ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Μεγάλες ανατροπές στις συντάξεις χηρείας φέρνει η νέα ρύθμιση του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, καθώς καταργούνται οι περικοπές που μείωναν μετά την πρώτη τριετία τη σύνταξη λόγω θανάτου από το 70% στο 35% της σύνταξης του αποβιώσαντος.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Οι άμεσοι ωφελούμενοι είναι περίπου 8.469 συνταξιούχοι του Δημοσίου, οι οποίοι λαμβάνουν δική τους σύνταξη γήρατος ή αναπηρίας και ταυτόχρονα σύνταξη χηρείας που απονεμήθηκε μετά τις 13 Μαΐου 2016. Οι αυξήσεις αναμένεται να εμφανιστούν με τη σύνταξη Σεπτεμβρίου, η οποία θα καταβληθεί στο τέλος Αυγούστου, και σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν έως τα 772 ευρώ τον μήνα.
Παράλληλα, η αλλαγή προστατεύει περίπου 75.000 δικαιούχους του ιδιωτικού τομέα, στους οποίους η περικοπή δεν είχε εφαρμοστεί, αλλά υπήρχε ο κίνδυνος να αναζητηθούν αναδρομικά ποσά ως αχρεωστήτως καταβληθέντα. Με τη νέα διάταξη, οι συγκεκριμένες οφειλές διαγράφονται, εκτός εάν αποδειχθεί δόλια παραπλάνηση της διοίκησης.
Επιστροφή της σύνταξης στο 70%
Μέχρι σήμερα, ο δικαιούχος λάμβανε για την πρώτη τριετία το 70% της σύνταξης του θανόντος. Μετά την παρέλευση των τριών ετών, εφόσον εργαζόταν ή λάμβανε δική του σύνταξη, η σύνταξη χηρείας περιοριζόταν κατά κανόνα στο 35%.
Η κατάργηση της περικοπής σημαίνει ότι το ποσό επανέρχεται στο 70% χωρίς χρονικό περιορισμό. Η μεταβολή αφορά τις κύριες συντάξεις χηρείας που υπάγονται στο καθεστώς του νόμου 4387/2016 και όχι αυτομάτως τις παλαιότερες συντάξεις ή τις επικουρικές.
Το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται σε περίπου 48,4 εκατ. ευρώ τον χρόνο, ποσό που αντιστοιχεί κυρίως στην αποκατάσταση των συντάξεων των 8.469 δικαιούχων του Δημοσίου.
Οκτώ αναλυτικά παραδείγματα
1. Σύνταξη θανόντος 855 ευρώ
Η σύνταξη χηρείας στο 70% ανέρχεται σε περίπου 599 ευρώ. Μετά την τριετία είχε περιοριστεί στο κατώτατο ποσό των 446 ευρώ. Με την επαναφορά, ο δικαιούχος θα λαμβάνει ξανά 599 ευρώ, με μηνιαία αύξηση 153 ευρώ.
2. Σύνταξη θανόντος 1.230 ευρώ
Το 70% αντιστοιχεί σε 861 ευρώ. Με την παλαιά περικοπή η σύνταξη είχε κατέβει στα 446 ευρώ. Η νέα ρύθμιση αποκαθιστά το ποσό στα 861 ευρώ, δίνοντας αύξηση 415 ευρώ τον μήνα.
3. Σύνταξη θανόντος 1.380 ευρώ
Ο δικαιούχος λάμβανε αρχικά 966 ευρώ και μετά την πρώτη τριετία το ποσό μειώθηκε στα 483 ευρώ. Από τη σύνταξη Σεπτεμβρίου επιστρέφει στα 966 ευρώ, με αύξηση 483 ευρώ.
4. Σύνταξη θανόντος 1.455 ευρώ
Η σύνταξη χηρείας στο 70% είναι περίπου 1.019 ευρώ. Μετά την περικοπή είχε διαμορφωθεί στα 509 ευρώ. Η αύξηση φτάνει τα 510 ευρώ τον μήνα.
ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ 2026–2027: Αναδρομικά έως 9.500 ευρώ στο Δημόσιο – Τι αλλάζει σε προσωπική διαφορά και ΕΑΣ
Τι ανέφεραν στελέχη στο VimaOrthodoxias.gr
Σύμφωνα με πληροφορίες του VimaOrthodoxias.gr, ανώτατα υπηρεσιακά στελέχη του e-ΕΦΚΑ και του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης επισημαίνουν ότι η τεχνική προσαρμογή των συντάξεων του Δημοσίου πρέπει να ολοκληρωθεί εγκαίρως, ώστε οι αυξήσεις να εμφανιστούν στις πληρωμές του τέλους Αυγούστου.
Οι ίδιες πηγές διευκρινίζουν ότι η νέα διάταξη παράγει αποτελέσματα για το μέλλον και δεν προβλέπει αυτόματη επιστροφή των περικοπών που επιβλήθηκαν από το 2020 έως το 2026. Οι δικαιούχοι μπορούν να παρακολουθούν την πορεία της σύνταξής τους από τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ.
5. Σύνταξη θανόντος 1.530 ευρώ
Το 70% αντιστοιχεί σε 1.071 ευρώ, ενώ μετά την τριετία η σύνταξη είχε μειωθεί στα 536 ευρώ. Η αποκατάσταση δημιουργεί μηνιαία αύξηση 535 ευρώ.
6. Σύνταξη θανόντος 1.680 ευρώ
Η σύνταξη χηρείας επανέρχεται από τα 588 ευρώ στα 1.176 ευρώ. Ο συνταξιούχος θα δει αύξηση 588 ευρώ κάθε μήνα, δηλαδή περισσότερα από 7.000 ευρώ σε ετήσια βάση πριν από κρατήσεις και φόρο.
7. Σύνταξη θανόντος 1.980 ευρώ
Το ποσό είχε περιοριστεί από 1.386 ευρώ στα 693 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση επιστρέφει στα 1.386 ευρώ, με μηνιαία αύξηση 693 ευρώ.
8. Σύνταξη θανόντος 2.205 ευρώ
Πρόκειται για μία από τις υψηλότερες ενδεικτικές αυξήσεις. Η σύνταξη χηρείας είχε μειωθεί από 1.544 ευρώ στα 772 ευρώ. Με την κατάργηση της περικοπής, ο δικαιούχος κερδίζει 772 ευρώ τον μήνα και επιστρέφει στο αρχικό ποσό των 1.544 ευρώ.
Δύο εθνικές συντάξεις χωρίς περικοπή
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η προστασία όσων λαμβάνουν εθνική σύνταξη από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα και δεύτερη εθνική σύνταξη μέσω της σύνταξης χηρείας. Περίπου 122.000 συνταξιούχοιδιατηρούν και τα δύο ποσά, αποφεύγοντας πρόσθετη απώλεια που θα μπορούσε να φτάσει περίπου τα 312 ευρώ τον μήνα.
Αλλαγή προβλέπεται και για τα ορφανά τέκνα και από τους δύο γονείς. Τα παιδιά που δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου και από τους δύο γονείς θα λαμβάνουν το αντίστοιχο μερίδιο από την εθνική σύνταξη κάθε γονέα ξεχωριστά. Στην πράξη, για ορισμένους δικαιούχους το ποσό της εθνικής σύνταξης διπλασιάζεται.
Ανοικτός δρόμος για αναδρομικά
Η νέα ρύθμιση δεν χορηγεί αναδρομικά για την περίοδο κατά την οποία οι συντάξεις καταβάλλονταν στο 35%. Ωστόσο, το Ελεγκτικό Συνέδριο επισημαίνει ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η άσκηση δικαστικών αξιώσεων από τους συνταξιούχους που υπέστησαν την περικοπή, τη στιγμή που άλλοι δικαιούχοι συνέχισαν να λαμβάνουν το 70%.
Το πιθανό διάστημα διεκδίκησης εκτείνεται από το 2020 έως το 2026. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα ποσά θα επιστραφούν αυτόματα. Κάθε δικαιούχος θα πρέπει να εξετάσει με νομική υποστήριξη τις προθεσμίες, την παραγραφή και τη δυνατότητα άσκησης αγωγής.
Οι 60.000 που μένουν εκτός
Εκτός της ρύθμισης παραμένουν περίπου 60.000 συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν πριν από τις 13 Μαΐου 2016. Οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι υπάγονται σε παλαιότερες και διαφορετικές διατάξεις ανά ασφαλιστικό φορέα και δεν επηρεάζονται από την κατάργηση της περικοπής του νόμου Κατρούγκαλου.
Συνταξιουχικές οργανώσεις κάνουν λόγο για άνιση μεταχείριση και εξετάζουν προσφυγές, ζητώντας ενιαίο πλαίσιο. Εκτός αποκατάστασης παραμένουν επίσης οι περικοπές στις επικουρικές συντάξεις χηρείας, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το αίτημα για νέα νομοθετική παρέμβαση.
Η νέα διάταξη αποκαθιστά μια μεγάλη αδικία για χιλιάδες οικογένειες, αλλά δεν κλείνει οριστικά τον φάκελο. Τα αναδρομικά, οι παλαιές συντάξεις και οι επικουρικές αποτελούν τα επόμενα μεγάλα μέτωπα.
