ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη φάση εισέρχεται από τη Δευτέρα 3 Αυγούστου η διαδικασία υποβολής των δηλώσεων ΟΣΔΕ 2026, με το ενδιαφέρον χιλιάδων παραγωγών να στρέφεται πλέον όχι μόνο στην έγκαιρη κατάθεση της αίτησης, αλλά κυρίως στην ποιότητα και την ακρίβεια των στοιχείων.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Η νέα εφαρμογή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης αποτελεί το πρώτο μεγάλο τεστ για το νέο μοντέλο ελέγχων, καθώς η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει αυξημένο ρόλο στη διασταύρωση των δεδομένων και στη θωράκιση των κοινοτικών πληρωμών.
Έπειτα από συνεχείς αναβολές, τεχνικές προσαρμογές και θεσμικές παρεμβάσεις, η διαδικασία περνά στην τελική της ευθεία. Το βασικό μήνυμα προς τους παραγωγούς είναι ότι η βιαστική υποβολή μπορεί να αποδειχθεί ακριβή. Λάθη σε αγροτεμάχια, μισθωτήρια, ΑΤΑΚ, ΚΑΕΚ, στοιχεία ιδιοκτησίας, καλλιέργειες ή δικαιώματα ενίσχυσης είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε δεσμεύσεις, περικοπές ή καθυστερήσεις πληρωμών.
Στο vimaorthodoxias.gr μίλησαν ειδικά υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, τα οποία υπογράμμισαν ότι «φέτος το βάρος πέφτει στην ορθότητα της αίτησης και όχι απλώς στην οριστικοποίησή της». Όπως εξήγησαν, οι διασταυρωτικοί έλεγχοι θα είναι περισσότεροι και αυστηρότεροι, επειδή το σύστημα αντλεί και συγκρίνει πληροφορίες από φορολογικές, κτηματολογικές και γεωχωρικές βάσεις δεδομένων.
Νέος χάρτης ελέγχων
Η νέα ψηφιακή αρχιτεκτονική διασυνδέεται με το Ελληνικό Κτηματολόγιο, τα στοιχεία του Ε9, το χαρτογραφικό υπόβαθρο και τα δορυφορικά συστήματα παρακολούθησης. Αυτό σημαίνει ότι αποκλίσεις ανάμεσα στη δηλωμένη έκταση και στα διαθέσιμα επίσημα στοιχεία θα εντοπίζονται ταχύτερα.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα ενοικιαζόμενα αγροτεμάχια. Οι παραγωγοί πρέπει να ελέγξουν τη διάρκεια των μισθωτηρίων, την ταύτιση του ΑΦΜ του ιδιοκτήτη, τον ΑΤΑΚ και, όπου απαιτείται, τον ΚΑΕΚ. Αντίστοιχα, στις κληρονομικές εκκρεμότητες ή στις συνιδιοκτησίες χρειάζεται προηγούμενη τακτοποίηση, ώστε να μην εμφανιστούν ασυμφωνίες που θα «παγώσουν» την αίτηση.
Τα υπηρεσιακά στελέχη επισημαίνουν ακόμη ότι ο παραγωγός δεν πρέπει να δηλώνει καλλιέργεια διαφορετική από την πραγματική εικόνα του αγροτεμαχίου. Οι δορυφορικοί έλεγχοι και το σύστημα monitoring μπορούν να εντοπίσουν διαφορές στη χρήση γης, στην αγρανάπαυση ή στις επιλέξιμες εκτάσεις.
Τι αλλάζει για τα ΚΥΔ
Η φετινή διαδικασία συνοδεύεται από νέο πλαίσιο ευθυνών για τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων. Η λεγόμενη «δέουσα επιμέλεια» αφορά τον έλεγχο της πληρότητας και της τυπικής ορθότητας των δικαιολογητικών. Τα ΚΥΔ δεν θεωρούνται υπεύθυνα για τη γνησιότητα ενός εγγράφου όταν αυτό εμφανίζει όλα τα προβλεπόμενα χαρακτηριστικά.
Η ευθύνη για την ακρίβεια των δηλωθέντων στοιχείων παραμένει στον δικαιούχο. Για τον λόγο αυτό, κάθε παραγωγός πρέπει να διαβάζει προσεκτικά την αίτηση πριν από την οριστικοποίηση και να κρατά αντίγραφο όλων των δικαιολογητικών. Η αμοιβή του ΚΥΔ πρέπει να συμφωνείται εκ των προτέρων και δεν μπορεί να συνδέεται με το ύψος της επιδότησης.
Παράλληλα, εξετάζεται η επαναλειτουργία της δυνατότητας διορθώσεων για την ΕΑΕ 2025, ώστε να αντιμετωπιστούν λάθη και εκκρεμότητες που εξακολουθούν να εμποδίζουν πληρωμές. Η ΑΑΔΕ είχε ήδη ανοίξει τον Φεβρουάριο το σύστημα ΟΣΔΕ για διορθώσεις και συμπληρώσεις προηγούμενων αιτήσεων, στοιχείο που δείχνει τη βαρύτητα των διορθωτικών ελέγχων.
Προθεσμίες και πληρωμές
Το χρονοδιάγραμμα είναι ασφυκτικό, επειδή μετά την ολοκλήρωση των αιτήσεων πρέπει να ακολουθήσουν οι διοικητικοί και γεωχωρικοί έλεγχοι, πριν από τις πρώτες πιστώσεις της νέας περιόδου. Η εμπειρία προηγούμενων ετών δείχνει ότι αιτήσεις με ασυμφωνίες στα στοιχεία ιδιοκτησίας ή στη χαρτογράφηση οδηγούνται σε πρόσθετο έλεγχο, γεγονός που μεταθέτει την πληρωμή.
Οι επίσημες ανακοινώσεις έχουν καταγράψει ότι οι πληρωμές πραγματοποιούνται κατόπιν διασταυρώσεων με στοιχεία Ε9 και myDATA, ενώ μέρος των αιτήσεων μπορεί να δεσμεύεται για περαιτέρω εξέταση. Οι έλεγχοι θα προηγούνται κάθε πληρωμής χωρίς εξαιρέσεις.
Ανοίγει και ο Αναπτυξιακός
Την ίδια ημέρα ξεκίνησε η υποβολή αιτήσεων στο καθεστώς «Αγροδιατροφή – Πρωτογενής Παραγωγή και Μεταποίηση Γεωργικών Προϊόντων – Αλιεία – Υδατοκαλλιέργεια» του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν ηλεκτρονικά τα επενδυτικά τους σχέδια μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Αναπτυξιακών Νόμων, με καταληκτική ημερομηνία την 30ή Νοεμβρίου 2026.
Το ύψος της ενίσχυσης μπορεί να φτάσει έως το 75%, ανάλογα με την περιοχή εγκατάστασης, το μέγεθος της επιχείρησης και τον ισχύοντα Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Για επενδύσεις πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής, το ποσοστό φτάνει κατά κανόνα έως 50%, αυξάνεται έως 60% για γεωργούς ηλικίας έως 40 ετών και για μικρά νησιά του Αιγαίου, ενώ στην Αττική περιορίζεται στο 40%.
Το ανώτατο ποσό ενίσχυσης για σχέδια πρωτογενούς παραγωγής ανέρχεται σε 600.000 ευρώ ανά επενδυτικό σχέδιο και επιχείρηση. Επιλέξιμες είναι επενδύσεις για δημιουργία νέας μονάδας, επέκταση υφιστάμενης δυναμικότητας, διαφοροποίηση της παραγωγής ή θεμελιώδη αλλαγή της παραγωγικής διαδικασίας.
Οι φορείς μπορούν να καλύψουν τη συμμετοχή τους με ίδια κεφάλαια, τραπεζικό ή ομολογιακό δάνειο, καθώς και με χρηματοδοτικά εργαλεία της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Ωστόσο, τουλάχιστον το 25% του ενισχυόμενου κόστους πρέπει να μην περιλαμβάνει κρατική ενίσχυση ή άλλη δημόσια στήριξη.
Το κρίσιμο μήνυμα
Η έναρξη του ΟΣΔΕ και του νέου επενδυτικού καθεστώτος δημιουργεί δύο παράλληλες ευκαιρίες, αλλά και αυξημένες υποχρεώσεις. Για τις άμεσες ενισχύσεις, κλειδί είναι η καθαρή και τεκμηριωμένη αίτηση. Για τον Αναπτυξιακό, απαιτούνται ώριμο σχέδιο, εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και πλήρης φάκελος.
Οι παραγωγοί καλούνται να μην αφήσουν την υποβολή για τις τελευταίες ημέρες, αλλά ούτε να προχωρήσουν χωρίς έλεγχο. Η σωστή δήλωση δεν είναι πλέον μια τυπική διαδικασία· αποτελεί την πρώτη και σημαντικότερη προϋπόθεση ώστε να μη χαθούν δικαιώματα, να μην μπλοκαριστούν πληρωμές και να αξιοποιηθούν οι διαθέσιμες επενδυτικές ενισχύσεις.
