Ο Μητροπολίτης Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας κ. Ειρηναίος μιλά στην «Ο.Α» για την ανάγκη η Εκκλησία να ασχοληθεί με την παιδεία και τους νέους, το «μεγάλο σχολείο» της Ιεραποστολής και τον τρόπο που Επίσκοποι και ιερείς οφείλουν να προσεγγίσουν σήμερα την κοινωνία
«Κήρυγμα δεν είναι να πω το ποίημά μου στην Εκκλησία. Σήμερα, οι άνθρωποι από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, βρίσκουν εύκολα κηρύγματα. Αυτό όμως που έχουν ανάγκη είναι η παρουσία, η συμπόρευση, το να καταλάβουν ότι είμαστε μαζί τους, ότι το να είμαι Μητροπολίτης είναι
ένας τρόπος διακονίας»
«Ο ζηλωτισμός που εμπεριέχει βία είναι πληγή για την Εκκλησία»
Από την ΕΛΕΝΗ – ΣΟΦΙΑ ΡΙΚΟΥ*
«Η Εκκλησία δεν είναι κάτι μακρινό ή ξεκομμένο από την καθημερινότητα και τον άνθρωπο. Είναι εδώ για τον καθένα μας ανεξαιρέτως. Αποστολή της είναι να βρίσκεται δίπλα σε κάθε άνθρωπο• να τον ακούει, να συμπορεύεται μαζί του, να τον στηρίζει και να του δίνει την ελπίδα του Χριστού». Με τα λόγια αυτά που πηγάζουν από το γνήσιο ενδιαφέρον του Μητροπολίτη Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας κ. Ειρηναίου ξεκινάει μια συνέντευξη, που ενστάλαξε μέσα μου την ουσιαστική αποστολή της ποιμαντορίας. Ο Σεβασμιότατος με δέχθηκε στο γραφείο του στο ιστορικό κτίριο της Μητροπόλεως Φλωρίνης μέσα σε πνεύμα ταπεινότητας, χαράς και πνευματικού λόγου. Ενδεικτικά θα αναφερθούμε σε κάποια θέματα που συζητήθηκαν.
Ο Ιεράρχης έχει μέσα από τη συνεχή δράση του ένα πλούσιο βιογραφικό, αποδεικνύοντας ότι είναι ένας μάχιμος χριστιανός στις επάλξεις του κόσμου, ένας διάκονος όλων μέσα από την αγάπη του για τον Χριστό και τον άνθρωπο. Διατελεί Μητροπολίτης Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας από το 2023 και σε αυτήν την τόσο ακριτική περιοχή καθημερινά δίνει το στίγμα της εθνικής και χριστιανικής παρουσίας έντονο και μεστό χριστοκεντρικού πνεύματος.
Αποφοίτησε από την Ριζάρειο Εκκλησιαστική Σχολή Αθηνών το 1992, πέντε έτη μετά χειροτονήθηκε διάκονος κι έκτοτε η πορεία του συναρπάζει.
Αποφοίτησε θεολόγος από την Ανωτέρα Εκκλησιαστική Σχολή Θεσσαλονίκης και την Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ. Είναι κάτοχος διδακτορικού διπλώματος στην Ιστορίας της Ιατρικής, στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Οικονομικό Δίκαιο και στην Βιοηθική.
Το 2012 τιμήθηκε με το οφίκιο του Αρχιμανδρίτη του Οικουμενικού Θρόνου από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Κατά το 2000-2023 ήταν διευθυντής του Σταυριδείου Εκκλησιαστικού Ιδρύματος περιθάλψεως χρονίως πασχόντων, «Ο Άγιος Κυπριανός» και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Νιαρχείου Εκκλησιαστικού Ιδρύματος βρεφών και νηπίων, «Ο Άγιος Στυλιανός». Οργάνωσε τη λειτουργία βρεφονηπιακού σταθμού, ραδιοφωνικού σταθμού, κηροπλαστείου και του φοιτητικού Ξενώνα. Από το 2018 είναι επιστημονικός συνεργάτης και επιμορφωτής του Ιδρύματος Ποιμαντικής Επιμορφώσεως της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Το συγγραφικό του έργο είναι προϊόν αγάπης χριστιανικής και προβληματισμών για την πορεία του σύγχρονου ανθρώπου. Τα βιβλία του και τα άρθρα του έχουν μεταφραστεί στα Ισπανικά για τις ανάγκες της Ιεραποστολής της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Κολομβία.
Μέσα από την πολυετή εμπειρία του στην εξωτερική Ιεραποστολή μας μιλάει για την αξία της αλλά και για τη σημασία της εσωτερικής Ιεραποστολής σήμερα, του Επανευαγγελισμού, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει.
Σεβασμιότατε, ποια είναι η ουσία της Εξωτερικής Ιεραποστολής;
Αυτό που δεν καταλαβαίνουν πολλοί άνθρωποι, που έχουν στεγανά, νομίζουν ότι η Ορθοδοξία είναι κάτι αποκλειστικά δικό μας και ότι όποιος άλλος το προσεγγίσει με διαφορετικό τρόπο, στην παράδοσή του κυρίως, όχι στην ουσία του, την πουλάει. Κι έτσι συνήθως χωριζόμαστε σε διάφορες ομάδες. Η Ιεραποστολή είναι ένα μεγάλο σχολείο και από την εμπειρία που έχω η Ορθοδοξία Εκκλησία γεμίζει τις ψυχές των ανθρώπων, επειδή σέβεται τις παραδόσεις. Δεν πάει να τους αλλάξει, πάει να τους δώσει Φως, προορισμό, ελπίδα! Να τους δώσει Χριστό! Δεν θέλουμε την υπερβολή, δεν θέλουμε να γίνουν Ελληνες, να είναι Φιλέλληνες ναι, αλλά αν δεν σεβαστούμε αυτό που είναι, τότε έχουμε πρόβλημα.
Ποια είναι η στάση της Ορθόδοξης Ιεραποστολής απέναντι στις τοπικές παραδόσεις των λαών, όπως φαίνεται από την εμπειρία στη Βενεζουέλα;
Θυμάμαι, είχα πάει κάποια φορά στη Βενεζουέλα σ’ ένα χωριό φυλετικής κοινότητας, έχουν χρισθεί ιερέας και διάκονος από την κοινότητα αυτή. Εκεί στα βάθη της ζούγκλας χτιζόταν ένα μεγάλο μοναστήρι. Στον πρόναο υπήρχε συγκρότημα μουσικών οργάνων. Ξεκινάμε τον όρθρο και κάποια στιγμή οι χριστιανοί αρχίζουν την μουσική και χορεύουν στο προαύλιο. Για εμάς είναι ασυνήθιστο ίσως έως και ασεβές, γιατί είμαστε αλλιώς μαθημένοι. Στη δοξολογία σταμάτησαν οι χοροί και οι πιστοί μπήκαν στο ναό για τη Θεία Λειτουργία. Στον καφέ μετά, ρώτησα τον ιερέα γιατί υπήρχαν ντραμς και χόρευαν στον όρθρο. Μου απάντησε ότι οι φυλετικές αυτές κοινότητες έχουν τον χορό στο αίμα τους, είναι τρόπος προσευχής κι έκφρασης. Εάν δεν κάνουν αυτό δεν γνωρίζουν πώς να λατρεύσουν τον Θεό και να εκφραστούν. Μέσα στον όρθρο φέρνουμε τις παραδόσεις αυτές και μπαίνουμε στη Θεία Λειτουργία, όπως ορίζει η τάξη της Ορθόδοξης Λειτουργίας. Να μια εμπειρία και μια προσέγγιση ορθόδοξη! Δεν πάμε να τους υποτιμήσουμε και να καταστρέψουμε τις παραδόσεις τους, πάμε να τους γνωρίσουμε τον Χριστό, που αγκαλιάζει όλους τους ανθρώπους και τα έθνη. Αυτή είναι μια προσέγγιση που η Ορθόδοξη Ιεραποστολή τηρεί με σεβασμό. Η Μητρόπολη διατηρεί συνεργασία με Εκκλησίες από την Ιεραποστολή, όπως με την Μητρόπολη Μαλάουι της Αφρικής, με την Λατινική Αμερική κ.α.
«Οι θεωρητικές παρηγορίες τελείωσαν, ο κόσμος θέλει έργα. Ο λαός μας έχει ανάγκη Επανευαγγελισμού, κατήχησης»
Πώς προσεγγίζεται ο σύγχρονος άνθρωπος σήμερα για να γνωρίσει τον Χριστό;
Είναι άλλο πράγμα να πω σ’ έναν ασθενή να πει: «Παιδί μου, πίστευε, ο Χριστός θα σε θεραπεύσει!», και άλλο να κάνω εγώ τον νοσηλευτή. Αυτή είναι η ορθόδοξη προσέγγιση, το παράδειγμα, να τον κουράρω να τον βοηθήσω, να τον αγαπήσω. Οι θεωρητικές παρηγορίες τελείωσαν, ο κόσμος θέλει έργα. Η αγάπη τους προσεγγίζει. Πηγαίνουμε για παράδειγμα σ΄ ένα χωριό στα βάθη της ζούγκλας, τους πηγαίνουμε φαγητό. Όμως δεν πηγαίνουμε μόνον να μοιράσουμε το φαγητό, καθόμαστε και τρώμε μαζί τους. Τον αγκαλιάζεις, τον ασπάζεσαι, όταν πας, όταν φεύγεις, μπαίνεις στο σπίτι του, τρως το φαγητό του, σε νιώθει δικό του. Αν πάω στην πλατεία μόνον και πω πως ο Χριστός λέει αυτό και φύγω, δεν υπάρχει προσέγγιση. Ετσι δείχνεις ότι αυτό που πιστεύεις δεν είναι άλλη μια φιλοσοφία, να το βρω δηλαδή σ’ ένα βιβλίο. Να μάθω πέντε πράγματα και να πάρω πληροφορίες, αλλά είναι κάτι που το βιώνεις και στο μεταφέρει ο άλλος με τον τρόπο που ζει, η αλήθεια της πίστης δηλαδή. Και μετά σιγά-σιγά θα πας στο μέρος το θεολογικό, στα της πίστεως, θα αρχίσουν οι ίδιοι να σε ρωτάνε. Αλλιώς είναι μια μέρα στο σχολείο που κανείς στην ηλικία αυτή δεν την θέλει. Σε μια χώρα όπως είναι η Κολομβία, που είναι εύφορη, δυστυχώς η επιλογή για παράδειγμα συχνά είναι ή πορνεία ή ναρκωτικά. Να πώς μπορεί να εφαρμοστεί εδώ το Ευαγγέλιο. Όπως όταν ο Χριστός μπαίνει στα Ιεροσόλυμα και από εδώ είναι οι Τελώνες και οι Φαρισαίοι, το Ιερατείο, και από εκεί είναι οι πόρνες και πηγαίνει στις πόρνες. Απορούν γιατί ο διδάσκαλος πηγαίνει στις πόρνες, διότι δεν έχουν ανάγκη ιατρού οι «υγιείς» λέει ο Κύριος. Αυτή είναι η αποστολή μας! Ο Χριστός σώζει! Εδώ είμαστε καλομαθημένοι, θεωρούμε πολλά δεδομένα.
Ποια η ουσία της Εσωτερικής Ιεραποστολής σήμερα στην Ελλάδα;
Για πολλούς ανθρώπους και στα χωριά μας αλλά και στις πόλεις οι ναοί μας, η Εκκλησία είναι ένας τρόπος κοινωνικοποίησης. Ο ναός γίνεται και χώρος επικοινωνίας! Χτυπάει η καμπάνα στις εφτά; Έρχονται από τις έξι. Είναι ανάγκη η Εκκλησία σήμερα να ασχοληθεί με την Παιδεία. Τα νέα παιδιά έχουν σεβασμό, αλλά δεν γνωρίζουν πολλά. Πρέπει να αφιερώσει η Εκκλησία μεγάλο έργο στους νέους. Εδώ έχουμε εκκλησιαστικό Γυμνάσιο και Λύκειο, στόχος μας είναι να μεγαλώσει το σχολείο μας, να γίνει ακόμη κι ένα οικοτροφείο. Σήμερα έχει 50 μαθητές και του χρόνου προβλέπεται να αυξηθούν. Μέσα από τα σχολεία και την Παιδεία μπορούμε να βελτιώσουμε τον κόσμο. Δεν μπορούμε να ζούμε με τις γείτονες χώρες με εντάσεις και προβλήματα και φανατισμούς, αλλά μέσα από την Παιδεία υπάρχει δυνατότητα να αρθούν τα προβλήματα. Οφείλουμε να κοιτάξουμε την επόμενη εικοσαετία. Έχει ανάγκη ο λαός μας Επανευαγγελισμού, κατήχησης! Αυτή την ποιμαντική μπορούν να την ασκήσουν οι Επίσκοποι και οι ιερείς με το να είναι παντού στην κοινωνία. Με το να πάω στην λαϊκή, σε εκδηλώσεις, σε καφετέριες, σε ταβέρνες, διότι εκεί βρίσκεται και ο κόσμος, που δεν θα τον δω κάπου αλλού. Κατά το πρότυπο και το παράδειγμα λοιπόν του Χριστού μας, ο οποίος έσπευδε να συναντήσει τον κόσμο παντού. Και όπου πάω ποιμαντική ασκώ. Μια καλημέρα, ένα χαμόγελο, κερδίζει τους ανθρώπους.
«Το δόγμα μας είναι Εκκλησία δίχως λαό δεν μπορεί να υπάρξει»
Ποιος είναι κατά τη γνώμη σας ο δρόμος σήμερα στον οποίο οφείλει να πορεύεται ένας Μητροπολίτης μέσω της τοπικής Εκκλησίας;
Ο δικός μας στόχος μας είναι να αφήσουμε την τοπική Εκκλησία στον επόμενο καλύτερη! Η σκέψη μας είναι άλλη, να πάμε στον Παράδεισο. Να υπηρετήσουμε τον κόσμο αλλά δεν μπορώ να δω τον Παράδεισο έξω από τους ανθρώπους κι έξω από την αποστολή μου. Γι’ αυτό και το έργο της Εκκλησίας είναι και κοινωνικό κυρίως. Το δόγμα μας είναι Εκκλησία δίχως λαό δεν μπορεί να υπάρξει. Και αν θα υπάρξει δεν θα είναι Εκκλησία, δεν θα μεταφέρει Χριστόν. Δεν θέλω να είμαι ένας κακός χριστιανός, που καλλιεργεί εντάσεις και φονταμενταλισμό, στο όνομα του Χριστού. Ο Χριστός δεν έχει ανάγκη, εγώ Τον έχω ανάγκη. Ο ζηλωτισμός που εμπεριέχει βία είναι πληγή για την Εκκλησία. Απομακρύνει τον κόσμο. Οπότε ο ρόλος μας και η αποστολή μας είναι μέσα στην Εκκλησία. Εάν εγώ περιμένω μέσα στους τέσσερις τοίχους του ναού να έρθει κόσμος, έχω αποτύχει. Κήρυγμα δεν είναι να πω το ποίημά μου στην Εκκλησία. Το κήρυγμα είναι ζωντανό, να μεταφέρω τον Χριστό παντού και να ορθοτομώ τον λόγον της Αληθείας! Σήμερα οι άνθρωποι από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, βρίσκουν εύκολα κηρύγματα. Αυτό που έχουν όμως ανάγκη είναι η παρουσία, είναι η συμπόρευση, είναι το να καταλάβουν ότι είμαστε μαζί τους, ότι εμείς οι Επίσκοποι είμαστε μέρος του λαού, ότι το να είμαι Μητροπολίτης είναι ένας τρόπος διακονίας.
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
