Γερμανία: Η σαρωτική νίκη της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο εκλογικό επεισόδιο στην ανατολική Γερμανία.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Πρόκειται για μία πολιτική προειδοποίηση προς το Βερολίνο και ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες ψηφοφόροι απομακρύνθηκαν από τα παραδοσιακά κόμματα και επέλεξαν μία δύναμη που μέχρι πριν από λίγα χρόνια βρισκόταν στο περιθώριο του γερμανικού συστήματος εξουσίας.
Το AfD συγκέντρωσε 43,8%, υπερδιπλασιάζοντας το 20,8% του 2021, ενώ το CDU του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς περιορίστηκε στο 17,2%, από 37,1%. Το κόμμα του Ούλριχ Ζίγκμουντ κατέλαβε 39 από τις 83 έδρες, μένοντας μόλις τρεις έδρες μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία, σύμφωνα με τα προσωρινά αποτελέσματα.
Η αριθμητική της επόμενης ημέρας μπορεί να κρατήσει το AfD εκτός κυβέρνησης. Δεν μπορεί, όμως, να αποκρύψει το πολιτικό μήνυμα της κάλπης.
«Οι προειδοποιήσεις επαληθεύτηκαν»
Εκκλησιαστικοί παράγοντες που μίλησαν στο VimaOrthodoxias.gr υπογράμμισαν με ιδιαίτερο νόημα ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις οφείλουν να εξετάσουν πολύ σοβαρά το αποτέλεσμα.
«Όσα επισημαίναμε και για όσα φωνάζαμε τόσα χρόνια επιβεβαιώθηκαν στην κάλπη. Όταν οι κοινωνίες αισθάνονται ότι δεν ακούγονται, αναζητούν άλλους τρόπους για να στείλουν το μήνυμά τους», ανέφεραν χαρακτηριστικά.
Οι ίδιοι ξεκαθάρισαν ότι η ανάγνωση του αποτελέσματος δεν μπορεί να περιορίζεται στην εύκολη απόδοση χαρακτηρισμών σε εκατομμύρια πολίτες. Η ανησυχία για τη μετανάστευση, την ασφάλεια, την οικονομική πίεση, την αποδυνάμωση της οικογένειας και την απώλεια της εθνικής και πολιτιστικής ταυτότητας έχει αποκτήσει πλέον κεντρική θέση στον δημόσιο διάλογο.
Η Εκκλησία, όπως τόνισαν, δεν ταυτίζεται με κόμματα και πολιτικές παρατάξεις. Οφείλει, όμως, να αφουγκράζεται την αγωνία των κοινωνιών και να προειδοποιεί για τις συνέπειες της περιθωριοποίησης, της φτώχειας και της διάρρηξης της κοινωνικής συνοχής.
Οι ψηφοφόροι δεν έγιναν ξαφνικά εξτρεμιστές
Η ουσιαστικότερη παρατήρηση της ανάλυσης του BBC είναι ότι οι ψηφοφόροι οι οποίοι εγκαταλείπουν τα παραδοσιακά κόμματα δεν μετατράπηκαν ξαφνικά σε εξτρεμιστές. Πολλοί χρησιμοποιούν την ψήφο τους ως μέσο διαμαρτυρίας απέναντι σε ένα πολιτικό σύστημα που θεωρούν απομακρυσμένο από την καθημερινότητά τους.
Οι πολίτες βλέπουν το κόστος ζωής να αυξάνεται, τις δημόσιες υπηρεσίες να πιέζονται και την οικονομική ασφάλεια των οικογενειών τους να υποχωρεί. Ανησυχούν για την ανεξέλεγκτη μετανάστευση, την εγκληματικότητα, τους πολέμους και τις αλλαγές που συντελούνται στις κοινωνίες χωρίς ουσιαστική διαβούλευση.
Η ψήφος προς το AfD εκφράζει διαφορετικές πολιτικές και κοινωνικές τάσεις. Ανάμεσά τους βρίσκονται αναμφίβολα σκληροί εθνικιστικοί πυρήνες. Υπάρχουν, όμως, και πολίτες που στο παρελθόν ψήφιζαν CDU, SPD ή ακόμη και κόμματα της Αριστεράς και σήμερα αισθάνονται πολιτικά άστεγοι.
Το προσωπικό πλήγμα στον Μερτς
Το αποτέλεσμα αποτελεί βαριά ήττα για τον Φρίντριχ Μερτς. Ο καγκελάριος είχε δεσμευτεί ότι θα περιόριζε την επιρροή του AfD, υιοθετώντας αυστηρότερες θέσεις στη μετανάστευση και στην ασφάλεια. Η στρατηγική του, ωστόσο, δεν έπεισε τους ψηφοφόρους.
Το CDU έχασε περισσότερες από τις μισές δυνάμεις του σε ένα κρατίδιο που κυβερνούσε από το 2002. Η κατάρρευση αυτή ενισχύει την εσωκομματική αμφισβήτηση και θέτει το ερώτημα εάν ο Μερτς μπορεί να οδηγήσει αποτελεσματικά τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.
Όπως μετέδωσε το Reuters, πρόκειται για ιστορική εκλογική επίδοση του AfD, ενώ ο σχηματισμός κυβέρνησης παραμένει εξαιρετικά δύσκολος επειδή τα υπόλοιπα κόμματα αποκλείουν τη συνεργασία μαζί του.
Η οικονομική πληγή της Ανατολικής Γερμανίας
Η Σαξονία-Άνχαλτ αποτελεί μία από τις οικονομικά ασθενέστερες περιοχές της Γερμανίας. Παρά τα τεράστια ποσά που επενδύθηκαν μετά την επανένωση, η απόσταση ανάμεσα στην ανατολική και τη δυτική χώρα δεν έχει καλυφθεί.
Χαμηλότεροι μισθοί, φυγή νέων ανθρώπων, δημογραφική υποχώρηση και περιορισμένες ευκαιρίες δημιούργησαν την αίσθηση ότι οι κάτοικοι της πρώην Ανατολικής Γερμανίας παραμένουν πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
Πάνω σε αυτό το έδαφος αναπτύχθηκε η ρητορική του AfD περί εγκατάλειψης της περιφέρειας από τις πολιτικές και οικονομικές ελίτ του Βερολίνου.
Ρωσία, Ουκρανία και φθηνή ενέργεια
Η στάση του AfD έναντι της Ρωσίας αποτελεί ακόμη μία σημαντική παράμετρο. Το κόμμα ζητά τη διακοπή της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, την άρση των κυρώσεων και την επανέναρξη των εισαγωγών φθηνότερης ρωσικής ενέργειας.
Οι θέσεις αυτές προκαλούν ανησυχία στις Βρυξέλλες, αλλά συναντούν ανταπόκριση σε τμήμα της γερμανικής κοινωνίας που θεωρεί ότι το οικονομικό κόστος της ευρωπαϊκής πολιτικής απέναντι στη Μόσχα μεταφέρθηκε δυσανάλογα στους πολίτες και στην ενεργοβόρο βιομηχανία.
Το καμπανάκι για ολόκληρη την Ευρώπη
Το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το AfD βρίσκεται κοντά στην ανάληψη της ομοσπονδιακής εξουσίας. Δείχνει, όμως, ότι η πολιτική απομόνωσή του δεν αρκεί πλέον ως στρατηγική αντιμετώπισης.
Η συνεχής επίκληση της «ακροδεξιάς απειλής», χωρίς απαντήσεις στα προβλήματα που τροφοδοτούν την εκλογική της άνοδο, μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Ενδέχεται να ενισχύσει την πεποίθηση ότι ένα κλειστό πολιτικό σύστημα απορρίπτει τους ίδιους τους πολίτες όταν δεν ψηφίζουν όπως εκείνο επιθυμεί.
Το βαθύτερο μήνυμα της κάλπης δεν είναι ότι μία ολόκληρη περιοχή ασπάστηκε τον εξτρεμισμό. Είναι ότι ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας δεν εμπιστεύεται πλέον τις παλιές πολιτικές συνταγές. Εάν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξακολουθήσουν να αγνοούν αυτή την πραγματικότητα, η Σαξονία-Άνχαλτ μπορεί να αποδειχθεί όχι εξαίρεση, αλλά πρόγευση όσων θα ακολουθήσουν στην Ευρώπη.
