πέτρας κ. Γερασίμου.
Συμπροσευχήθηκαν οι Μητροπολίτες Βεροίας κ. Παντελεήμων και Λάμπης και Σφακίων κ. Ιωακείμ, ο Επίσκοπος Αμορίου κ. Νικηφόρος, Καθηγούμενος της Σταυροπηγιακής Ιεράς Μονής Βλατάδων, καθώς και ο επιχώριος Μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ. Πρόδρομος.
Μετά την ακολουθία πραγματοποιήθηκε η ιερά λιτανεία. Η συμπόρευση των τιμίων καρών, των λειψάνων του Μεγαλομάρτυρος Αγίου Δημητρίου και της εικόνας της Θεοτόκου έδωσε στην πανήγυρη έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα κοινής προσευχής. Οι πιστοί συνόδευσαν τα ιερά σεβάσματα, τιμώντας τους Αγίους που συνδέθηκαν άρρηκτα με την ιστορία της πόλης τους.
Η λιτάνευση στους δρόμους μετέφερε την εορτή από τον ναό στον δημόσιο χώρο, υπενθυμίζοντας τον διαχρονικό δεσμό του Ρεθύμνου με τους Τέσσερις Νεομάρτυρες και τη θέση που κατέχει η μνήμη τους στην εκκλησιαστική ζωή της περιοχής.
Οι ευχαριστίες του Μητροπολίτη Προδρόμου
Στην ολοκλήρωση της λιτανείας, ο Μητροπολίτης Ρεθύμνης κ. Πρόδρομος ευχαρίστησε τους αρχιερείς και τους κληρικούς για τη συμμετοχή τους στην πανήγυρη.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Μητροπολίτη Βεροίας κ. Παντελεήμονα για την έλευση της εικόνας της Παναγίας Σουμελά και των αποτμημάτων των ιερών λειψάνων του Αγίου Δημητρίου. Η παρουσία τους επέτρεψε στην τοπική Εκκλησία να εορτάσει τους προστάτες της μαζί με δύο ακόμη μεγάλα προσκυνήματα της ορθόδοξης παράδοσης.
Ο κ. Παντελεήμων, στην επίκαιρη προσλαλιά του, ανέδειξε την παρηγορητική παρουσία της Παναγίας στη ζωή των ανθρώπων. Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη σχέση της Σουμελιώτισσας με τον Ποντιακό Ελληνισμό και στη στήριξη που αναζήτησαν κοντά της γενιές πιστών μέσα στις δοκιμασίες της σκλαβιάς, του ξεριζωμού και της προσφυγιάς.
Συνδέοντας το μήνυμά του με τη συγκεκριμένη βραδιά, μίλησε για τις προσευχές εκείνων που προσήλθαν στην εικόνα, αλλά και για όσους δεν μπόρεσαν να την προσεγγίσουν. Ολοκλήρωσε τη σύντομη ομιλία του με μία μαντινάδα, εντάσσοντας στον λόγο του ένα χαρακτηριστικό στοιχείο της κρητικής παράδοσης.
Οι Τέσσερις Νεομάρτυρες και η θυσία του 1824
Οι Άγιοι Αγγελής, Μανουήλ, Γεώργιος και Νικόλαος κατάγονταν από τις Μέλαμπες του Ρεθύμνου και συνδέονταν μεταξύ τους με συγγενικούς δεσμούς. Ο Αγγελής και ο Μανουήλ ήταν αδέλφια. Ήταν έγγαμοι και πατέρες οικογενειών, ενώ διατηρούσαν τη χριστιανική πίστη τους μέσα στις δύσκολες συνθήκες της οθωμανικής κυριαρχίας.
Σύμφωνα με τη συναξαριακή διήγηση, προέρχονταν από περιβάλλον κρυπτοχριστιανών και κατά την Ελληνική Επανάσταση συντάχθηκαν με τους χριστιανούς αγωνιστές. Αργότερα συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στο Ρέθυμνο, όπου κλήθηκαν να αρνηθούν την πίστη τους.
Παρά τις πιέσεις και τα βασανιστήρια, παρέμειναν σταθεροί στην ομολογία τους. Στις 28 Οκτωβρίου 1824 αποκεφαλίστηκαν κοντά στη Μεγάλη Πόρτα του Ρεθύμνου. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους κάθε χρόνο την ημέρα του μαρτυρίου τους, ενώ στον ομώνυμο ναό φυλάσσονται τρεις από τις τίμιες κάρες τους.
Ο σημερινός ναός βρίσκεται κοντά στον τόπο της θυσίας τους. Όπως καταγράφει ο Δήμος Ρεθύμνης, οικοδομήθηκε στη θέση προηγούμενων ναών και εγκαινιάστηκε στις 28 Δεκεμβρίου 1975, αποτελώντας έκτοτε κεντρικό τόπο τιμής των Νεομαρτύρων.
Η Παναγία Σουμελά, από τον Πόντο στο Βέρμιο
Η εικόνα της Παναγίας Σουμελά συνδέεται με την ιστορική μονή του Πόντου και τη διαδρομή των προσφύγων που μετέφεραν στην Ελλάδα την πίστη και τις παραδόσεις τους. Μετά τη διάσωσή της και τη μεταφορά της στην Αθήνα, βρήκε νέα εστία στο προσκύνημα του Βερμίου το 1952. Εκεί εξελίχθηκε σε κέντρο προσέλευσης πιστών και διατήρησης της ποντιακής μνήμης.
Σημαντική υπήρξε η συμβολή του Φίλωνα Κτενίδη και του Σωματείου «Παναγία Σουμελά», που ιδρύθηκε το 1951 και εργάστηκε για τη δημιουργία του προσκυνήματος στην Καστανιά Ημαθίας. Η νέα αυτή εστία έδωσε συνέχεια στον δεσμό των Ποντίων με τη Σουμελιώτισσα.
Το Βήμα Ορθοδοξίας σάς παραθέτει το ιστορικό των Αγίων Τεσσάρων Νεομαρτύρων και της Παναγίας Σουμελά, φωτίζοντας τις πνευματικές και ιστορικές διαδρομές που συναντήθηκαν στη λαμπρή πανήγυρη του Ρεθύμνου.
