Δικαιοσύνη: Σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία της Δικαιοσύνης προκαλεί η υπόθεση που αποκάλυψε το protothema.gr και αφορά πειθαρχική έρευνα σε βάρος εφέτη για φερόμενες αλλαγές στη σύνθεση δικαστηρίου, σε υπόθεση με οικονομικό αντικείμενο που προσεγγίζει πλέον τα 100 εκατ. ευρώ.
Επιμέλεια: Γιώργος Θεοχάρης
Η υπόθεση εκκρεμεί στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών και αφορά δικαστική αντιπαράθεση ξενοδοχειακού ομίλου με το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος, για διεκδίκηση αποζημίωσης σχετικά με ματαιωθείσα μίσθωση έκτασης 326 στρεμμάτων στο Λαγονήσι, η οποία είχε συνδεθεί με την περίοδο προετοιμασίας των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.
Υπόθεση με βαρύ οικονομικό αντικείμενο
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του protothema.gr, η διαμάχη ξεκίνησε πριν από 27 χρόνια, όταν ξενοδοχειακός όμιλος είχε συνάψει σύμβαση μίσθωσης με τον ΕΟΤ για μεγάλη έκταση στο Λαγονήσι. Η σύμβαση τελικά δεν προχώρησε και ο όμιλος στράφηκε δικαστικά, διεκδικώντας αρχικά ποσά άνω των 60 εκατ. ευρώ, τα οποία με τους τόκους έχουν πλέον φτάσει κοντά στα 100 εκατ. ευρώ.
Η υπόθεση πέρασε από Πρωτοδικείο και Εφετείο, έφτασε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο το 2023 ανέπεμψε εν μέρει την υπόθεση στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών για περαιτέρω κρίση επί πραγματικών περιστατικών.
Οι αλλαγές στη σύνθεση και το μεγάλο ερώτημα
Το κρίσιμο σημείο της υπόθεσης αφορά όσα φέρονται να συνέβησαν μετά τη συζήτηση της υπόθεσης, στο στάδιο της διάσκεψης. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο πρόεδρος της σύνθεσης φέρεται να επιχείρησε επανειλημμένες αλλαγές στη νόμιμη σύνθεση του δικαστηρίου, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις από τα άλλα μέλη.
Το ζήτημα είναι εξαιρετικά σοβαρό, διότι η σύνθεση ενός δικαστηρίου δεν είναι τυπική λεπτομέρεια. Συνδέεται άμεσα με τη συνταγματική αρχή του φυσικού δικαστή, με την αμεροληψία και με την εμπιστοσύνη των πολιτών στη Δικαιοσύνη.
Και εδώ τίθεται το μεγάλο ερώτημα: όταν σε μια υπόθεση τεράστιου οικονομικού αντικειμένου εμφανίζονται καταγγελίες για αλλαγές στη σύνθεση μετά τη διατύπωση αρνητικής εισήγησης, μιλάμε απλώς για υπηρεσιακή αστοχία ή ανοίγει ζήτημα πιθανής διαφθοράς στη Δικαιοσύνη;
Το ερώτημα δεν προδικάζει ενοχές. Απαιτεί, όμως, πλήρη διερεύνηση.
Παρέμβαση πειθαρχικών και εισαγγελικών αρχών
Η Γενική Επιτροπεία των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων ανακοίνωσε ότι οι σχετικές αναφορές, μαζί με τα αναγκαία έγγραφα στοιχεία, διαβιβάστηκαν άμεσα στα αρμόδια πειθαρχικά όργανα. Η υπόθεση έχει ήδη τεθεί υπό διερεύνηση, ενώ αναμένεται η πλήρης αποσαφήνιση των πραγματικών περιστατικών.
Παράλληλα, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, δύο μέλη της σύνθεσης κλήθηκαν να καταθέσουν στην Εισαγγελία Πρωτοδικών, ενώ ο πρόεδρος του ΣτΕ έχει κινήσει πειθαρχική διαδικασία. Η υπόθεση αφορά πλέον όχι μόνο την εσωτερική λειτουργία του δικαστηρίου, αλλά και την προστασία του κύρους της Δικαιοσύνης συνολικά, όπως αυτό συνδέεται με το θεσμικό πλαίσιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
Η ανακοίνωση των διοικητικών δικαστών
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η ανακοίνωση της Ένωσης Διοικητικών Δικαστών, η οποία ζητά να χυθεί άπλετο φως και, εφόσον προκύψουν εμπλεκόμενοι δικαστικοί λειτουργοί, να αποδοθούν χωρίς καμία επιείκεια οι πειθαρχικές και ποινικές ευθύνες.
Η τοποθέτηση αυτή δείχνει ότι το ίδιο το δικαστικό σώμα αντιλαμβάνεται το μέγεθος του προβλήματος. Σε μια εποχή όπου η κοινωνία αμφισβητεί συχνά τους θεσμούς, κάθε σκιά πάνω στη Δικαιοσύνη μπορεί να λειτουργήσει διαβρωτικά.
Η ανάγκη για πλήρη διαφάνεια
Η συγκεκριμένη υπόθεση πρέπει να ερευνηθεί μέχρι τέλους. Όχι για λόγους εντυπώσεων, αλλά επειδή αφορά τον πυρήνα της δημοκρατικής λειτουργίας. Η Δικαιοσύνη δεν αρκεί να είναι ανεξάρτητη· πρέπει και να φαίνεται ανεξάρτητη.
Όταν πολίτες, επιχειρήσεις και φορείς προσφεύγουν στα δικαστήρια, πρέπει να γνωρίζουν ότι η υπόθεσή τους θα κριθεί από τη νόμιμη σύνθεση, χωρίς παρεμβάσεις, χωρίς σκοπιμότητες και χωρίς παρασκηνιακές μεταβολές.
Η θεσμική θωράκιση της Δικαιοσύνης αποτελεί βασικό όρο κράτους δικαίου, όπως προκύπτει και από τις αρχές που κατοχυρώνονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Το ερώτημα για πιθανή διαφθορά στη Δικαιοσύνη είναι βαρύ. Αλλά όταν τίθεται από πραγματικά περιστατικά, αναφορές δικαστικών λειτουργών και πειθαρχικές διαδικασίες, δεν μπορεί να αποσιωπηθεί. Πρέπει να απαντηθεί θεσμικά, καθαρά και δημόσια.
