Νέα Υόρκη: Αντιδράσεις στους κόλπους Ορθοδόξων πιστών στις Ηνωμένες Πολιτείες προκαλεί η προγραμματισμένη απονομή του βραβείου «Φάρος της Ελπίδας» στον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι από το Εθνικό Προσκύνημα του Αγίου Νικολάου στο Σημείο Μηδέν της Νέας Υόρκης.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Ομάδα Ορθοδόξων Χριστιανών έχει καταθέσει επίσημη αίτηση προς το Διοικητικό Συμβούλιο του Προσκυνήματος, ζητώντας να ανακληθεί η απόφαση για τη βράβευση του Ουκρανού προέδρου. Η διαδικτυακή πρωτοβουλία έχει συγκεντρώσει περισσότερες από 300 υπογραφές, σύμφωνα με τους διοργανωτές της, οι οποίοι δηλώνουν ότι θα παραδώσουν το τελικό κείμενο πριν από την προγραμματισμένη εκδήλωση του Σεπτεμβρίου.
Η απονομή στις 26 Σεπτεμβρίου
Η βράβευση έχει προγραμματιστεί για τις 26 Σεπτεμβρίου 2026, στο πλαίσιο του δεύτερου ετήσιου επίσημου δείπνου οικονομικής ενίσχυσης του Εθνικού Προσκυνήματος.
Σύμφωνα με τις έως τώρα ανακοινώσεις, η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο Casa Cipriani της Νέας Υόρκης, κατά την περίοδο διεξαγωγής της Εβδομάδας Υψηλού Επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Το βραβείο «Φάρος της Ελπίδας» απονέμεται, σύμφωνα με τη διοίκηση του Προσκυνήματος, σε προσωπικότητες των οποίων η ηγεσία χαρακτηρίζεται από θάρρος, ανθεκτικότητα και ηθική διαύγεια.
Οι υπεύθυνοι της εκδήλωσης έχουν παρουσιάσει τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι ως ηγέτη του οποίου η στάση και η υπεράσπιση της ελευθερίας ενέπνευσαν εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο.
Οι αντιρρήσεις των υπογραφόντων
Οι συντάκτες της αίτησης εκφράζουν εντελώς διαφορετική άποψη. Στην επιστολή που συνοδεύει το αίτημα υποστηρίζουν ότι η ουκρανική κυβέρνηση έχει λάβει μέτρα τα οποία, κατά την εκτίμησή τους, περιορίζουν τη θρησκευτική ελευθερία και στρέφονται κατά της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας υπό τον Μητροπολίτη Ονούφριο.
Μεταξύ των καταγγελιών που διατυπώνονται περιλαμβάνονται αναφορές για διώξεις και συλλήψεις κληρικών, κρατικές παρεμβάσεις σε εκκλησιαστικές υποθέσεις, στρατολόγηση ιερέων και δεσμεύσεις ή μεταβιβάσεις εκκλησιαστικής περιουσίας.
Πρόκειται για ισχυρισμούς των διοργανωτών της πρωτοβουλίας, οι οποίοι, σύμφωνα με το Orthodox Reflections, θεωρούν ότι η τιμητική διάκριση προς τον Ουκρανό πρόεδρο έρχεται σε αντίθεση με την αποστολή ενός Ορθόδοξου Προσκυνήματος.
Οι υπογράφοντες υποστηρίζουν ακόμη ότι η απονομή θα αποτελούσε προσβολή για πιστούς οι οποίοι αναγνωρίζουν ως κανονικό προκαθήμενο της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας τον Μητροπολίτη Ονούφριο.
Η επιστολή που συνοδεύει την αίτηση
Η αίτηση συνοδεύεται από επιστολή της Ορθόδοξης Χριστιανής Κασσάνδρας του Αγίου Ιωάννη, στην οποία αναπτύσσονται οι λόγοι για τους οποίους ζητείται η ανάκληση της βράβευσης.
Στο κείμενο υποστηρίζεται ότι η τιμητική διάκριση δεν συνάδει με τον πνευματικό και συμβολικό χαρακτήρα του Εθνικού Προσκυνήματος του Αγίου Νικολάου.
Οι διοργανωτές επισημαίνουν ότι κάθε νέα υπογραφή αποστέλλεται αυτομάτως σε θεσμικούς αποδέκτες, μεταξύ των οποίων η Ελληνορθόδοξη Αρχιεπισκοπή Αμερικής, η Συνέλευση των Κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων των Ηνωμένων Πολιτειών και οι Άρχοντες του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Στόχος τους είναι να αυξηθεί η πίεση προς το Διοικητικό Συμβούλιο πριν από την πραγματοποίηση του δείπνου.
Η θέση του Εθνικού Προσκυνήματος
Το Εθνικό Προσκύνημα του Αγίου Νικολάου υπερασπίζεται μέχρι στιγμής την επιλογή του Ουκρανού προέδρου για το βραβείο.
Στη σχετική αιτιολόγηση αναφέρεται ότι η ηγεσία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στη διάρκεια του πολέμου αποτελεί παράδειγμα ανθεκτικότητας και θάρρους.
Παρά τις αντιδράσεις και τη συγκέντρωση των υπογραφών, δεν έχει ανακοινωθεί αλλαγή στον προγραμματισμό της εκδήλωσης ούτε ανάκληση της απόφασης.
Η βράβευση εξακολουθεί να εμφανίζεται ως προγραμματισμένη για τις 26 Σεπτεμβρίου, ενώ οι διοργανωτές της αίτησης δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν την προσπάθειά τους μέχρι την επίσημη παράδοση του τελικού κειμένου.
Οι εκκλησιαστικές διαστάσεις της υπόθεσης
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει τις βαθιές διαφωνίες που εξακολουθούν να προκαλούν ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι εκκλησιαστικές εξελίξεις στη χώρα.
Το ζήτημα δεν περιορίζεται στην πολιτική αποτίμηση της στάσης του Ουκρανού προέδρου, αλλά συνδέεται και με τις διαφορετικές προσεγγίσεις που υπάρχουν στο εσωτερικό της Ορθοδοξίας για την κατάσταση της Ουκρανικής Εκκλησίας.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω του συμβολισμού του Εθνικού Προσκυνήματος του Αγίου Νικολάου, το οποίο ανοικοδομήθηκε στο Σημείο Μηδέν μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου και αποτελεί σημαντικό θρησκευτικό και εθνικό σημείο αναφοράς για τον Ελληνισμό της Αμερικής.
Οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να δείξουν εάν η συγκέντρωση υπογραφών θα επηρεάσει την τελική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου ή εάν η βράβευση θα πραγματοποιηθεί κανονικά, όπως έχει αρχικά προγραμματιστεί.
