ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Αυστηρότεροι έλεγχοι, υποχρεωτική ψηφιακή αποτύπωση των εκμεταλλεύσεων και άμεση διασταύρωση των στοιχείων με τις φορολογικές βάσεις δεδομένων συνοδεύουν την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης για το 2026.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Η ΑΑΔΕ έδωσε αναλυτικές οδηγίες προς γεωργούς και κτηνοτρόφους, προκειμένου να περιοριστούν τα λάθη που μπορούν να οδηγήσουν σε περικοπές, καθυστερήσεις ή ακόμη και πλήρη απώλεια των κοινοτικών ενισχύσεων.
Η νέα ΕΑΕ αποτελεί πλέον όχι μόνο αίτηση πληρωμής, αλλά ολοκληρωμένη δήλωση της αγροτικής εκμετάλλευσης. Ο παραγωγός πρέπει να καταγράψει όλα τα αγροτεμάχια, ανεξάρτητα από το εάν συνδέονται με συγκεκριμένο καθεστώς ενίσχυσης, τα δικαιώματα βασικής στήριξης, το ζωικό κεφάλαιο και κάθε πρόσθετο στοιχείο που απαιτείται για τους διοικητικούς και διασταυρωτικούς ελέγχους.
Μέσω της ίδιας αίτησης υποβάλλονται αιτήματα για τη βασική και αναδιανεμητική στήριξη, τα οικολογικά σχήματα, τους νέους γεωργούς, τις συνδεδεμένες ενισχύσεις, το βαμβάκι, τις παρεμβάσεις Αγροτικής Ανάπτυξης, τα τομεακά προγράμματα και τις ενισχύσεις των Μικρών Νησιών του Αιγαίου. Η ΑΑΔΕ έχει παρουσιάσει τη νέα εφαρμογή ως εργαλείο για ποιοτικότερα δεδομένα, ταχύτερη αξιολόγηση και αποτελεσματικότερους ελέγχους. (ΑΑΔΕ)
Υποχρεωτική ψηφιοποίηση των αγροτεμαχίων
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη χαρτογράφηση. Κατά την υποβολή της ΕΑΕ πρέπει να ψηφιοποιούνται υποχρεωτικά τα αγροτεμάχια και οι σταβλικές εγκαταστάσεις. Όσα δεν αποτυπωθούν ψηφιακά θεωρούνται μη δηλωθέντα και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεμελίωση δικαιώματος πληρωμής.
Εκπρόσωποι Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων επισημαίνουν ότι η νέα πλατφόρμα διαθέτει βελτιωμένα αλφαριθμητικά δεδομένα, αλλά εξακολουθούν να καταγράφονται δυσκολίες στη γεωχωρική απεικόνιση και στο σύστημα GIS. Το κρίσιμο ζήτημα είναι να αποτυπώνονται σωστά τα όρια των αγροτεμαχίων, καθώς επάνω στη χαρτογραφική βάση θα στηριχθούν οι υπόλοιποι έλεγχοι.
Οι άνθρωποι των ΚΥΔ θεωρούν υπερβολικά αισιόδοξη την εκτίμηση ότι όλοι οι αγρότες θα μπορούν να ολοκληρώσουν μόνοι τους τη δήλωση. Η ΕΑΕ παραμένει σύνθετη διαδικασία, ιδιαίτερα όταν περιλαμβάνει μισθωμένες εκτάσεις, συνδεδεμένες ενισχύσεις, οικολογικά σχήματα, ζωικό κεφάλαιο και ειδικά δικαιολογητικά.
Τι ισχύει για ιδιόκτητα και ενοικιαζόμενα χωράφια
Στην εφαρμογή κάθε έκταση χαρακτηρίζεται ως ιδιόκτητη, ενοικιαζόμενη ή μικτή. Ιδιόκτητο θεωρείται το αγροτεμάχιο όταν η χρησιμοποιούμενη έκταση, σύμφωνα με το δηλωμένο ποσοστό κατοχής, ανήκει εξ ολοκλήρου στον παραγωγό. Ενοικιαζόμενο χαρακτηρίζεται όταν είναι πλήρως μη ιδιόκτητο, ενώ μικτό όταν ένα μέρος ανήκει στον ίδιο και το υπόλοιπο χρησιμοποιείται βάσει μίσθωσης.
Κατά κανόνα, ο γεωργός δεν επισυνάπτει στην αίτηση το μισθωτήριο. Όταν, όμως, ο ιδιοκτήτης δεν είναι υπόχρεος υποβολής Ε9, απαιτείται δήλωση πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης. Σε ειδικές περιοχές πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η δήλωση του ακινήτου, να έχει συμπληρωθεί ο ΚΑΕΚ και να έχουν συσχετιστεί οι Αριθμοί Ταυτότητας Ακινήτου με τα στοιχεία του Κτηματολογίου.
Σε περίπτωση ελέγχου, οι υπηρεσίες μπορούν να ζητήσουν ισχυρό νομικό τίτλο, βεβαίωση ταυτοπροσωπίας και κάθε συμπληρωματικό έγγραφο που κρίνεται απαραίτητο. Οι διασταυρώσεις εκτάσεων με Ε9 και φορολογικά στοιχεία έχουν ήδη αποτελέσει αιτία δέσμευσης πληρωμών σε προηγούμενους ελέγχους.
Ποια παραστατικά γίνονται δεκτά
Για το έτος ενίσχυσης 2026 γίνονται δεκτά τα τιμολόγια που έχουν καταχωριστεί στο myDATA. Αποδείξεις λιανικής μέχρι 100 ευρώ γίνονται δεκτές μόνο εφόσον έχουν εκδοθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
Οι αποδείξεις λιανικής που εκδόθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2026 πρέπει, όπου απαιτείται, να αντικαθίστανται από τιμολόγια. Στο νέο παραστατικό πρέπει να αναγράφονται ο αριθμός της απόδειξης που αντικαθίσταται και ο αριθμός της ταμειακής μηχανής από την οποία εκδόθηκε. Όπου προβλέπεται, απαιτείται και ψηφιακό δελτίο αποστολής.
Πρόσθετα δικαιολογητικά χρειάζονται για αγροτεμάχια μέσα σε προστατευόμενες αρχαιολογικές ζώνες, για δημόσιους βοσκότοπους, βιομηχανική κάνναβη, βιολογική γεωργία, περιστατικά ανωτέρας βίας, πληρωμή εισφοράς υπέρ ΕΛΓΑ και εκούσια επιστροφή δικαιωμάτων.
Κυρώσεις έως και πλήρη απώλεια της ενίσχυσης
Ιδιαίτερα αυστηρό είναι το καθεστώς των κυρώσεων. Όταν η δηλωμένη έκταση είναι μεγαλύτερη από την πραγματικά προσδιορισθείσα, η πληρωμή περιορίζεται αρχικά στην επιλέξιμη έκταση. Σε μεγαλύτερες αποκλίσεις εφαρμόζονται μειώσεις ίσες με μιάμιση ή και δύο φορές την υπέρβαση.
Για απόκλιση πάνω από 30% οι περικοπές γίνονται εξαιρετικά βαριές, ενώ σε επαναλαμβανόμενη παράβαση μπορεί να μη χορηγηθεί καμία στρεμματική ενίσχυση. Εάν η υπέρβαση ξεπερνά το 50%, ο παραγωγός αποκλείεται από τη συγκεκριμένη ενίσχυση.
Αντίστοιχες κυρώσεις προβλέπονται και για τους κτηνοτρόφους. Ελέγχεται η διαφορά μεταξύ δηλωθέντων και προσδιορισθέντων επιλέξιμων ζώων. Για μικρές αποκλίσεις η πληρωμή γίνεται βάσει των ζώων που αναγνωρίστηκαν, ενώ για ποσοστά άνω του 30% εφαρμόζονται διπλές μειώσεις. Πάνω από το 50% προβλέπεται αποκλεισμός από την ενίσχυση.
Νέα συμπληρωματική πληρωμή από τον ΟΠΕΚΑ
Παράλληλα, αναμένεται συμπληρωματική καταβολή του χρηματικού βοηθήματος του ΛΑΕ–ΟΠΕΚΑ σε τρίτεκνες και πολύτεκνες αγροτικές οικογένειες που δεν πληρώθηκαν στην πρώτη φάση, επειδή δεν είχε ολοκληρωθεί η επεξεργασία των αιτήσεών τους.
Η αρχική πληρωμή της 28ης Ιουλίου ανήλθε σε 1.614.600 ευρώ και αφορούσε 1.658 τρίτεκνους και 454 πολύτεκνους δικαιούχους. Το βοήθημα ανέρχεται σε 700 ευρώ για κάθε τρίτεκνη οικογένεια και σε 1.000 ευρώ για κάθε πολύτεκνη, με πίστωση στον δηλωμένο τραπεζικό λογαριασμό.
Το πρόγραμμα του 2026 προβλέπει συνολικά ενισχύσεις για 2.300 τρίτεκνες και 600 πολύτεκνες μητέρες ή μονογονείς πατέρες, ενώ η επίσημη ψηφιακή εφαρμογή λειτουργεί μέσω του ΛΑΕ–ΟΠΕΚΑ και της ΗΔΙΚΑ.
Το μήνυμα προς τους παραγωγούς είναι σαφές: καμία αίτηση δεν πρέπει να οριστικοποιηθεί χωρίς προσεκτικό έλεγχο των χαρτών, των ιδιοκτησιακών στοιχείων, των παραστατικών και του ζωικού κεφαλαίου. Ένα λάθος που παλαιότερα μπορούσε να διορθωθεί εύκολα, στο νέο περιβάλλον διασταυρώσεων μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική περικοπή ή οριστική απώλεια της πληρωμής.
