ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για περισσότερους από 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους, καθώς η διετία 2026-2027 φέρνει αυξήσεις, σταδιακή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, πληρωμές αναδρομικών και νέες εκκαθαρίσεις για όσους εξακολουθούν να εργάζονται.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Ο φάκελος των συντάξεων παραμένει, ωστόσο, σύνθετος. Άλλες παρεμβάσεις έχουν ήδη νομοθετηθεί, άλλες εξαρτώνται από τον τελικό πληθωρισμό και την ανάπτυξη, ενώ στα αναδρομικά πρέπει να διαχωρίζονται οι μαζικές πληρωμές επανυπολογισμού από τις δικαστικές διεκδικήσεις για επικουρικές συντάξεις και Δώρα.
Στο vimaorthodoxias.gr μίλησαν ο εργατολόγος Γιάννης Παπαγεωργίου, ανώτατα υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και στελέχη του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, παρουσιάζοντας τα βασικά μέτωπα της επόμενης περιόδου.
Η προσωπική διαφορά υποχωρεί και καταργείται το 2027
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά περίπου 670.000 συνταξιούχους που εξακολουθούν να εμφανίζουν θετική προσωπική διαφορά. Πρόκειται για το ποσό που δημιουργήθηκε κατά τον επανυπολογισμό των παλαιών συντάξεων, ώστε να μην υπάρξει άμεση ονομαστική μείωση.
Μέχρι το 2025, η ετήσια αύξηση συμψηφιζόταν ολόκληρη με την προσωπική διαφορά. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 εφαρμόζεται συμψηφισμός μόνο στο 50% της αύξησης. Έτσι, οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι λαμβάνουν στην τσέπη το άλλο 50%, ενώ το υπόλοιπο μειώνει την προσωπική τους διαφορά.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 ο συμψηφισμός καταργείται πλήρως. Αυτό σημαίνει ότι όλοι οι δικαιούχοι θα λαμβάνουν ολόκληρη την ετήσια αύξηση, ακόμη και αν διατηρούν υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς. Η προσωπική διαφορά δεν διαγράφεται λογιστικά από το ενημερωτικό σημείωμα, αλλά παύει να λειτουργεί ως «κόφτης» στις αυξήσεις.
Πόση μπορεί να είναι η αύξηση του 2027
Η αύξηση των κύριων συντάξεων προκύπτει από το άθροισμα του ετήσιου πληθωρισμού και της μεταβολής του ΑΕΠ, διαιρεμένο διά δύο. Το τελικό ποσοστό για το 2027 δεν έχει ακόμη κλειδώσει, καθώς θα εξαρτηθεί από τα οριστικά στοιχεία της οικονομίας για το 2026.
Οι τελευταίες κυβερνητικές προβλέψεις τοποθετούν την ανάπτυξη του 2026 κοντά στο 2% και τον πληθωρισμό περίπου στο 3,2%. Εφόσον επιβεβαιωθούν, η μαθηματική αύξηση θα μπορούσε να κινηθεί γύρω στο 2,6%. Πρόκειται για ένδειξη και όχι για οριστική απόφαση, καθώς το ποσοστό θα οριστικοποιηθεί με τον προϋπολογισμό και τα τελικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.
Αναδρομικά: Ποιοι πληρώνονται το 2026
Το πρώτο σκέλος αφορά αναδρομικά από τον επανυπολογισμό κύριων συντάξεων με περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης. Στις 30 Ιουλίου 2026 ο e-ΕΦΚΑ ανακοίνωσε νέα καταβολή αναδρομικών σε 6.264 συνταξιούχους, μετά την ολοκλήρωση πρόσθετων ελέγχων και διορθώσεων.
Ξεχωριστά, στις 10 Ιουλίου καταβλήθηκαν ποσά σε 363 συνταξιούχους του πρώην Δημοσίου, σε εκτέλεση αποφάσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Οι πληρωμές αυτές δεν συνιστούν γενική επιστροφή σε όλους τους συνταξιούχους, αλλά αφορούν συγκεκριμένους δικαιούχους και δικαστικές αποφάσεις.
Ανοιχτό παραμένει το μεγάλο ζήτημα του ενδεκάμηνου Ιουνίου 2015–Μαΐου 2016 για τις περικοπές σε επικουρικές συντάξεις και Δώρα. Δεν έχει θεσπιστεί μέχρι σήμερα οριζόντια καταβολή για όλους. Ασφαλέστερη θέση έχουν όσοι είχαν προσφύγει δικαστικά μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες, ενώ για τους μη προσφεύγοντες απαιτείται πολιτική και νομοθετική απόφαση.
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Ολόκληρη σύνταξη, αλλά με πόρο
Από την 1η Ιανουαρίου 2024 καταργήθηκε η περικοπή 30% στη σύνταξη των εργαζόμενων συνταξιούχων. Ο συνταξιούχος λαμβάνει ολόκληρη τη σύνταξή του και παράλληλα τον μισθό ή το εισόδημα από την εργασία του.
Αντί της περικοπής επιβάλλεται μη ανταποδοτικός πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ. Για τους μισθωτούς ο πόρος ανέρχεται συνολικά στο 10% των ασφαλιστέων αποδοχών, ενώ στους μη μισθωτούς υπολογίζεται με βάση την ασφαλιστική κατηγορία. Ο πόρος δεν αυξάνει τη μελλοντική σύνταξη. Αντίθετα, οι κανονικές ασφαλιστικές εισφορές από την εργασία μπορούν, μετά τη διακοπή της απασχόλησης και την υποβολή αίτησης, να οδηγήσουν σε προσαύξηση της σύνταξης.
Υπάρχει ετήσιο ανώτατο όριο στον πόρο. Όσοι κατέβαλαν περισσότερα μπορούν να ζητήσουν ηλεκτρονική εκκαθάριση και επιστροφή. Ο e-ΕΦΚΑ ενεργοποίησε σχετική διαδικασία για τα έτη 2024 και 2025, ενώ απαραίτητη παραμένει η δήλωση της απασχόλησης.
Επτά αναλυτικά παραδείγματα
1. Σύνταξη 1.000 ευρώ χωρίς προσωπική διαφορά:
Με ενδεικτική αύξηση 2,6% το 2027, η σύνταξη αυξάνεται κατά 26 ευρώ και διαμορφώνεται στα 1.026 ευρώ μικτά.
2. Σύνταξη 1.200 ευρώ με προσωπική διαφορά 60 ευρώ:
Αν η αύξηση είναι 2,6%, προκύπτουν 31,20 ευρώ. Το 2027 καταβάλλονται ολόκληρα και η σύνταξη ανεβαίνει στα 1.231,20 ευρώ, χωρίς συμψηφισμό με τα 60 ευρώ.
3. Σύνταξη 900 ευρώ με προσωπική διαφορά 20 ευρώ:
Η ενδεικτική αύξηση είναι 23,40 ευρώ. Ο συνταξιούχος λαμβάνει όλο το ποσό από το 2027 και φτάνει στα 923,40 ευρώ μικτά.
4. Συνταξιούχος με αναδρομικά επανυπολογισμού 110 ευρώ τον μήνα για 36 μήνες:
Το μικτό αναδρομικό ανέρχεται σε 3.960 ευρώ, πριν από φόρο, εισφορά υγειονομικής περίθαλψης και τυχόν άλλες κρατήσεις.
5. Διεκδίκηση ενδεκάμηνου με επικουρική περικοπή 180 ευρώ και Δώρα 800 ευρώ:
Το δυνητικό ποσό είναι 1.980 ευρώ από τις μηνιαίες περικοπές και 800 ευρώ από τα Δώρα, συνολικά 2.780 ευρώ. Η καταβολή δεν είναι αυτόματη και εξαρτάται από δικαστική ή νομοθετική εξέλιξη.
6. Εργαζόμενος συνταξιούχος με μισθό 1.000 ευρώ:
Λαμβάνει ολόκληρη τη σύνταξή του και τον μισθό του. Από τον μισθό παρακρατείται πόρος 10%, δηλαδή 100 ευρώ τον μήνα, πέρα από τις κανονικές ασφαλιστικές και φορολογικές κρατήσεις.
7. Ελεύθερος επαγγελματίας συνταξιούχος:
Δεν υφίσταται περικοπή στη σύνταξη, αλλά καταβάλλει τις προβλεπόμενες εισφορές και πρόσθετο πόρο που συνδέεται με την ασφαλιστική του κατηγορία. Μετά τη διακοπή της δραστηριότητας μπορεί να ζητήσει προσαύξηση για τον χρόνο ασφάλισης που δημιουργήθηκε μετά τη συνταξιοδότηση.
Η μεγάλη εικόνα της διετίας
Το 2026 λειτουργεί ως μεταβατική χρονιά: συνεχίζονται οι επανυπολογισμοί, καταβάλλονται στοχευμένα αναδρομικά και η προσωπική διαφορά απορροφά μόνο το μισό της ετήσιας αύξησης. Το 2027 αποτελεί το κομβικό έτος, καθώς καταργείται πλήρως ο συμψηφισμός και οι αυξήσεις θα περνούν σε όλους τους συνταξιούχους.
Το μεγάλο ανοιχτό μέτωπο παραμένει η πολιτική λύση για τα αναδρομικά του ενδεκάμηνου. Μέχρι να υπάρξει επίσημη νομοθετική ρύθμιση, δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως δεδομένη μια οριζόντια πληρωμή σε όλους.
