Αν δεν υπάρχει ζωή μετά τον θάνατο, οι Άγιοι θα φύγουν αδικημένοι και οι άδικοι ευεργετημένοι. Αν δεν υπάρχει η άλλη ζωή, πώς θα απονεμηθεί το δίκαιο;
Ούτε δίκαιος υπάρχει, που να μην έχει διαπράξει κάποια αμαρτία, ούτε αμαρτωλός υπάρχει, που να μην έχει κάνει κάποια πράξη δικαιοσύνης. Και για τους 2 υπάρχει αμοιβή και ανταπόδοση. Γι’ αυτό, εάν κάποιος είναι δίκαιος και υποπέσει σε κάποιο αμάρτημα και ασθενήσει και δοκιμάσει κάποια αμαρτία, μην ταραχτείς αλλά πες, ότι ο δίκαιος αυτός, κάποτε έκανε κάποια μικρή αμαρτία και λαμβάνει εδώ την πρέπουσα τιμωρία, για να μην κολαστεί στην άλλη ζωή. Εάν δεις κάποιον αμαρτωλό, ο οποίος είναι άρπαγας και πλεονέκτης να ευτυχεί, ενώ διαπράττει αμέτρητα κακά, ούτε και τότε να ταραχτείς, αλλά να πεις, ότι ο αμαρτωλός αυτός, ο οποίος διαπράττει άπειρα κακά και απολαμβάνει εδώ τα αγαθά, κάποτε έκανε κάποιο καλό και απολαμβάνει εδώ τα αγαθά, για να μην ζητήσει αμοιβή εκεί, στην άλλη ζωή…
Λένε (κάποιοι): «Είναι φιλάνθρωπος ο Θεός και γι’ αυτό δεν τιμωρεί». Δηλαδή, αν κολάσει τους ασεβείς, δεν θα είναι για εσάς φιλάνθρωπος; Βλέπετε σε τι βλάσφημα λόγια σας οδηγεί ο διάβολος; Λοιπόν ρωτάω: Οι μοναχοί που πήγαν στα βουνά και επίδειξαν πάρα πολύ μεγάλη άσκηση, θα φύγουν απ’ αυτόν τον κόσμο αστεφάνωτοι; Αν δεν τιμωρούνται οι κακοί και δεν υπάρχει για κανέναν ανταπόδοση, τότε θα πει κάποιος, ότι ούτε οι αγαθοί και ενάρετοι βραβεύονται. «Ναι, λένε (απερίσκεπτα), διότι αυτό αρμόζει στον Θεό, να υπάρχει μόνο Βασιλεία του Θεού. Να μην υπάρχει κόλαση!». Δηλαδή, ο πόρνος και ο μοιχός και όποιος έκανε άπειρα κακά, θα απολαύσει τα ίδια, με εκείνον που αγωνίστηκε και επέδειξε σωφροσύνη και αγνότητα; Το ίδιο τέλος περιμένει έναν Απόστολο Παύλο και έναν Νέρωνα ή και τον διάβολο;… Στοχάσου που οδηγεί αυτή η βλασφημία, όταν αποφαίνονται, ότι ο φιλάνθρωπος και επιεικείς Θεός, περιφρονεί τόσους κόπους και ιδρώτες. Πώς θα δικαιολογηθούν αυτά;
Αν δεν υπάρχει ζωή μετά τον θάνατο, οι άγιοι θα φύγουν αδικημένοι και οι άδικοι ευεργετημένοι. Αν δεν υπάρχει η άλλη ζωή, πώς θα απονεμηθεί το δίκαιο; Είναι λοιπόν επιτακτική ανάγκη, να υπάρχει η άλλη ζωή, όπου η δικαιοσύνη θα αποδοθεί στον καθένα κατ’ αξίαν. Γιατί αν δεν υπάρχει, πώς θα λειτουργήσει η δικαιοσύνη; Και αν όπως λες, δεν υπάρχει άλλη ζωή, τότε ο Θεός δεν είναι δίκαιος. Αλλά ένας Θεός που δεν είναι δίκαιος, είναι ανύπαρκτος.
Εάν εδώ στη γη, δεν τιμωρούνταν κανείς από τους κακούς και δεν τιμούνταν κανείς από τους καλούς, πολλοί από εκείνους οι οποίοι δεν πιστεύουν στην διδασκαλία περί Αναστάσεως και Δευτέρας Παρουσίας, την μεν αρετή θα την απέφευγαν, ως αιτία πολλών κακών και θα προτιμούσαν την πονηριά, ως πρόξενος πολλών καλών. Εάν πάλι εδώ στην παρούσα ζωή, όλοι απολάμβαναν σύμφωνα με την αξία του ο καθένας, τότε θα σχημάτιζαν την γνώμη, ότι η διδασκαλία περί Μελλούσης Κρίσεως είναι περιττή και ψευδής. Για να μην τίθεται λοιπόν υπό αμφισβήτηση η διδασκαλία περί Μελλούσης Κρίσεως, ο Θεός πολλούς εκ των αμαρτωλών τιμωρεί και πολλούς εκ των αγαθών ανταμείβει. Με το να μην ανταμείβει όλους τους καλούς, επιβεβαιώνει την διδασκαλία περί Μελλούσης Κρίσεως και με το να τιμωρεί μερικούς προ της Μελλούσης Κρίσεως, αφυπνίζει εκείνους, οι οποίοι κοιμούνται τον βαθύ ύπνο της αδιαφορίας.
