Σφοδρές αντιδράσεις για τις συγχωνεύσεις φορέων ύδρευσης, τις νέες χρεώσεις και την εκτροπή ποταμών της Ευρυτανίας – Τι απαντούν ειδικοί του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στο vimaorthodoxias.gr
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Έντονη πολιτική και κοινωνική αντιπαράθεση προκαλεί το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη διαχείριση των υδάτων, καθώς δήμοι, επιστημονικοί φορείς, εργαζόμενοι και περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν για τον κίνδυνο σημαντικών αυξήσεων στα τιμολόγια ύδρευσης και αποχέτευσης. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι υποχρεωτικές συνενώσεις φορέων, η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων μεγάλων εταιρειών ύδρευσης και τα σχέδια μεταφοράς υδάτων από την Ευρυτανία προς την Αττική.
Κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, εκπρόσωποι φορέων εξέφρασαν φόβους ότι οι προωθούμενες ρυθμίσεις θα οδηγήσουν σε συγκέντρωση του ελέγχου των δικτύων και σε λειτουργία τους με περισσότερο αυστηρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια. Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσαν αναφορές σύμφωνα με τις οποίες ορισμένα τιμολόγια, κυρίως για βιομηχανικές και επαγγελματικές χρήσεις, θα μπορούσαν να αυξηθούν εντυπωσιακά.
Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα επηρέαζε μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις. Το αυξημένο κόστος ύδρευσης θα μπορούσε να περάσει στις τιμές των προϊόντων, στις υπηρεσίες, στην αγροτική παραγωγή και τελικά στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Ο φόβος των νέων επιβαρύνσεων
Οι δήμαρχοι και οι εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης υποστηρίζουν ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων σε μεγαλύτερα εταιρικά σχήματα μπορεί να συνοδευτεί από νέες χρεώσεις, αυξημένα τέλη και περιορισμό της δυνατότητας κάθε δήμου να καθορίζει την τοπική πολιτική νερού.
Ιδιαίτερη κριτική ασκείται στη διαδικασία αποτίμησης των δημοτικών δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης. Οι δήμοι ζητούν η αποτίμηση να μη γίνεται από συμβούλους που επιλέγονται αποκλειστικά από τον φορέα που πρόκειται να αναλάβει το δίκτυο.
Προτείνουν τη συγκρότηση ανεξάρτητης τριμελούς επιτροπής, με συμμετοχή εκπροσώπου του δήμου, του νέου παρόχου και ανεξάρτητου μέλους από θεσμικό επιστημονικό ή οικονομικό φορέα. Με αυτόν τον τρόπο, όπως υποστηρίζουν, θα υπάρχει μεγαλύτερη διαφάνεια και θα περιοριστεί ο κίνδυνος υποτίμησης της περιουσίας των δήμων.
Ακόμη μεγαλύτερος προβληματισμός προκαλεί το ενδεχόμενο από την αποτίμηση να προκύψει αρνητική οικονομική αξία. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο δήμος θα μπορούσε να παραχωρήσει το δίκτυό του, αλλά να παραμείνει επιβαρυμένος με χρέη και οικονομικές υποχρεώσεις.
Οι εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης ζητούν οποιαδήποτε αρνητική διαφορά να καλυφθεί από κρατική χρηματοδότηση και όχι από τους δήμους ή τους καταναλωτές, καθώς διαφορετικά θεωρούν σχεδόν αναπόφευκτη την αύξηση των δημοτικών τελών.
Αντιδράσεις για την Ευρυτανία
Σημαντικό μέτωπο αντιδράσεων δημιουργεί και η πρόβλεψη για μεταφορά μέρους των υδάτων του Καρπενησιώτη και του Κρικελλοπόταμου προς το υδροδοτικό σύστημα της Αττικής.
Οι τοπικές αρχές της Ευρυτανίας επισημαίνουν ότι οι δύο ποταμοί δεν αποτελούν απλώς διαθέσιμες ποσότητες νερού. Συνδέονται με τα οικοσυστήματα, την τοπική γεωργία, την κτηνοτροφία, τον τουρισμό και τη φυσιογνωμία της περιοχής.
Η αλλαγή της φυσικής ροής τους, υποστηρίζουν, μπορεί να επηρεάσει τη βιοποικιλότητα, τις υπόγειες πηγές και την οικονομική δραστηριότητα των κατοίκων. Ζητούν να προηγηθούν ολοκληρωμένες περιβαλλοντικές μελέτες, δημόσια διαβούλευση και σαφής εκτίμηση των επιπτώσεων.
Αντίστοιχες επιφυλάξεις διατυπώνουν περιβαλλοντικές οργανώσεις, τονίζοντας ότι παρεμβάσεις τέτοιας έκτασης δεν μπορούν να προωθούνται μόνο μέσα από νομοθετικές διατάξεις, χωρίς να τηρούνται όλες οι προβλεπόμενες ευρωπαϊκές διαδικασίες για την προστασία των υδάτινων πόρων.
Τι είπαν στο ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ειδικοί του Υπουργείου
Στο vimaorthodoxias.gr μίλησαν ειδικοί του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι οποίοι υποστήριξαν ότι ο βασικός στόχος του νομοσχεδίου είναι η αντιμετώπιση των μεγάλων απωλειών νερού, η βελτίωση των υποδομών και η αποτελεσματικότερη λειτουργία των δικτύων.
Όπως εξήγησαν, σε αρκετές περιοχές της χώρας σημαντικό ποσοστό του νερού χάνεται εξαιτίας παλαιών σωληνώσεων, βλαβών και ελλιπούς συντήρησης. Η ύπαρξη πολλών μικρών και οικονομικά αδύναμων φορέων δυσκολεύει, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, την εξασφάλιση χρηματοδότησης για μεγάλα έργα.
Οι ειδικοί ανέφεραν ότι η συγκέντρωση ορισμένων λειτουργιών δεν σημαίνει αυτομάτως ιδιωτικοποίηση, αλλά δημιουργία ισχυρότερων οργανισμών με τεχνική επάρκεια, πρόσβαση σε κεφάλαια και δυνατότητα υλοποίησης επενδύσεων.
Διευκρίνισαν επίσης ότι η αποτίμηση των δικτύων δεν θα γίνεται αυθαίρετα, αλλά βάσει μεθοδολογίας που θα καθοριστεί από την αρμόδια Ρυθμιστική Αρχή και θα εφαρμόζεται από ορκωτούς ελεγκτές.
Ωστόσο, δεν έδωσαν σαφή απάντηση για το αν οι αυξημένες επενδυτικές ανάγκες θα μεταφερθούν τελικά στα τιμολόγια των καταναλωτών, γεγονός που εξακολουθεί να προκαλεί έντονη ανησυχία.
Δημόσιο αγαθό ή εμπορική υπηρεσία
Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο και οι εργαζόμενοι στους φορείς ύδρευσης τονίζουν ότι το νερό πρέπει να παραμείνει δημόσιο αγαθό και να μην αντιμετωπίζεται μόνο ως υπηρεσία που τιμολογείται με βάση το κόστος.
Επισημαίνουν ότι άλλο είναι η ανάγκη εξορθολογισμού της λειτουργίας των παρόχων και άλλο η διαχείριση του ίδιου του φυσικού πόρου. Ζητούν να παραμείνουν ισχυρές οι δημόσιες υπηρεσίες που ελέγχουν τις λεκάνες απορροής, την ποιότητα των υδάτων και την περιβαλλοντική προστασία.
Οι εργαζόμενοι εκφράζουν παράλληλα φόβους για αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις, μετακινήσεις προσωπικού και σταδιακή είσοδο ιδιωτικών συμφερόντων στη διαχείριση των δικτύων.
Τι σημαίνει για αγρότες και επιχειρήσεις
Για τον αγροτικό κόσμο, το ζήτημα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο. Οποιαδήποτε αύξηση στην τιμή του νερού άρδευσης θα προστεθεί στο ήδη υψηλό κόστος ενέργειας, λιπασμάτων, καυσίμων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
Σε υδροβόρες καλλιέργειες, μια μεγάλη αύξηση των χρεώσεων θα μπορούσε να καταστήσει ασύμφορη την παραγωγή ή να οδηγήσει σε εγκατάλειψη εκτάσεων. Αντίστοιχα, επιχειρήσεις τροφίμων, μεταποίησης και τουρισμού θα αντιμετωπίσουν πρόσθετη οικονομική πίεση.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η μεταρρύθμιση είναι αναγκαία λόγω λειψυδρίας και κλιματικής κρίσης. Οι αντιδρώντες ζητούν εγγυήσεις ότι το κόστος δεν θα μετακυλιστεί στους πολίτες.
Η τελική μορφή του νομοσχεδίου θα κρίνει αν η αναδιοργάνωση θα οδηγήσει πράγματι σε λιγότερες διαρροές και καλύτερες υπηρεσίες ή αν θα ανοίξει έναν νέο κύκλο αυξήσεων, χρεών και απώλειας του τοπικού ελέγχου πάνω στο πολυτιμότερο δημόσιο αγαθό.
