Από το Υπουργείο Εξωτερικών έως την επίσημη γραμμή της ελληνικής διπλωματίας, η Αθήνα στέλνει σαφές μήνυμα προς τα Τίρανα ότι δεν επιβεβαιώνει τα περί προχωρημένων συζητήσεων για οριοθέτηση ΑΟΖ και προσφυγή στη Χάγη, όπως υποστήριξε δημόσια ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Παράλληλα, στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης και στο πλαίσιο του Δικαίου της Θάλασσας, η ελληνική πλευρά επιμένει πως η διαδικασία απαιτεί συγκεκριμένες θεσμικές κινήσεις από την αλβανική πλευρά και όχι επικοινωνιακές δηλώσεις.
Σύμφωνα με ανώτερη διπλωματική πηγή, η Αθήνα δεν θεωρεί αυτή τη στιγμή την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αλβανία ως μείζονα προτεραιότητα, ειδικά μετά τη συμφωνία με την Ιταλία και την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Ιόνιο. Η ελληνική στρατηγική παραμένει σταθερή: λύσεις με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, αλλά χωρίς βιαστικές πολιτικές κινήσεις.
Η διάψευση της Αθήνας και το παρασκήνιο
Η ελληνική πλευρά υπενθυμίζει πως η συζήτηση για την οριοθέτηση ΑΟΖ δεν είναι νέα. Το ζήτημα είχε προχωρήσει στο παρελθόν, όμως η υπόθεση του συνυποσχετικού παραπέμφθηκε στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Αλβανίας, όπου ουσιαστικά «πάγωσε» και εξέπεσε.
Διπλωματικές πηγές τονίζουν ότι η ευθύνη για επανεκκίνηση της διαδικασίας ανήκει πλέον στα Τίρανα, τα οποία πρέπει να προχωρήσουν στις απαραίτητες εσωτερικές θεσμικές ενέργειες ώστε να αλλάξει η προηγούμενη απόφαση.
Στο vimaorthodoxias.gr, στελέχη του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών ανέφεραν πως «δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή κανένα νέο συνυποσχετικό, ούτε συμφωνημένο κείμενο διμερών εκκρεμοτήτων όπως επιχειρεί να παρουσιάσει η αλβανική πλευρά».
Τι είπε ο Ράμα και γιατί προκάλεσε αντίδραση
Ο Έντι Ράμα, κατά τη συνάντησή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, αρχικά φέρεται να υποστήριξε ότι ουσιαστικά «εκκρεμή ζητήματα δεν υπάρχουν». Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, στο Συνέδριο των Δελφών, επανήλθε δημοσίως αφήνοντας να εννοηθεί πως υπάρχουν ανοιχτά θέματα και πρόοδος σε διαδικασίες οριοθέτησης.
Αυτή η διπλή τοποθέτηση προκάλεσε έντονη ενόχληση στην Αθήνα, η οποία θεωρεί ότι τέτοιες δημόσιες αντιφάσεις δεν βοηθούν τη διπλωματική σταθερότητα ούτε την ουσία των συνομιλιών.
Έμπειρος διπλωματικός αναλυτής σημείωσε στο tilegrafimanews.gr πως «η Ελλάδα δεν θέλει δημόσια διπλωματία εντυπώσεων αλλά θεσμικές κινήσεις με νομικό βάθος».
Τι γράφουν τα διεθνή μέσα ενημέρωσης
Τα διεθνή μέσα παρακολουθούν στενά την εξέλιξη, ιδιαίτερα λόγω της γεωπολιτικής σημασίας του Ιονίου και της ευρύτερης ισορροπίας στα Δυτικά Βαλκάνια.
Το Reuters σημειώνει ότι η Αθήνα επιλέγει χαμηλούς τόνους αλλά σταθερή θέση, υπογραμμίζοντας πως η Ελλάδα έχει ήδη ενισχύσει τη νομική της θέση μετά τη συμφωνία με την Ιταλία και τη σταδιακή ενίσχυση της παρουσίας της στην περιοχή.
Οι Financial Times αναφέρουν ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποφεύγει να ανοίξει μέτωπα χωρίς σαφή θεσμική βάση, ειδικά σε περίοδο που η περιφερειακή σταθερότητα αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για επενδύσεις και ενεργειακές ισορροπίες.
Η Deutsche Welle εστιάζει στο πολιτικό μήνυμα Ράμα προς το εσωτερικό της Αλβανίας, επισημαίνοντας ότι οι δηλώσεις περί ΑΟΖ συχνά λειτουργούν και ως εργαλείο εσωτερικής πολιτικής κατανάλωσης.
Γιατί η ΑΟΖ με την Αλβανία δεν είναι πρώτη προτεραιότητα
Για την ελληνική διπλωματία, η εικόνα έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η συμφωνία με την Ιταλία, η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Ιόνιο και η ενίσχυση της διεθνούς νομικής θέσης της Ελλάδας έχουν μειώσει την πίεση για άμεση συμφωνία με την Αλβανία.
Η Αθήνα θεωρεί πως δεν υπάρχει λόγος να μετατραπεί ένα σύνθετο νομικό θέμα σε πεδίο πολιτικής πίεσης ή βιαστικής διπλωματίας.
Ανώτατη διπλωματική πηγή σχολίασε χαρακτηριστικά: «Η Ελλάδα δεν κυνηγά τίτλους. Κυνηγά σταθερές λύσεις».
Το μήνυμα προς τα Τίρανα
Η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει την πλήρη επίλυση όλων των διμερών ζητημάτων, αλλά με καθαρούς όρους, θεσμική σοβαρότητα και σεβασμό στις διεθνείς διαδικασίες.
Το μήνυμα προς τον Έντι Ράμα είναι σαφές: αν η Αλβανία επιθυμεί πραγματική πρόοδο στο θέμα της ΑΟΖ, πρέπει πρώτα να ξεκαθαρίσει το εσωτερικό της νομικό πλαίσιο και να αποδείξει έμπρακτα ότι υπάρχει πολιτική βούληση.
Μέχρι τότε, η Αθήνα παραμένει ψύχραιμη, προσεκτική και απολύτως προσηλωμένη στη στρατηγική της: διεθνές δίκαιο, διπλωματικός ρεαλισμός και εθνική σταθερότητα χωρίς επικοινωνιακές παγίδες.
