Βαρθολομαίος: Τα Θυρανοίξια του Ναού των Τριών Ιεραρχών και του νέου Κέντρου Διαλόγου-Ένα νέο κεφάλαιο στην πολυετή παρουσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Κεντρική Ευρώπη άνοιξε το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2026 στη Βουδαπέστη.
Επιμέλεια: Γιώργος Θεοχάρης
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος τέλεσε τον Αγιασμό των Θυρανοιξίων του Ορθοδόξου Χριστιανικού Κέντρου Διαλόγου «Φανάριον» και του Ιερού Ναού των Τριών Ιεραρχών, ο οποίος βρίσκεται εντός του ανακαινισμένου συγκροτήματος.
Μετά την ακολουθία των Θυρανοιξίων, ο Παναγιώτατος χοροστάτησε στη Θεία Λειτουργία που τελέστηκε στον νέο περικαλλή Ναό, παρουσία Ιεραρχών, εκπροσώπων άλλων χριστιανικών Εκκλησιών, διπλωματών, πανεπιστημιακών και πλήθους πιστών.
Το επιβλητικό κτηριακό συγκρότημα βρίσκεται στην καρδιά της ουγγρικής πρωτεύουσας. Παραχωρήθηκε ως δωρεά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο από την Ουγγρική Πολιτεία το 2018, ενώ το ουγγρικό κράτος ανέλαβε και την εκ βάθρων ανακαίνισή του.
Υψηλές παρουσίες από την Ελλάδα και την Ευρώπη
Στην τελετή παρέστησαν Ιεράρχες του Οικουμενικού Θρόνου και άλλων Ορθοδόξων Αυτοκεφάλων Εκκλησιών, Ρωμαιοκαθολικοί Επίσκοποι και κληρικοί, καθώς και Άρχοντες Οφφικιάλιοι της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας.
Παρόντες ήταν, μεταξύ άλλων, ο πρώην αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Zsolt Semjén και ο γενικός γραμματέας Θρησκευμάτων Γιώργος Καλαντζής, ο οποίος εκπροσώπησε την Ελληνική Κυβέρνηση και προσωπικά τον πρωθυπουργό.
Τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη εκπροσώπησε η πρέσβης και γενική διευθύντρια Δημόσιας Διπλωματίας Αικατερίνη Κόικα. Συμμετείχαν ακόμη οι πρέσβεις της Ελλάδας, της Κύπρου, της Σερβίας, της Γεωργίας, της Αλβανίας, της Βουλγαρίας και της Ουκρανίας.
Βαρθολομαίος: Η θρησκεία είναι δύναμη ειρήνης
Στην ομιλία του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε με συγκίνηση στην ολοκλήρωση των ανακαινιστικών εργασιών και εξέφρασε τη βαθιά ευγνωμοσύνη του προς την Ουγγρική Πολιτεία και τον ουγγρικό λαό.
Όπως επισήμανε, η προσφορά της Ουγγαρίας έχει ήδη καταγραφεί με «χρυσά γράμματα» στην ιστορία της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, καθώς το νέο Κέντρο δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ουσιαστική επικοινωνία ανάμεσα στην Ορθοδοξία, την κοινωνία και τον σύγχρονο πολιτισμό.
Ο Παναγιώτατος στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη ενίσχυσης του διαχριστιανικού και διαθρησκειακού διαλόγου, υπογραμμίζοντας ότι η θρησκεία μπορεί και πρέπει να λειτουργεί ως δύναμη ειρήνης. Αντιθέτως, χαρακτήρισε τον φονταμενταλισμό έκφραση «νοσηράς θρησκευτικότητος», η οποία γεννά διαιρέσεις, μισαλλοδοξία και συγκρούσεις.
Παράλληλα, τόνισε ότι οι μεγάλες προκλήσεις της εποχής απαιτούν συνεργασία μεταξύ επιστήμης, πολιτικής, οικονομίας και θρησκείας. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην αντιμετώπιση του ρατσισμού, των διακρίσεων και των σύγχρονων μορφών δουλείας, αλλά και στην ανάγκη διαφύλαξης της κοινωνικής συνοχής.
«Εφηρμοσμένη οικολογία» και κοινωνική ευθύνη
Σημαντικό μέρος της Πατριαρχικής ομιλίας αφιερώθηκε στην οικολογική κρίση. Ο κ.κ. Βαρθολομαίος υπενθύμισε ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο ανέδειξε εγκαίρως το οικολογικό μήνυμα του Χριστιανισμού, προβάλλοντας την εκκλησιαστική ζωή ως «εφηρμοσμένη οικολογία».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η περιβαλλοντική κρίση δεν μπορεί να εξετάζεται αποκομμένη από τις κοινωνικές και οικονομικές της διαστάσεις. Η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, η φτώχεια, οι ανισότητες και η εκμετάλλευση του ανθρώπου αποτελούν αλληλένδετα προβλήματα, τα οποία απαιτούν κοινές και συντονισμένες απαντήσεις.
Ένα «παράθυρο προς την οικουμένη»
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης περιέγραψε το «Φανάριον» ως τόπο συνάντησης, επικοινωνίας και δημιουργικού διαλόγου. Στους χώρους του, όπως ανέφερε, η θεολογία θα συνομιλεί με την επιστήμη, τον πολιτισμό και τα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματα του σύγχρονου ανθρώπου.
Το Κέντρο φιλοδοξεί να αποδείξει στην πράξη ότι η Ορθοδοξία υπερβαίνει εθνικούς και πολιτισμικούς φραγμούς, χωρίς να χάνει την ταυτότητα και την πνευματική της παρακαταθήκη. Στο κέντρο της ιστορικής Βουδαπέστης ανοίγει πλέον, κατά την έκφραση του Παναγιωτάτου, «ένα παράθυρο προς την οικουμένη».
Ιδιαίτερη μνεία έκανε ο κ.κ. Βαρθολομαίος στον Μητροπολίτη Αυστρίας και Έξαρχο Ουγγαρίας κ. Αρσένιο, απονέμοντάς του Πατριαρχικό έπαινο για την αφοσίωση και την καθοριστική συμβολή του στην ολοκλήρωση του έργου.
Συνεχάρη επίσης τους Επισκόπους Απαμείας κ. Παΐσιο και Αρίστης κ. Μάξιμο, τον ιερό κλήρο, τη μοναχή Αρσενία, τους πιστούς και όλους όσοι εργάστηκαν για τη δημιουργία του Κέντρου. Το «Φανάριον» αποτελεί πλέον μία νέα εστία ορθόδοξης μαρτυρίας, διαλόγου και πνευματικής ακτινοβολίας στην καρδιά της Ευρώπης.
