ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ : Σημαντικές εξελίξεις βρίσκονται σε εξέλιξη για χιλιάδες δικαιούχους συντάξεων χηρείας, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων έχει δοθεί άτυπη οδηγία προς τον e-ΕΦΚΑ να μην εφαρμόζονται προς το παρόν οι περικοπές που προβλέπει ο νόμος μετά την πρώτη τριετία καταβολής της σύνταξης θανάτου.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Η εξέλιξη αυτή αφορά δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχους που βρίσκονται σε αναμονή οριστικής νομοθετικής λύσης, ενώ στο τραπέζι βρίσκονται δύο βασικά σενάρια αλλαγών που εξετάζουν τα αρμόδια στελέχη της κυβέρνησης.
Σύμφωνα με πληροφορίες από το Υπουργείο Οικονομικών και τις υπηρεσίες κοινωνικής ασφάλισης, η εφαρμογή των περικοπών έχει «παγώσει» έως ότου υπάρξει συνολική νομοθετική ρύθμιση. Το ζήτημα αφορά κυρίως τις περιπτώσεις όπου οι δικαιούχοι λαμβάνουν σύνταξη χηρείας και παράλληλα εργάζονται ή έχουν δεύτερη σύνταξη, γεγονός που βάσει του ισχύοντος νόμου οδηγεί σε μείωση της σύνταξης μετά την τριετία.
Το «πάγωμα» των περικοπών
Η αρχική νομοθεσία προέβλεπε ότι η σύνταξη χηρείας θα περιοριζόταν μετά την πρώτη τριετία στο 35% της σύνταξης του θανόντος σε περίπτωση που ο δικαιούχος εργαζόταν ή λάμβανε άλλη σύνταξη.
Ωστόσο, στην πράξη η εφαρμογή αυτής της διάταξης έχει ανασταλεί για μεγάλο αριθμό δικαιούχων. Οι περικοπές εφαρμόστηκαν μόνο σε περίπου 7.500 συντάξεις χηρείας του Δημοσίου το 2020, αλλά όταν επιχειρήθηκε να επεκταθεί το μέτρο και στον ιδιωτικό τομέα, ο ΕΦΚΑ αναγκάστηκε να επιστρέψει τα ποσά που είχαν περικοπεί.
Έκτοτε, οι μειώσεις δεν εφαρμόζονται σε συντάξεις που χορηγούνται είτε από το Δημόσιο είτε από τα ταμεία του ιδιωτικού τομέα, ενώ η πολιτεία εξετάζει πλέον μια νέα συνολική λύση.
Οι αλλαγές που προκάλεσαν το πρόβλημα
Το θέμα των συντάξεων χηρείας ξεκίνησε με τον νόμο του 2016, ο οποίος περιόρισε το ποσοστό της σύνταξης θανάτου στο 50% της σύνταξης του θανόντος και προέβλεπε περαιτέρω μείωση στο 25% μετά την τριετία σε περίπτωση εργασίας.
Αργότερα, το ποσοστό αυξήθηκε στο 70%, όμως παρέμειναν οι διατάξεις για περικοπή μετά την τριετία.
Αυτό δημιούργησε μια κατάσταση αβεβαιότητας για χιλιάδες δικαιούχους, καθώς η μείωση από το 70% στο 35% παραμένει νομοθετημένη αλλά δεν εφαρμόζεται στην πράξη.
Οι αγρότες συνταξιούχοι στο επίκεντρο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση των συνταξιούχων του πρώην ΟΓΑ, όπου ο νόμος προβλέπει ακόμη αυστηρότερες περικοπές.
Σε περίπτωση που ένας συνταξιούχος αγρότης λάβει σύνταξη χηρείας, χάνει ένα σημαντικό μέρος της βασικής του σύνταξης, το οποίο μπορεί να φτάνει περίπου τα 360 ευρώ.
Σήμερα υπάρχουν περίπου 15.000 τέτοιες περιπτώσεις όπου οι περικοπές δεν εφαρμόζονται προσωρινά, καθώς η πολιτεία εξετάζει νέες ρυθμίσεις για το σύνολο των συντάξεων χηρείας.
Τα δύο σενάρια αλλαγών
Οι υπηρεσίες κοινωνικής ασφάλισης επεξεργάζονται δύο βασικά σενάρια για την τελική λύση.
Το πρώτο προβλέπει ότι η μείωση μετά την τριετία θα αφορά μόνο την εθνική σύνταξη, ενώ η ανταποδοτική θα συνεχίσει να καταβάλλεται στο 70% της σύνταξης του θανόντος.
Με τον τρόπο αυτό θα αποφευχθούν μεγάλες μειώσεις στα εισοδήματα των δικαιούχων.
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει ότι οι δικαιούχοι θα μπορούν να επιλέγουν ποια σύνταξη θα υποστεί μείωση όταν λαμβάνουν δύο συντάξεις.
Η επιλογή αυτή θα επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία και θα περιορίσει τις μεγάλες απώλειες εισοδήματος.
Παράλληλα εξετάζονται και εναλλακτικές προτάσεις, όπως η κατάργηση της εισφοράς υγείας στις συντάξεις χηρείας ή η δυνατότητα εργασίας χωρίς περικοπή της σύνταξης.
Πότε πληρώνονται οι συντάξεις Απριλίου
Την ίδια στιγμή, ανακοινώθηκαν και οι ημερομηνίες πληρωμής των συντάξεων για τον μήνα Απρίλιο.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης, οι πληρωμές θα πραγματοποιηθούν στο τέλος Μαρτίου με βάση τον διαχωρισμό μισθωτών και μη μισθωτών.
Στις 26 Μαρτίου θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις των μη μισθωτών από τα πρώην ταμεία ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ.
Την ίδια ημέρα θα πληρωθούν και οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα.
Στις 27 Μαρτίου θα πληρωθούν οι κύριες συντάξεις των μισθωτών, δηλαδή των ασφαλισμένων του ΙΚΑ, των τραπεζών, του ΟΤΕ και άλλων ταμείων.
Την ίδια ημέρα θα καταβληθούν και οι συντάξεις του Δημοσίου.
Πληρωμές για ΙΚΑ, Δημόσιο και ΝΑΤ
Οι συντάξεις για τους ασφαλισμένους του ΙΚΑ θα καταβληθούν στις 30 Μαρτίου.
Την ίδια ημερομηνία θα πληρωθούν και οι συντάξεις του Δημοσίου καθώς και οι συντάξεις του ΝΑΤ.
Επίσης την ίδια ημέρα θα καταβληθούν και οι επικουρικές συντάξεις, καθώς η κυβέρνηση έχει αποφασίσει να πληρώνονται ταυτόχρονα με τις κύριες.
Έλεγχοι και νέες ρυθμίσεις
Παράλληλα, οι υπηρεσίες κοινωνικής ασφάλισης πραγματοποιούν εντατικούς ελέγχους για τη διασταύρωση στοιχείων και την ορθή καταβολή των συντάξεων.
Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται με τη χρήση ψηφιακών συστημάτων και δεδομένων από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης και άλλους κρατικούς φορείς.
Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι παροχές καταβάλλονται στους πραγματικούς δικαιούχους και να αποφευχθούν φαινόμενα καταχρήσεων.
Τι περιμένουν οι συνταξιούχοι
Οι συνταξιούχοι περιμένουν πλέον την οριστική νομοθετική λύση για τις συντάξεις χηρείας.
Η κυβέρνηση αναμένεται να παρουσιάσει το νέο πλαίσιο μέσα στους επόμενους μήνες, ώστε να κλείσει ένα ζήτημα που παραμένει ανοιχτό εδώ και σχεδόν μια δεκαετία.
Τελευταία νέα για τους συνταξιούχους 2026
• Αναμένεται νέα ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας μέσα στο 2026
• Εξετάζονται αυξήσεις σε ορισμένες κατηγορίες συντάξεων από το 2027
• Συνεχίζονται οι έλεγχοι για διπλές συντάξεις και παράλληλη εργασία
• Νέα ψηφιακά εργαλεία για την επιτάχυνση της απονομής συντάξεων
• Σταθερή πληρωμή κύριων και επικουρικών συντάξεων την ίδια ημερομην
