Μητροπολίτης Μάνης: Στην αξία και τη σημασία της Ενορίας ως βασικού πυρήνα της εκκλησιαστικής ζωής αναφέρεται ο Μητροπολίτης Μάνης κ. Χρυσόστομος Γ΄ σε εγκύκλιό του προς τους πιστούς της τοπικής Εκκλησίας.
Ο Μητροπολίτης επισημαίνει ότι στην ορθόδοξη εκκλησιαστική πραγματικότητα η Ενορία αποτελεί τη μικρότερη ενότητα εκκλησιαστικής ζωής και, κατά συνέπεια, κάθε αναφορά σε αυτήν αφορά ουσιαστικά την ίδια την Εκκλησία και την παρουσία της στον κόσμο.
Χαρακτηρίζει την Ενορία «ζωντανό κύτταρο» του εκκλησιαστικού οργανισμού και πρωταρχικό πυρήνα της χριστιανικής ζωής, έχοντας ως κέντρο τον Ιερό Ναό, τη λατρεία και τη συμμετοχή των πιστών στα Μυστήρια της Εκκλησίας.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στον ρόλο του εφημερίου, ο οποίος, υπό την εποπτεία του οικείου Επισκόπου, έχει την ευθύνη για τη λατρευτική και πνευματική ζωή των ενοριτών και για την ευρύτερη πρόοδο της Ενορίας. Όπως σημειώνει, μέσα στον Ναό ο ιερέας τελεί τις Ιερές Ακολουθίες και τα Μυστήρια, ενώ έξω από αυτόν καλείται να βρίσκεται κοντά στους ενορίτες του και να εκφράζει έμπρακτα την αγάπη και την ποιμαντική φροντίδα της Εκκλησίας.
Ο κ. Χρυσόστομος υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι η εύρυθμη λειτουργία μιας Ενορίας δεν αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του κλήρου. «Η Ενορία είναι υπόθεση όλων», τονίζει, καλώντας μικρούς και μεγάλους, άνδρες και γυναίκες, να συμμετέχουν ανάλογα με τις δυνατότητές τους στην ενοριακή ζωή.
Παράλληλα, διακρίνει την ατομική θρησκευτικότητα από την ουσιαστική εκκλησιαστική ζωή, τονίζοντας ότι «δεν νοείται πιστός χριστιανός χωρίς την ενορία του». Καλεί, έτσι, τους πιστούς να ενδιαφέρονται ενεργά για την Ενορία τους, να φροντίζουν τον Ιερό Ναό και την περιουσία του και να συμβάλλουν στη συντήρηση και την ευπρέπειά του.
Ο Μητροπολίτης Μάνης αναφέρεται επίσης στη σχέση των ενοριτών με τον ιερέα τους, προτρέποντάς τους να τον σέβονται, να τον αγαπούν, να τον ενθαρρύνουν και να τον βοηθούν στην επιτέλεση της ποιμαντικής του αποστολής.
Κλείνοντας την εγκύκλιό του, ο κ. Χρυσόστομος καλεί τους πιστούς να συμμετέχουν ουσιαστικά στη λατρευτική και μυστηριακή ζωή της Ενορίας, από τη Θεία Λειτουργία και τη Θεία Κοινωνία έως την Εξομολόγηση, τη Βάπτιση και τον Γάμο.
«Ενορία σημαίνει “ο Χριστός εν τω μέσω ημών”», τονίζει χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η χριστιανική ζωή δεν βιώνεται ατομικά, αλλά μέσα στην κοινωνία των πιστών.
«Αγαπήσατε περισσότερο την Ενορία σας και να είστε βέβαιοι ότι θα έχετε τη χάρη του Θεού στη ζωή σας», καταλήγει ο Μητροπολίτης Μάνης.
Διαβάστε ολόκληρη την εγκύκλιο:
Αγαπητοί μου χριστιανοί,
Η Εγκύκλιος αυτή για την αξία και σημασία της Ενορίας είναι αναγκαία. Και τούτο, γιατί όλοι οφείλουμε να κατανοήσουμε ότι στην ορθόδοξη πραγματικότητα, η μικρότερη ενότητα εκκλησιαστικής ζωής είναι η Ενορία. Λόγος, συνεπώς, για την Ενορία είναι στην ουσία λόγος για την ίδια την Εκκλησία και την παρουσία της στον κόσμο. Και όπως λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Τίποτε δεν υπάρχει πιό ισχυρό από την Εκκλησία. Η ελπίδα σου η Εκκλησία. Η σωτηρία σου η Εκκλησία. Η καταφυγή σου η Εκκλησία. Είναι υψηλότερη από τον ουρανό. Είναι πλατύτερη από την γή» (Προς Ευτρόπιον, Ομιλία Β’, 33, 124).
Η Ενορία, λοιπόν, είναι υποδιαίρεση του όλου εκκλησιαστικού οργανισμού και αποτελεί ουσιαστικά ένα ζωντανό κύτταρο αυτής, ένα πρωταρχικό πυρήνα της χριστιανικής ζωής μας.
Καλόν είναι να γνωρίζετε ότι οι Ναοί και οι Ενορίες της Εκκλησίας της Ελλάδος, ως εκκλησιαστικές δομές, λειτουργούν βάσει των Ιερών Κανόνων και των θεσμών της Ορθοδόξου Παραδόσεως και ως δημόσιοι οργανισμοί λειτουργούν σύμφωνα με τους Νόμους του ελληνικού κράτους ως Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου. Κέντρο της Ενορίας είναι βέβαια ο Ιερός Ναός με την λατρεία και πρωτεργάτης της όλης λατρευτικής εκκλησιαστικής και ποιμαντικής δράσης είναι ο Ιερεύς υπό την εποπτεία του οικείου Επισκόπου. Ο Ιερεύς – εφημέριος οφείλει επισταμένως όπως μεριμνά για την λατρευτική και πνευματική ζωή των ενοριτών και για κάθε ζήτημα που αφορά την όλη πρόοδο της Ενορίας.
Ειδικότερα, μέσα στο Ναό ο Ιερέας είναι λειτουργός του Υψίστου, δηλαδή τελεί τις Ιερές Ακολουθίες και τα Ιερά Μυστήρια. Έξω από το Ναό ο Ιερεύς λειτουργεί ως ποιμένας ανάμεσα στους ενορίτες του και πραγματώνει στην πράξη την αγάπη του Χριστού που ως «Καλός Ποιμήν» φροντίζει και προστατεύει τα πρόβατα της ποίμνης της Εκκλησίας.
Αλλά και ο λαϊκός, ο κάθε πιστός πρέπει να είναι και συνειδητός ενορίτης. Δεν νοείται πιστός χριστιανός χωρίς την ενορία του. Και πρέπει να συμμετέχει στην ενοριακή ζωή και να ενδιαφέρεται για την πρόοδο της Ενορίας του.
Η συμβολή των λαϊκών στη καλή λειτουργία της Ενορίας είναι επιβεβαιωμένη. Από τα μικρά παιδιά μέχρι τους ηλικιωμένους, άνδρες και γυναίκες, πτωχοί και πλούσιοι, μορφωμένοι και ολιγογράμματοι, όλοι μπορούν και πρέπει ανάλογα με τις δυνατότητές τους να συμβάλλουν στο έργο της Ενορίας. Η Ενορία είναι υπόθεση όλων και πρέπει, αγαπητοί μου χριστιανοί, να την αγαπάτε και να δείχνετε το ενδιαφέρον σας γι’ αυτή. Δεν είναι σωστό η αποξένωση από την Ενορία. Πρέπει να προσέξουμε ότι άλλο είναι απλώς μια ατομική θρησκευτικότητα και άλλο η εκκλησιαστική ζωή.
Ειδικότερα, ως ενορίτες να προσέχετε τον Ναό, την κινητή και ακίνητη περιουσία του και να λαμβάνετε κάθε αναγκαίο μέτρο για την συντήρηση και ευπρέπεια αυτού. Αποτελεί δε ιεροσυλία κάθε κλοπή από τον Ι. Ναό. Και είναι βαρύτατο αμάρτημα τούτο που συνεπάγεται την δικαία οργή και τιμωρία του Θεού.
Τον εφημέριό σας, τον Ιερέα, τον παπά σας, πρέπει να τον σέβεσθε, να μη τον στενοχωρείτε αλλά να τον αγαπάτε, να τον εμψυχώνετε και να τον βοηθάτε ώστε και εκείνος ευσυνείδητα και υπεύθυνα να επιτελεί το έργο του. Ξέρει άλλωστε ότι ο Θεός του ενεπιστεύθη ψυχές και θα δώσει λόγο κατά την Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου και στην τελική κρίση.
Έτσι γίνεται κατανοητό ότι είναι σπουδαίο το γεγονός να είσθε μέλη της Ενορίας. Γι’ αυτό, ως πνευματικός σας πατέρας σας συμβουλεύω, να μεταβαίνετε στο Ναό, να εκκλησιάζεσθε, να τελούνται εκεί τα ιερά Μυστήρια της Εξομολογήσεως, της Βαπτίσεως και του Γάμου, να συμμετέχετε στη Θεία Λειτουργία και στη Θεία Μετάληψη και εκεί όλα να γίνονται, όσα πρέπει από την γέννηση, ως τον θάνατο και μετά απ’ αυτόν. Έτσι φανερώνετε ότι είσθε μία ζωντανή εκκλησιαστική κοινότητα που λειτουργεί ως οικογένεια του Θεού. Και τότε ο Θεός ευλογεί.
Να πιστεύετε, λοιπόν, ότι Ενορία σημαίνει «ο Χριστός εν τώ μέσω ημών» και η ένταξη στο σώμα του Χριστού είναι η προϋπόθεση της σωτηρίας. Δεν σώζεται κανείς ατομικά αλλά μέσα στην κοινωνία των αδελφών του και η Ενορία γίνεται για τον καθένα τόπος διδαχής, αγάπης, σωτηρίας και θεώσεως. Αγαπήσατε περισσότερο την Ενορία σας και να είσθε βέβαιοι ότι θα έχετε την χάρη του Θεού στη ζωή σας.
Μετά πολλών πατρικών ευχών
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ο ΜΑΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ Γ’
