Γεωργία: Στη Μτσχέτα, την πόλη που συνδέθηκε με τη χριστιανική θεμελίωση της Γεωργίας, στρέφεται σήμερα το ενδιαφέρον της Ορθοδοξίας. Ο ιστορικός Καθεδρικός Ναός Σβετιτσχοβέλι βρίσκεται στο επίκεντρο των εορτασμών για τα 1.700 χρόνια από την ανακήρυξη του Χριστιανισμού ως επίσημης θρησκείας, φιλοξενώντας το πανηγυρικό συλλείτουργο της 14ης Οκτωβρίου 2026.
Επιμέλεια: Γιώργος Θεοχάρης
Της Θείας Λειτουργίας προεξάρχει ο Καθολικός-Πατριάρχης πάσης Γεωργίας κ. Σίο Γ΄, μαζί με μέλη της Ιεράς Συνόδου της Γεωργιανής Εκκλησίας. Η ακολουθία, η οποία μεταδίδεται απευθείας, αποτελεί κορυφαίο σταθμό των επετειακών εκδηλώσεων και συμπίπτει με τη Σβετιτσχοβλόμπα, την εορτή που συνδέεται άρρηκτα με τον καθεδρικό ναό και την πνευματική παρακαταθήκη της χώρας.
Γνωστή και ως Μτσχετόμπα, η σημερινή εορτή υπενθυμίζει τη θέση της αρχαίας πρωτεύουσας στη συλλογική μνήμη των Γεωργιανών. Εδώ συναντώνται η εκκλησιαστική παράδοση, η ιστορία του κράτους και τα μνημεία που μαρτυρούν τη μακραίωνη παρουσία του Χριστιανισμού στον Καύκασο.
Οι αντιπροσωπείες και το μήνυμα της επετείου
Σύμφωνα με τα στοιχεία για τη σημερινή διοργάνωση, στο συλλείτουργο δεν συμμετέχουν η ρωσική αντιπροσωπεία, ο Πολωνός επίσκοπος και ο εκπρόσωπος του Μητροπολίτη Ονουφρίου. Αντίθετα, συμμετέχει η Σερβική Εκκλησία, διαφοροποιώντας τη σύνθεση σε σχέση με προηγούμενη αντίστοιχη συνάντηση. Οι απουσίες, χωρίς επίσημη αιτιολόγηση, δεν επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα για τους λόγους τους.
Οι εορτασμοί πλαισιώθηκαν από το διεθνές συμπόσιο «Θεός, Πατρίδα, Άνθρωπος» στην Τιφλίδα. Ο Πατριάρχης Σίο Γ΄, ο Πρωθυπουργός Ιρακλί Κομπαχίτζε και ο Πρόεδρος Μιχαήλ Καβελασβίλι αναφέρθηκαν στη συμβολή της χριστιανικής πίστης στη διαμόρφωση της γεωργιανής ταυτότητας. Ιδιαίτερη θέση είχε η πατριαρχική αναφορά στην ειρήνη και την ενότητα, με μνεία στους κατοίκους της Αμπχαζίας και της περιοχής Τσχινβάλι.
Στις 12 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε υποδοχή εκπροσώπων Ορθοδόξων Εκκλησιών από τον Πατριάρχη, ενώ την επομένη ακολούθησε συνάντηση επικεφαλής αντιπροσωπειών με τον Πρωθυπουργό. Οι επαφές ανέδειξαν την επέτειο ως ευκαιρία επικοινωνίας γύρω από την πίστη, την ιστορική μνήμη και τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Αφιέρωμα από το Βήμα Ορθοδοξίας: Η Αγία Νίνα και η μεταστροφή ενός βασιλείου
Πίσω από τη σημερινή πανήγυρη βρίσκεται μια ιστορία που ανάγεται στον 4ο αιώνα. Κεντρικό πρόσωπο είναι η Αγία Νίνα, γνωστή στη Γεωργία ως Νίνο, η οποία τιμάται ως Ισαπόστολος και φωτίστρια της χώρας.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η Αγία έφθασε στη γεωργιανή γη μεταφέροντας το ευαγγελικό μήνυμα και έχοντας ως χαρακτηριστικό σύμβολο τον σταυρό από κληματόβεργες. Η δράση της συνδέθηκε με τη Μτσχέτα, όπου το κήρυγμα και η προσευχή της προσέλκυσαν ανθρώπους στη νέα πίστη.
Η παράδοση αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη θεραπεία της βασίλισσας Νάνας και στη μεταστροφή του βασιλιά Μιριάν Γ΄. Κατά τη σχετική διήγηση, ο βασιλιάς βρέθηκε σε πυκνό σκοτάδι στη διάρκεια κυνηγιού και επικαλέστηκε τον Θεό που κήρυττε η Νίνα. Η εμπειρία αυτή παρουσιάζεται ως καθοριστική για την αποδοχή του Χριστιανισμού από τον ίδιο και, στη συνέχεια, από το βασίλειο.
Η χρονολόγηση χρειάζεται προσοχή: οι φετινοί εορτασμοί των 1.700 ετών παραπέμπουν στο 326, ενώ άλλες ιστορικές παρουσιάσεις τοποθετούν την επίσημη καθιέρωση στο 337. Η δεύτερη χρονολογία καταγράφεται και από την UNESCO. Η διαφορά δεν αλλάζει το βασικό ιστορικό δεδομένο: η Γεωργία συγκαταλέγεται στις πρώτες χώρες που υιοθέτησαν επίσημα τον Χριστιανισμό.
Ο Σβετιτσχοβέλι και η μνήμη των αιώνων
Ο σημερινός καθεδρικός ναός ανάγεται στον 11ο αιώνα και ανεγέρθηκε σε χώρο όπου είχαν προηγηθεί παλαιότερα χριστιανικά οικοδομήματα. Η ιστορία του αποτυπώνει τη συνέχεια της λατρείας στη Μτσχέτα, από την εποχή της μεταστροφής του βασιλείου έως τη μεσαιωνική ακμή της γεωργιανής εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής.
Η πόλη υπήρξε επί αιώνες πολιτικό κέντρο του βασιλείου του Κάρτλι. Όταν η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε στην Τιφλίδα, διατήρησε τον θρησκευτικό και πολιτιστικό της ρόλο. Ο Σβετιτσχοβέλι, η Μονή Τζβάρι και το Σαμτάβρο συγκροτούν ένα σύνολο μνημείων που επιτρέπει στον επισκέπτη να παρακολουθήσει διαφορετικές περιόδους της χριστιανικής ιστορίας της χώρας.
Η διεθνής αναγνώριση αυτής της κληρονομιάς αποτυπώθηκε το 1994, με την ένταξη των ιστορικών μνημείων της Μτσχέτα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Πρόκειται για τόπο στον οποίο η αρχιτεκτονική και η ζωντανή λατρεία εξακολουθούν να συνυπάρχουν, δίνοντας στην ιστορική μνήμη καθημερινό περιεχόμενο.
Το σημερινό συλλείτουργο φέρνει αυτή τη συνέχεια στο προσκήνιο. Στον ίδιο τόπο όπου ρίζωσε η χριστιανική παράδοση, η Γεωργιανή Εκκλησία τιμά την αφετηρία της και στρέφεται στις προκλήσεις του παρόντος. Το αίτημα για ειρήνη, ενότητα και διαφύλαξη της πνευματικής κληρονομιάς δίνει στην επέτειο περιεχόμενο που ξεπερνά τον εορταστικό χαρακτήρα της ημέρας.
Για τη Γεωργία, τα 1.700 χρόνια αποτελούν αφορμή αναστοχασμού πάνω στη σχέση πίστης και ιστορίας. Η Μτσχέτα και ο Σβετιτσχοβέλι προσφέρουν το κατάλληλο πλαίσιο: έναν τόπο όπου η μνήμη της Αγίας Νίνας, η κληρονομιά των προηγούμενων γενεών και η σύγχρονη εκκλησιαστική ζωή συναντώνται στην κοινή προσευχή.
