Θεσσαλονίκης Φιλόθεος: Σε μία ασυνήθιστα προσωπική και εξομολογητική συνέντευξη προχώρησε ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος, μιλώντας στον δημοσιογράφο Βαγγέλη Ντάσιο και στη σειρά «Άοπλες Συνεντεύξεις» του Thes.gr και της Life Events.
Επιμέλεια: Γιάννης Παπανικολάου – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Ο κ. Φιλόθεος άφησε για λίγο στην άκρη τον αυστηρά θεσμικό του ρόλο και μίλησε ως άνθρωπος για την ευθύνη των εκπροσώπων της Εκκλησίας, τη σχέση με τους νέους, τα προσωπικά του λάθη, τη μοναξιά των δύσκολων αποφάσεων, αλλά και τη διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας.
Η συνέντευξη δημοσιεύθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 2026 και το σχετικό βίντεο παρουσιάζει έναν διαφορετικό διάλογο, χωρίς τυπικές και προκαθορισμένες απαντήσεις. Ο Μητροπολίτης κλήθηκε να απαντήσει όχι μόνο ως επικεφαλής της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, αλλά και ως άνθρωπος που βιώνει αμφιβολίες, φόβους, απογοητεύσεις και την αγωνία των επιλογών του.
«Η ασυνέπεια λόγων και έργων διώχνει τον κόσμο»
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του στην απομάκρυνση ενός τμήματος της κοινωνίας και κυρίως των νεότερων ανθρώπων από την Εκκλησία. Ο κ. Φιλόθεος δεν απέδωσε την ευθύνη αποκλειστικά στους νέους ούτε κατέφυγε σε εύκολες κατηγορίες περί αδιαφορίας και εκκοσμίκευσης.
Αντίθετα, στάθηκε με αυτοκριτική απέναντι στη συμπεριφορά των ίδιων των εκπροσώπων του εκκλησιαστικού θεσμού:
«Όταν οι νέοι λένε ότι δεν πιστεύουν στην Εκκλησία, συχνά την ταυτίζουν με εμάς τους εφήμερους εκπροσώπους της. Η ασυνέπεια λόγων και έργων εκ μέρους μας είναι αυτή που διώχνει τον κόσμο».
Πρόκειται για μια τοποθέτηση που μεταφέρει το βάρος από τη θεωρία στην πράξη. Ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης αναγνώρισε ουσιαστικά ότι ο κόσμος αξιολογεί το εκκλησιαστικό μήνυμα μέσα από τη ζωή, τη συμπεριφορά και τη συνέπεια όσων το μεταφέρουν.
Η Εκκλησία, όπως προκύπτει από τη σκέψη του, δεν μπορεί να απαιτεί από τον άνθρωπο να την εμπιστευθεί εάν πρώτα οι εκπρόσωποί της δεν κερδίσουν αυτή την εμπιστοσύνη μέσα από το προσωπικό παράδειγμα. Ο λόγος χωρίς αντίστοιχο έργο κινδυνεύει να χάσει την πειστικότητά του, ανεξάρτητα από το πόσο θεολογικά ορθός μπορεί να είναι.
Η Εκκλησία καλείται πρώτα να ακούσει
Ο Μητροπολίτης αναφέρθηκε στην ανάγκη ουσιαστικής επικοινωνίας με τη σύγχρονη κοινωνία. Υπογράμμισε ότι η Εκκλησία οφείλει να ακούει περισσότερο προτού μιλήσει, ιδιαίτερα όταν απευθύνεται σε νέους που αισθάνονται ότι δεν τους κατανοεί ή ότι δεν τους αφορά.
Αυτή η προσέγγιση δεν σημαίνει αλλοίωση της πίστεως ή εγκατάλειψη της παράδοσης. Σημαίνει, όμως, ότι η επικοινωνία δεν μπορεί να είναι μονόδρομος. Ο ποιμαντικός λόγος χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές αγωνίες του ανθρώπου, χωρίς καταδίκη και εύκολες γενικεύσεις.
Η Εκκλησία της Ελλάδος αποτελεί έναν θεσμό με βαθιές ρίζες στην ελληνική κοινωνία. Η διατήρηση, όμως, αυτής της σχέσης απαιτεί, σύμφωνα με όσα τόνισε ο Μητροπολίτης, ειλικρίνεια, αυτοκριτική και κυρίως συνέπεια.
Τα λάθη και η μοναξιά των αποφάσεων
Σε ένα από τα πιο προσωπικά σημεία της συνέντευξης, ο κ. Φιλόθεος μίλησε για τις στιγμές κατά τις οποίες μένει μόνος απέναντι σε δύσκολες αποφάσεις. Αναγνώρισε ότι έχει κάνει λάθη και δεν δίστασε να ζητήσει συγχώρεση για επιλογές που ενδεχομένως πλήγωσαν ανθρώπους.
Η παραδοχή αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς προέρχεται από έναν Ιεράρχη που δεν επιχείρησε να παρουσιάσει την εικόνα ενός ανθρώπου χωρίς αδυναμίες. Αντίθετα, περιέγραψε την εκκλησιαστική διοίκηση ως ευθύνη που συνοδεύεται από αμφιβολίες, αγωνία και προσωπικό κόστος.
Η εκκλησιαστική περιουσία επιστρέφει στην κοινωνία
Αναφερόμενος στην αξιοποίηση ακινήτων, ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης ξεκαθάρισε ότι στην Εκκλησία υπάρχουν διαφορετικά νομικά πρόσωπα, με ξεχωριστές διοικήσεις και περιουσιακά στοιχεία. Επισήμανε, ωστόσο, ότι η εκκλησιαστική περιουσία αποκτά πραγματικό νόημα όταν αξιοποιείται προς όφελος της κοινωνίας.
Η διαχείρισή της, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, δεν αποτελεί αυτοσκοπό ούτε μπορεί να περιορίζεται στη συσσώρευση εσόδων. Οφείλει να μετατρέπεται σε φιλανθρωπικό και κοινωνικό έργο για τους ανθρώπους που δοκιμάζονται.
«Μπορεί να υπάρχει καλός άνθρωπος χωρίς να πιστεύει»
Ξεχωριστή συζήτηση προκάλεσε και η θέση του ότι ένας άνθρωπος μπορεί ασφαλώς να είναι καλός χωρίς να πιστεύει στον Θεό. Με τη δήλωσή του δεν ταύτισε την ηθική ποιότητα με τη θρησκευτική ταυτότητα ούτε επιχείρησε να αποκλείσει όσους βρίσκονται έξω από τη θεσμική Εκκλησία.
Η συνολική παρέμβαση του Μητροπολίτη Φιλοθέου στις «Άοπλες Συνεντεύξεις» αποτέλεσε ένα καθαρό μήνυμα αυτοκριτικής: η Εκκλησία δεν θα φέρει τον άνθρωπο κοντά της μόνο με διακηρύξεις, αλλά κυρίως με το ήθος, την αλήθεια και τη συνέπεια των ανθρώπων που την εκπροσωπούν.
