ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης βρίσκεται ο αγροτικός κόσμος της χώρας, καθώς η διαδικασία υποβολής των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης (ΕΑΕ) για το τρέχον έτος εξελίσσεται σε πραγματικό γολγοθά για χιλιάδες παραγωγούς.
Του Γιάννη Παπανικολάου
NEWS: Η κοινή δυναμική παρέμβαση που πραγματοποίησαν 50 Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) από ολόκληρη τη Θεσσαλία αποτυπώνει ανάγλυφα την εικόνα πλήρους παράλυσης του συστήματος, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την έγκαιρη καταβολή της προκαταβολής των κοινοτικών ενισχύσεων. Καθώς συμπληρώνεται το πρώτο κρίσιμο θεσμικό χρονικό ορόσημο, τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι η οριστικοποίηση των αιτήσεων κινείται σε απελπιστικά χαμηλά επίπεδα, προκαλώντας έντονη ανησυχία και αβεβαιότητα στους αγρότες που βασίζουν την επιβίωση των εκμεταλλεύσεών τους στις φθινοπωρινές ροές ρευστότητας.
Η ασφυξία που παρατηρείται στην ψηφιακή πλατφόρμα διαμορφώνεται περίπου σαράντα ημέρες μετά την επίσημη έναρξη της διαδικασίας υποβολής των αιτήσεων. Ενώ σε αντίστοιχες χρονικές περιόδους κατά τα προηγούμενα έτη ο όγκος των οριστικοποιημένων δηλώσεων ξεπερνούσε άνετα τις 100.000, φέτος η συνολική πρόοδος κρίνεται από τους επαγγελματίες του χώρου ως απόλυτα μηδαμινή. Το κύριο σημείο τριβής εστιάζεται στις αγροτικές εκτάσεις που απαιτούν γεωμετρικές διορθώσεις και επικαιροποίηση των χαρτογραφικών στοιχείων. Η απαραίτητη ψηφιακή υποεφαρμογή «Μεταβολές», μέσω της οποίας προβλέπεται να διευθετηθούν οι σχετικές εκκρεμότητες, προγραμματίζεται να τεθεί σε λειτουργία στα τέλη της τρέχουσας εβδομάδας. Η χρονική αυτή απόσταση δημιουργεί ένα τεράστιο θεσμικό και επιχειρησιακό κενό, εγκλωβίζοντας χιλιάδες παραγωγούς που αδυνατούν αντικειμενικά να ολοκληρώσουν τη δήλωσή τους λόγω σοβαρών γεωχωρικών εμπλοκών.
Το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών και τα παράθυρα αυξημένου κινδύνου
Σύμφωνα με τους ισχύοντες επιχειρησιακούς κανόνες και τις επίσημες οδηγίες που έχει εκδώσει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), ο χρόνος οριστικοποίησης της κάθε δήλωσης καθορίζει άμεσα και την ημερομηνία κατά την οποία θα πραγματοποιηθεί η πίστωση των τραπεζικών λογαριασμών των δικαιούχων. Η όλη διαδικασία διαχωρίζεται σε δύο βασικές φάσεις, οι οποίες διαμορφώνουν το πλαίσιο των πληρωμών ως εξής:
- Πρώτη περίοδος υποβολής: Όσες αιτήσεις καταφέρουν να οριστικοποιηθούν έως το πρώτο θεσμοθετημένο χρονικό ορόσημο, εντάσσονται στο πρώτο πακέτο πληρωμών με ορίζοντα ολοκλήρωσης της καταβολής την 31η Οκτωβρίου.
- Δεύτερη περίοδος υποβολής: Οι αιτήσεις που θα ολοκληρωθούν κατά τη μεταγενέστερη φάση, δηλαδή από τα μέσα Σεπτεμβρίου έως τις 16 Οκτωβρίου, μεταφέρονται αυτόματα στη δεύτερη περίοδο πληρωμών, με την καταβολή της προκαταβολής να μετατίθεται για τις 30 Νοεμβρίου.
Η δραματική καθυστέρηση στη ροή υποβολής των δηλώσεων καθιστά πλέον ορατό το ενδεχόμενο η συντριπτική πλειονότητα των παραγωγών να μετατοπιστεί αναγκαστικά στο δεύτερο κύμα πληρωμών στα τέλη Νοεμβρίου, στερώντας πολύτιμους χρηματικούς πόρους από την πραγματική οικονομία σε μια κρίσιμη περίοδο αυξημένων καλλιεργητικών αναγκών.
ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΑΓΡΟΤΩΝ: Τα 22 εκατ. ευρώ, οι αποζημιώσεις ΕΛΓΑ και οι νέες εκκρεμότητες του φθινοπώρου
Στατιστική απεικόνιση της πορείας υποβολής δηλώσεων ΟΣΔΕ
Τα αριθμητικά δεδομένα που καταγράφονται από τους αρμόδιους φορείς υποδοχής αποτυπώνουν με τον πιο ανάγλυφο τρόπο το μέγεθος του προβλήματος, αναδεικνύοντας τη χαώδη απόσταση σε σύγκριση με τις προηγούμενες περιόδους:
| Παράμετρος Εξέτασης | Ιστορικός Μέσος Όρος / Προηγούμενα Έτη | Τρέχουσα Κατάσταση |
|---|---|---|
| Ποσοστό Οριστικοποίησης | Άνω του 30% στο αντίστοιχο χρονικό σημείο | Λιγότερο από 2% του συνόλου των δηλώσεων |
| Όγκος Υποβληθεισών Δηλώσεων | Πάνω από 100.000 οριστικές αιτήσεις | Ελάχιστες χιλιάδες (αποκλειστικά απλές υποθέσεις) |
| Κατηγορία Αιτήσεων που Προχωρούν | Πλήρης κάλυψη όλων των μορφών καλλιεργειών | Αποκλειστικά μικρές και ανεπιπλοκες εκμεταλλεύσεις |
| Κατάσταση Πλατφόρμας myAGRO | Πλήρως λειτουργική και δοκιμασμένη εφαρμογή | Συνεχείς τεχνικές εμπλοκές, σφάλματα και ελλείψεις |
Τα τρία μεγάλα αγκάθια της φετινής διαδικασίας
Οι εκπρόσωποι των φορέων υποβολής ξεκαθαρίζουν προς κάθε κατεύθυνση ότι η παρατηρούμενη στασιμότητα δεν οφείλεται σε ολιγωρία ή αμέλεια των καλλιεργητών και των τεχνικών γραφείων, αλλά σε ενδογενή δομικά προβλήματα του συστήματος. Ειδικότερα, εντοπίζονται τρεις κύριες εστίες σοβαρής δυσλειτουργίας:
- Υποχρεωτική διασύνδεση με το Εθνικό Κτηματολόγιο: Η απαίτηση για απόλυτη ψηφιοποίηση των αγροτεμαχίων με βάση τα στοιχεία του Κτηματολογίου αποκαλύπτει τεράστιες αναντιστοιχίες. Σε πολυπληθείς περιπτώσεις, η χαρτογραφική απεικόνιση δεν συμπίπτει με την πραγματική γεωγραφική θέση ή το ιδιοκτησιακό καθεστώς των γαιών, ενώ παραμένουν σε εκκρεμότητα χιλιάδες ενστάσεις και νομικές διαμάχες.
- Τεχνικά σφάλματα της πλατφόρμας: Η ψηφιακή εφαρμογή παρουσιάζει επαναλαμβανόμενες δυσλειτουργίες, καθιστώντας την καταχώριση δεδομένων ιδιαίτερα επίπονη και χρονοβόρα. Παρά τις έγκαιρες επισημάνσεις προς τους αρμόδιους τεχνικούς φορείς, τα προβλήματα παραμένουν άλυτα, αυξάνοντας κατακόρυφα τον κίνδυνο σφαλμάτων.
- Νομική αβεβαιότητα και καταλογισμός ευθυνών: Το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη συνυπευθυνότητα των χειριστών και τους ελέγχους δέουσας επιμέλειας δημιουργεί κλίμα έντονης ανασφάλειας. Οι φορείς αρνούνται να αναλάβουν την αστική και ποινική ευθύνη για πιθανές λανθασμένες δηλώσεις, όταν το ίδιο το ψηφιακό περιβάλλον δεν παρέχει τις απαραίτητες εγγυήσεις σταθερότητας.
Η κραυγή αγωνίας των 50 ΚΥΔ Θεσσαλίας και τα άμεσα αιτήματα
Σε κοινό δελτίο Τύπου που συνυπογράφουν 50 συντονιστικοί φορείς από τους Νομούς Λάρισας, Καρδίτσας, Τρικάλων και Μαγνησίας, διατυπώνεται δραματική έκκληση προς την πολιτεία και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την άμεση λήψη δραστικών διορθωτικών μέτρων. Όπως υπογραμμίζουν οι εκπρόσωποι των πυλών, «με τους όρους και τα εργαλεία που ισχύουν αυτή τη στιγμή, η ολοκλήρωση των δηλώσεων καθίσταται τεχνικά αδύνατη». Παράλληλα, υπενθυμίζουν με νόημα ότι κατά την περσινή περίοδο χιλιάδες παραγωγγοί έμειναν απλήρωτοι λόγω τεχνικών αγκυλώσεων, φαινόμενο που δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να επαναληφθεί.
Για την αποσυμφόρηση της κατάστασης και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των αγροτών, οι φορείς καταθέτουν δέσμη συγκεκριμένων προτάσεων:
- Άμεση τεχνική αναβάθμιση και οριστική επίλυση των λειτουργικών σφαλμάτων του συστήματος myAGRO.
- Ευέλικτη αντιμετώπιση των γεωχωρικών αναντιστοιχιών του Κτηματολογίου με τη θεσμοθέτηση μεταβατικών διατάξεων.
- Σύσταση εξειδικευμένης υπηρεσίας τεχνικής υποστήριξης (Help Desk) για την ταχεία και ενιαία παροχή οδηγιών προς τους χειριστές.
- Χορήγηση ρεαλιστικής παράτασης διάρκειας 72 ημερών, η οποία θα ξεκινήσει να προσμετράται μόλις η πλατφόρμα καταστεί πλήρως λειτουργική.
- Αναστολή των προβλεπόμενων κυρώσεων και προστίμων για τη φετινή μεταβατική περίοδο υποβολής.
Ο διαθέσιμος χρόνος πλέον πιέζει ασφυκτικά όλες τις πλευρές. Η πολιτική ηγεσία και οι εμπλεκόμενοι δημόσιοι φορείς καλούνται να δώσουν άμεσες και βιώσιμες λύσεις, προκειμένου να μην αποσταθεροποιηθεί περαιτέρω το εισόδημα του πρωτογενούς τομέα σε μια ήδη επιβαρημένη οικονομική συγκυρία για την ελληνική περιφέρεια.
