Πατριαρχείο Ιεροσολύμων: Η Κυριακή, 19η Απριλίου 2026, εορτάστηκε από το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων ως Κυριακή του Θωμά, με ιδιαίτερη λαμπρότητα στην Κανά της Γαλιλαίας, σύμφωνα με την τοπική εκκλησιαστική παράδοση.
Κατά την ημέρα αυτή, η τοπική κοινότητα τιμά αφενός την ομολογία του Αποστόλου Θωμά, ο οποίος καταγόταν από την Κανά (Ιωάν. 20, 19-31), και αφετέρου το πρώτο θαύμα του Χριστού, τη μετατροπή του ύδατος σε οίνο (Ιωάν. 2, 1-11).
Των εορτασμών προεξήρχε ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλος, ο οποίος στο παρελθόν είχε διατελέσει ηγούμενος στην Κανά. Ο Πατριάρχης έτυχε θερμής υποδοχής από τους προσκόπους και τους πιστούς και προεξήρχε της Θείας Λειτουργίας, συλλειτουργούντων του Μητροπολίτη Ναζαρέτ κ. Κυριακού, του Αρχιεπισκόπου Κωνσταντίνης κ. Αριστάρχου, του Μητροπολίτη Άκκρης κ. Μακαρίου, καθώς και αραβόφωνων ιερέων και του ηγουμένου της Κανά, αρχιμανδρίτη π. Λεοντίου.
Κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, ο Πατριάρχης κήρυξε τον θείο λόγο, αναφερόμενος στο αναστάσιμο μήνυμα της Εκκλησίας και καλώντας τους πιστούς σε κοινωνία με τον Χριστό.
Μετά το πέρας της ακολουθίας, ακολούθησε κέρασμα στο ηγουμενείο και στη συνέχεια εορταστική τράπεζα στην αίθουσα της Μονής, όπου πραγματοποιήθηκαν προσφωνήσεις. Ο Πατριάρχης ολοκλήρωσε την επίσκεψή του με ποιμαντικές επισκέψεις σε μέλη της τοπικής κοινότητας, τα οποία γνωρίζει από την περίοδο της ηγουμενίας του στην Κανά.
Διαβάστε τον κήρυγμα του Πατριάρχη:
«Δεύτε του καινού της αμπέλου γεννήματος της θείας ευφροσύνης, εν τη ευσήμω ημέρα της εγέρσεως, βασιλείας τε Χριστού κοινωνήσωμεν, υμνούντες αυτόν, ως Θεόν εις τους αιώνας», αναφωνεί ο υμνωδός της Εκκλησίας
Αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί,
Ευλαβείς Χριστιανοί,
Η Χάρις του Αγίου Πνεύματος συνήγαγε πάντας ημάς σήμερον εν τώ ιερώ τούτω τόπω της Κανά της Γαλιλαίας, ίνα εορτάσωμεν αφ’ ενός μέν τα εγκαίνια της του Χριστού Αναστάσεως και την του αγίου Αποστόλου Θωμά ψηλάφησιν. Αφ’ ετέρου δε τον ενταύθα γάμον Σίμωνος του Κανανίτου, εις όν εκλήθη ο Χριστός σύν τοις μαθηταίς Αυτού και το ύδωρ εις οίνον μετέβαλεν.
Εν τη αγία ταύτη ημέρα του Πάσχα εορτάζομεν την εορτήν των εορτών τουτέστιν την λαμπροφόρον του Χριστού Ανάστασιν, εν η το άχρονον φως εκ του τάφου σωματικώς πάσιν επέλαμψεν. Διό και οι υμνωδός βοά και λέγει: «Θανάτου εορτάζομεν νέκρωσιν, Άδου την καθαίρεσιν, άλλης βιοτής, της αιωνίου απαρχήν, και σκιρτώντες υμνούμεν τον αίτιον, τον μόνον ευλογητόν των Πατέρων, Θεόν και υπερένδοξον».
Όντως, η του Χριστού Ανάστασις αποτελεί το θεμέλιον και την αποκορύφωσιν του μυστηρίου της θείας Οικονομίας, της εκ των αχράντων αιμάτων της αειπαρθένου Θεοτόκου Μαρίας ενσαρκώσεως και ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου και Σωτήρος ημών Χριστού «ει δε Χριστός ουκ εγήγερται, κενόν άρα το κήρυγμα ημών, κενή δε και η πίστις υμών», λέγει ο θεηγόρος Παύλος, (Α’ Κορ. 15,14).
Η πιστή απιστία του Αποστόλου Θωμά ως και η διά των δακτύλων αυτού ψηλάφησις της νυγείσης πλευράς του Ιησού Χριστού πιστοποιεί τον σωματικώς εκ τάφου αναστάντα Χριστόν. Εξ άλλου, η παρουσία του Χριστού εις τον γάμον του φίλου Του Σίμωνος μετά των μαθητών και της Μητρός Αυτού ως και το επιτελεσθέν σημείον της μεταβολής του ύδατος εις οίνον, πιστοποιεί το μυστήριον της θείας Οικονομίας, το οποίον επραγματοποιήθη εν τώ προσώπω του Ιησού Χριστού, «Όν ο Θεός ανέστησε λύσας τας ωδίνας του θανάτου, καθ’ ότι ουκ ην δυνατόν κρατείσθαι αυτόν υπ’ αυτού» (Πράξ. 2,24) ως κηρύττει ο Απόστολος Πέτρος, επικαλούμενος τον Προφήτην Δαυΐδ, λέγοντα αναφερόμενον εις τον Μεσσίαν Χριστόν: «Προωρώμην τον Κύριον ενώπιόν μου διά παντός, ότι εκ δεξιών μου έστιν, ίνα μη σαλευθώ…ότι ουκ εγκαταλείψει την ψυχήν μου εις άδου ουδέ δώσεις τον όσιόν σου ιδείν διαφθοράν» (Πράξ. 2,25-27/ Ψαλμ. 15, 8-10).
Σήμερον η εν Κανά τοπική Εκκλησία εορτάζει δύο σημαντικά γεγονότα, τον γάμον του Σίμωνος Κανανίτου και την ψηλάφησιν του αγίου Αποστόλου Θωμά. Δι’ αμφοτέρων των γεγονότων τούτων, ο Χριστός «εφανέρωσε την δόξαν αυτού και επίστευσαν εις αυτόν οι μαθηταί αυτού» (Ιωάν. 2,11). Ο δε Θωμάς, ψηλαφήσας την πλευράν του Ιησού ωμολόγησε ειπών: «ο Κύριός μου και ο Θεός μου», (Ιωάν. 20,28).
Τα αγιογραφικά ταύτα γεγονότα είναι σημαντικά, διότι ο μέν γάμος αποτελεί προτύπωσιν του γάμου του Νυμφίου Χριστού μετά της νύμφης της Εκκλησίας. «Το μυστήριον τούτο [τού γάμου] μέγα εστί, εγώ δε λέγω εις Χριστόν και εις την Εκκλησίαν», (Εφ. 5,31) κηρύττει ο θείος Παύλος. Αξιοσημείωτος ενταύθα η ερμηνεία του αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού λέγοντος: «ούτω γίνεται μυστήριον εγκεκρυμμένης της αληθείας εν τώ τύπω ότι Χριστόν ετύπου και την Εκκλησίαν η της γυναικός λήψις εξ ανδρός και συνάφεια προς τον άνδρα».
Η δε ψηλάφησις του Θωμά, η οποία εγένετο μετά από οκτώ ημέρας κατά την εμφάνισιν του Ιησού εν μέσω των μαθητών Αυτού και πάλιν των θυρών κεκλεισμένων (Πρβλ. Ιωάν. 20,26) αφορά και εις την εις ημάς επιφάνειαν του αναστάντος Σωτήρος ημών Χριστού, ως εναργέστατα διατυπώνει τούτο ο έγκριτος ερμηνευτής άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας λέγων: «Αποκλείομεν μέν τας θύρας επιφοιτά δε και επιφαίνεται πάσιν ημίν ο Χριστός, αοράτως τε και ορατώς· αοράτως μέν ως Θεός, ορατώς δε πάλιν εν σώματι επιτρέπει δε και δίδωσι της αγίας αυτού σαρκός αποθίγειν. Πρόσιμεν γάρ κατά χάριν Θεού τη μεθέξει της μυστικής ευλογίας εις χείρας δεχόμενοι τον Χριστόν, ίνα και ημείς αραρότως πιστεύσωμεν τον ίδιον αληθώς ήγειρε ναόν».
Με άλλα λόγια και ημείς, αγαπητοί μου αδελφοί, διά της μεθέξεως της μυστικής ευλογίας της θείας δηλονότι κοινωνίας του Σώματος και του Αίματος του Χριστού ψηλαφώμεν τον Χριστόν και καταγγέλλομεν την ανάστασιν Αυτού αλλά και την εν Αυτώ συνανάστασιν της ανθρωπίνης ημών φύσεως, ως λέγει και ο υμνωδός: «Εμφόβως… ευλογητός ει».
Όσον δε αφορά την παρουσίαν του Χριστού εις τον ενταύθα γενόμενον γάμον, ο άγιος Πατήρ ημών Κύριλλος επισημαίνει λέγων: «Γάμος μέν γάρ ο τίμιος ηγιάζετο, αρά δε η κατά γυναικός εκποδών. Ου γάρ εν λύπαις έτι τέξονται τέκνα και αυτήν ημών της γεννήσεως την αρχήν ευλογήσαντος του Χριστού», και απλούστερον, ο τίμιος γάμος αγιάζεται και η κατάρα κατά της Εύας, η οποία απατηθείσα εν παραβάσει γέγονε» (Α’ Τιμ. 2,14), ηφανίζετο και τα τέκνα δεν θα τίκτωνται πλέον με λύπην, διότι και αυτήν την αρχήν της γεννήσεως ημών ευλόγησεν ο Χριστός.
Κατά τον άγιον Κύριλλον ο εν Κανά γάμος υποδηλοί τον Θεόν Λόγον, τον Χριστόν, ο Οποίος ως Νυμφίος ωκειώσατο (=ήνωσεν ισχυρώς) τη ανθρωπίνη φύσει ως νύμφην. «Και ο λόγος σάρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν», (Ιωάν. 1,14) λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης. Ο δε Μέγας Αθανάσιος ερμηνεύων το λόγιον τούτο λέγει: «Ακούοντες ούν ο Λόγος σάρξ εγένετο ουκ αυτόν όλον σάρκα νοούμεν τον Λόγον, αλλά σάρκα ενδυσάμενον και γενόμενον άνθρωπον».
Και ο μέν Υιός και Λόγος του Θεού, ο Χριστός, ενεδύσατο την ανθρωπίνην ημών σάρκα, γενόμενος άνθρωπος,· ημείς δέ, αγαπητοί μου αδελφοί, καλούμεθα, ίνα ενδυθώμεν τον Χριστόν, το φως του κόσμου, το ανέσπερον φως της Αναστάσεως Αυτού. «Όσοι γάρ εις Χριστόν εβαπτίσθητε, Χριστόν ενεδύσασθε», (Γαλ. 3,27) παραγγέλλει ο θεσπέσιος Παύλος. Προσέτι δε καλούμεθα να κοινωνήσωμεν «τού καινού της αμπέλου γεννήματος, του Σώματος και του Αίματος, δηλονότι του Χριστού του εγκαινιάσαντος ημίν την ουράνιον Αυτού βασιλείαν».
Μετά δε του υμνωδού ικετεύσωμεν την Θεοτόκον και Μητέρα του Θεού λέγοντες : «Οδήγησον ημάς, εν οδώ μετανοίας, εκκλίνοντας αεί, προς κακών ανοδίας, και τον υπεράγαθον, παροργίζοντας Κύριον, απειρόγαμε, ευλογημένη Μαρία, καταφύγιον απεγνωσμένων ανθρώπων, Θεού ενδιαίτημα».
Χριστός Ανέστη, Χριστός η ειρήνη του κόσμου, Χριστός η ζωή και η ανάστασις ημών».
